Ghép cành và chiết cành khác nhau thế nào?

Ghép cành là gắn một mắt hoặc đoạn cành của cây giống tốt (cành ghép) lên gốc của một cây khác (gốc ghép) để chúng liền lại thành một cây; cây mới mang đặc tính trái của cành ghép và bộ rễ của gốc ghép.

Ghép cành là gắn một mắt hoặc đoạn cành của cây giống tốt (cành ghép) lên gốc của một cây khác (gốc ghép) để chúng liền lại thành một cây; cây mới mang đặc tính trái của cành ghép và bộ rễ của gốc ghép. Chiết cành là khoanh vỏ một cành trên cây mẹ, bó giá thể ẩm cho ra rễ ngay trên cây, rồi cắt cành đó xuống trồng thành cây mới; cây chiết dùng chính rễ của nó (rễ chùm, không có rễ cọc). Điểm khác cơ bản: cây ghép có bộ rễ khỏe, sâu từ gốc ghép, chọn được gốc chống chịu bệnh, hạn, mặn; cây chiết nhanh cho trái, giống y cây mẹ, kỹ thuật đơn giản, nhưng rễ nông, dễ đổ ngã, kém chịu hạn và tuổi thọ thường ngắn hơn.

Bảng so sánh

Tiêu chí	Ghép cành	Chiết cành
Cách làm	Gắn mắt/cành lên gốc ghép	Khoanh vỏ, bó giá thể cho ra rễ trên cây mẹ
Bộ rễ	Rễ của gốc ghép (thường có rễ cọc nếu gốc từ hạt)	Rễ chùm, không có rễ cọc
Giữ đặc tính cây mẹ	Có (phần ngọn)	Có
Khả năng chống chịu	Tốt, tùy gốc ghép (chịu bệnh, hạn, mặn)	Kém hơn
Đổ ngã	Ít	Dễ đổ, nhất là cây cao, gió lớn
Thời gian cho trái	Nhanh hơn cây hạt	Rất nhanh
Tuổi thọ vườn	Dài hơn	Thường ngắn hơn
Kỹ thuật	Cần tay nghề, dụng cụ	Đơn giản, dễ làm
Số lượng cây giống	Nhiều (một cây mẹ cho nhiều mắt ghép)	Hạn chế, làm tổn hại cây mẹ nếu chiết nhiều

Khi nào nên dùng cây ghép?

Trồng vườn thương mại, lâu năm: sầu riêng, bơ, mít, xoài, cà phê ghép, hồ tiêu ghép gốc (ở một số mô hình).
Vùng có bệnh vùng rễ, đất khó, hạn, mặn: chọn gốc ghép chống chịu phù hợp với vùng.
Muốn cải tạo vườn già bằng ghép chồi giống mới (ví dụ ghép cải tạo vườn cà phê già).

Khi nào có thể dùng cây chiết?

Cây dễ ra rễ khi chiết: bưởi, cam, chanh, ổi, nhãn, vải, mai, một số cây cảnh.
Trồng quy mô nhỏ, vườn nhà, nơi đất tốt, ít gió.
Cần cho trái sớm, nhân giống nhanh vài cây.

Lưu ý

Mua cây giống từ cơ sở uy tín, rõ nguồn gốc cây mẹ.
Cây ghép: kiểm tra vết ghép liền tốt, không có chồi gốc ghép mọc lấn.
Cây chiết: trồng nên cắm cọc giữ cây, che chắn gió, tưới đủ ẩm trong giai đoạn đầu.

Xem thêm sự khác nhau giữa trồng cây bằng hạt và cây ghép.

Câu hỏi thường gặp

Cây chiết có cho trái ngon như cây mẹ không? Có, vì cây chiết mang đúng đặc tính di truyền của cây mẹ.

Sầu riêng nên trồng cây ghép hay cây chiết? Vườn thương mại thường dùng cây ghép trên gốc khỏe, chống chịu bệnh vùng rễ, vì sầu riêng là cây lớn, sống lâu, nhạy bệnh rễ.

Chiết cành có làm hại cây mẹ không? Chiết quá nhiều cành sẽ làm cây mẹ suy yếu; chỉ nên chiết số lượng vừa phải trên cây khỏe.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc cơ sở giống uy tín tại địa phương.