Gỡ điểm nghẽn khoa học công nghệ, nâng cao hiệu quả chăn nuôi

Thúc đẩy chuyển đổi số trong chăn nuôi

Chiều 2/11, tại TP Cần Thơ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội thảo chuyên đề “Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong chăn nuôi và thú y”. Đây là hoạt động trong khuôn khổ Hội nghị “Đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp khu vực phía Nam”.

Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo ngành nông nghiệp các địa phương, nhà khoa học, chuyên gia, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y. Nội dung tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về công nghệ, cơ chế, chính sách, thúc đẩy phát triển chăn nuôi hiện đại, an toàn và bền vững.

Phát biểu khai mạc, ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị các địa phương, nhà khoa học và doanh nghiệp trao đổi thẳng thắn về vướng mắc trong ứng dụng khoa học công nghệ, trọng tâm là cơ chế, chính sách và những giải pháp có thể đưa vào thực tiễn sản xuất.

Hiện nay, ngành chăn nuôi Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 5%/năm, đóng góp 25 - 27% GDP nông nghiệp, bảo đảm nguồn cung thực phẩm cho thị trường trong nước và tạo sinh kế cho hơn 10 triệu hộ gia đình.

Khu vực phía Nam giữ vai trò trung tâm chăn nuôi công nghiệp quy mô lớn của cả nước với tổng đàn heo hơn 12 triệu con, chiếm trên 45% tổng đàn, đàn gia cầm hơn 230 triệu con, chiếm khoảng 38%. Nhiều địa phương như Đồng Nai, Tây Ninh, TP.HCM… đang thu hút đầu tư vào chăn nuôi công nghệ cao, hình thành các chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất thức ăn, chăn nuôi đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Tuy nhiên, ngành chăn nuôi đang đối mặt với nhiều thách thức, nhất là dịch bệnh, biến động giá nguyên liệu đầu vào, chi phí sản xuất và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc.

Theo ông Phạm Kim Đăng, chuyển đổi số cần được triển khai đồng bộ, từ quản lý nhà nước đến hoạt động sản xuất. Trong đó, ưu tiên xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi và thú y, thực hiện cấp mã số định danh trang trại, ứng dụng nhật ký chăn nuôi điện tử và công nghệ thông minh trong quản lý đàn vật nuôi. Việc ứng dụng Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản trị trang trại sẽ góp phần giám sát điều kiện chăn nuôi, kiểm soát dịch bệnh, sử dụng hiệu quả thức ăn và nâng cao năng suất.

Làm chủ công nghệ, phát triển chuỗi giá trị

Một trong những vấn đề được đặt ra tại hội thảo là giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhập khẩu. Hiện nay, Việt Nam phải nhập khẩu gần 25 triệu tấn nguyên liệu mỗi năm, trị giá trên 8 tỷ USD, tạo áp lực lớn lên chi phí sản xuất. Trong khi đó, khu vực phía Nam, đặc biệt là ĐBSCL có nguồn phụ phẩm nông nghiệp và thủy sản dồi dào, tạo điều kiện phát triển công nghiệp chế biến nguyên liệu thức ăn chăn nuôi.

Ông Phạm Kim Đăng đề nghị các nhà khoa học, doanh nghiệp tập trung nghiên cứu ứng dụng công nghệ vi sinh, công nghệ chế biến phụ phẩm từ lúa gạo, tôm, cá thành thức ăn chăn nuôi có giá trị, đồng thời phát triển các chế phẩm thay thế kháng sinh, hướng đến chăn nuôi an toàn sinh học.

Cùng với chủ động nguồn thức ăn, ngành chăn nuôi cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ chọn tạo giống hiện đại. Trong đó, công nghệ chọn giống hệ gen (Genomic Selection), thụ tinh nhân tạo tiên tiến được xác định là những hướng nghiên cứu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đàn giống, năng suất và khả năng thích ứng với điều kiện sinh thái từng vùng.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về ứng dụng khoa học công nghệ trong phát triển chăn nuôi, đổi mới sáng tạo trong sản xuất thuốc thú y, thức ăn bổ sung, đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật. Đáng chú ý, nội dung nghiên cứu công nghệ chọn giống hệ gen, số hóa nguồn gen hạt nhân, bảo tồn và phát triển các giống vật nuôi bản địa được đưa ra thảo luận nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng bền vững.

Bên cạnh đó, việc phát triển chăn nuôi theo chuỗi giá trị, gắn sản xuất với giết mổ, chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc được xác định là giải pháp quan trọng nâng cao giá trị sản phẩm. Ngành chăn nuôi cần từng bước khắc phục tình trạng giết mổ nhỏ lẻ, thiếu kiểm soát, đầu tư đổi mới thiết bị, công nghệ chế biến thịt, trứng, sữa. Xây dựng chuỗi liên kết giữa trang trại, doanh nghiệp và thị trường tiêu thụ.

Thông qua hội thảo, ngành nông nghiệp kỳ vọng tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển giao công nghệ vào thực tiễn sản xuất. Qua đó từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng ngành chăn nuôi theo hướng hiện đại, giảm chi phí, kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ môi trường và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.