Hệ thống châm phân venturi hoạt động thế nào?

Bộ châm phân venturi hoạt động dựa trên hiệu ứng venturi: khi nước chảy qua một đoạn ống bị thu hẹp, vận tốc nước tăng và áp suất tại chỗ hẹp giảm xuống, tạo lực hút kéo dung dịch phân bón từ thùng chứa qua ống nhỏ vào dòng nước tưới.

Bộ châm phân venturi hoạt động dựa trên hiệu ứng venturi: khi nước chảy qua một đoạn ống bị thu hẹp, vận tốc nước tăng và áp suất tại chỗ hẹp giảm xuống, tạo lực hút kéo dung dịch phân bón từ thùng chứa qua ống nhỏ vào dòng nước tưới. Nhờ vậy phân được hòa đều vào nước và đưa đến từng gốc qua hệ thống nhỏ giọt hoặc béc, không cần bơm châm phân riêng, không dùng điện. Để venturi hút được, cần chênh lệch áp suất đủ lớn giữa đầu vào và đầu ra, nên thường lắp song song (nhánh rẽ) với van điều chỉnh trên đường ống chính.

Cấu tạo cơ bản

Thân venturi: ống có đoạn thắt hẹp ở giữa, hai đầu nối vào đường ống.
Cổng hút: lỗ nhỏ ở đoạn hẹp, nối ống hút xuống thùng phân.
Van một chiều (thường có sẵn): ngăn nước chảy ngược vào thùng phân.
Lưới lọc đầu ống hút: tránh cặn phân vào hệ thống.
Van điều chỉnh, đồng hồ áp: điều chỉnh lưu lượng qua venturi và tỷ lệ hút.

Cách lắp đặt phổ biến

Lắp venturi trên nhánh rẽ song song với ống chính, sau máy bơm, trước bộ lọc chính (hoặc theo hướng dẫn của nhà sản xuất).
Trên ống chính, giữa hai điểm rẽ, lắp van điều chỉnh để tạo chênh áp, ép một phần nước đi qua venturi.
Nối ống hút từ cổng hút vào thùng phân (có lưới lọc).
Sau điểm hòa phân, nước đi qua bộ lọc rồi vào hệ thống tưới.

Cách vận hành

Tưới nước sạch trước một thời gian để hệ thống đầy, áp ổn định.
Mở van, điều chỉnh để venturi bắt đầu hút; kiểm tra tốc độ hút (lượng dung dịch giảm trong thùng theo thời gian).
Châm phân trong khoảng thời gian giữa của chu kỳ tưới.
Tưới nước sạch sau khi hết phân để rửa sạch đường ống, tránh cặn và tránh phân đọng ở cuối tuyến.

Ưu điểm

Đơn giản, rẻ, không cần điện, ít bộ phận chuyển động.
Chia nhỏ phân bón, bón đều, tiết kiệm phân, tiết kiệm công.
Phù hợp vườn cây lâu năm, nhà màng, rau màu có tưới nhỏ giọt.

Hạn chế

Tổn thất áp lực khá lớn qua venturi → cần bơm đủ áp.
Tỷ lệ hút không cố định khi áp lực thay đổi → nồng độ phân có thể dao động.
Với hệ thống lớn, yêu cầu tỷ lệ chính xác cao, thường dùng bơm châm phân định lượng.

Lưu ý khi dùng

Chỉ dùng phân tan hoàn toàn trong nước; lọc bỏ cặn trước khi hút.
Không trộn chung các loại phân dễ kết tủa (ví dụ phân chứa canxi với phân chứa sunfat, phosphat) trong cùng thùng.
Tính lượng phân mỗi lần châm theo nhu cầu cây; có thể dùng công cụ tính lượng phân bón để quy đổi.
Vệ sinh venturi, lưới lọc định kỳ.
Kiểm tra van một chiều để tránh nước tưới chảy ngược làm tràn thùng phân.

Câu hỏi thường gặp

Venturi không hút phân là do đâu? Thường do chênh áp không đủ (van điều chỉnh mở quá lớn, bơm yếu), ống hút bị tắc hoặc hở khí, hoặc lắp sai chiều dòng chảy.

Có thể châm phân bằng venturi cho tưới phun mưa không? Có thể, nhưng hiệu quả sử dụng phân thấp hơn nhỏ giọt và cần rửa lá nếu nồng độ cao. Venturi phát huy tốt nhất với nhỏ giọt.

Một bộ venturi dùng được cho bao nhiêu diện tích? Tùy cỡ venturi, lưu lượng hệ thống và áp lực bơm. Chọn cỡ venturi phù hợp lưu lượng theo thông số nhà sản xuất.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm kỹ thuật viên của đại lý vật tư tưới hoặc cán bộ khuyến nông tại địa phương.