Hồ tiêu cần bón phân gì vào đầu mùa mưa?

Đầu mùa mưa, hồ tiêu cần được bón vôi (nếu đất chua), phân hữu cơ kèm vi sinh đối kháng, rồi phân NPK có tỷ lệ đạm và lân khá cao để phục hồi bộ rễ, ra cành lươn, cành quả mới sau vụ thu hoạch. Đây là đợt bón nền quan trọng nhất trong năm, quyết định số lượng gié hoa của vụ sau.

Vì sao đợt bón đầu mùa mưa quan trọng?

Sau vụ hái, cây tiêu đã dồn sức nuôi trái suốt mùa khô, rễ tơ yếu, lá vàng. Khi mưa xuống, đất ẩm trở lại là lúc rễ hút phân tốt nhất. Bón đúng lúc này giúp cây:

• Ra rễ tơ mới, xanh lá trở lại.
• Phát triển cành mang trái cho vụ sau.
• Tăng sức đề kháng trước mùa mưa dầm, khi bệnh chết nhanh, chết chậm dễ bùng phát.

Bón theo thứ tự nào?

1. Bón vôi trước (nếu đất chua)

Nhiều vườn tiêu bị chua do bón phân hóa học lâu năm. Rải vôi quanh gốc khi bắt đầu có mưa, sau đó một thời gian mới bón phân hóa học, không trộn chung.

2. Bón phân hữu cơ + nấm đối kháng

• Dùng phân chuồng đã ủ hoai, phân hữu cơ vi sinh, hoặc vỏ cà phê đã ủ.
• Trộn hoặc bón kèm Trichoderma để bảo vệ rễ khỏi nấm gây thối rễ.
• Phân hữu cơ giúp đất tơi xốp, giữ ẩm nhưng vẫn thoát nước, đúng thứ cây tiêu cần.

3. Bón NPK

• Chọn loại có đạm và lân tương đối cao, kali vừa phải để nuôi rễ và cành mới.
• Chia nhỏ lượng phân, không bón dồn một lần, để tránh rửa trôi khi mưa lớn và tránh xót rễ.
• Lượng cụ thể tùy tuổi trụ, năng suất vụ trước và kết quả phân tích đất. Nên hỏi đại lý hoặc khuyến nông địa phương về liều cho từng loại phân.

Cách bón đúng để không hại rễ

• Rễ tiêu ăn nông, tập trung gần mặt đất. Không cuốc xới sâu quanh gốc vì làm đứt rễ, tạo vết thương cho nấm xâm nhập.
• Rải phân theo vòng quanh tán, cách gốc một khoảng, sau đó lấp nhẹ lớp đất mỏng hoặc phủ lớp hữu cơ.
• Bón khi đất đã ẩm, tránh bón ngay trước trận mưa rất lớn.
• Sau khi bón, kiểm tra rãnh thoát nước, không để đọng nước quanh trụ.

Bổ sung trung vi lượng

Nếu lá tiêu vàng giữa gân, lá nhỏ, đốt ngắn, có thể vườn thiếu magie, kẽm hoặc bo. Có thể bổ sung qua đất cùng đợt bón hoặc phun qua lá khi cây ra đọt non. Tránh lạm dụng, chỉ bón khi có dấu hiệu hoặc kết quả phân tích.

Những sai lầm hay gặp

• Bón nhiều đạm cho lá xanh nhanh, cây mọng nước, dễ bị nấm tấn công khi mưa dầm.
• Bón phân khi vườn đang có cây vàng lá, thối rễ mà chưa xử lý bệnh: phân không được hút, thậm chí làm rễ tổn thương thêm.
• Bón vôi chung với phân đạm hoặc phân chuồng.
• Bón xong không khơi rãnh, mưa lớn ngập gốc.

Câu hỏi thường gặp

Tiêu đang vàng lá đầu mùa mưa có nên bón phân ngay không? Cần xác định vàng lá do thiếu dinh dưỡng hay do bệnh rễ trước. Nếu rễ thối, nên xử lý thoát nước và bệnh, bón hữu cơ kèm đối kháng trước, đợi rễ hồi rồi mới bón phân hóa học với lượng nhỏ.

Có nên bón phân bón lá thay phân gốc đầu mùa mưa? Không nên thay thế. Phân bón lá chỉ bổ sung nhanh trung vi lượng hoặc giúp cây phục hồi tạm thời. Dinh dưỡng chính vẫn phải đi qua bộ rễ.

Sau đợt đầu mùa mưa thì bón tiếp khi nào? Thông thường còn 1–2 đợt giữa và cuối mùa mưa, giảm dần đạm, tăng dần kali để nuôi trái và chuẩn bị cho giai đoạn ra hoa.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương để chọn đúng loại và liều phân cho vườn mình.