Tuyến trùng và nấm rễ “hợp đồng” tấn công gốc tiêu: cách phòng

Bệnh chết chậm ở hồ tiêu thường là hậu quả của tuyến trùng rễ phối hợp với nấm hại rễ cùng "tấn công": tuyến trùng chích rễ tạo u sưng, vết thương; nấm (Fusarium, Phytophthora…) theo đó xâm nhập gây thối rễ. Cây vàng lá, rụng lá – gié, suy dần từng trụ trong thời gian dài rồi chết. Vì có cả hai tác nhân nên trị chỉ một thứ thường không dứt — phải xử lý đồng bộ.

Dấu hiệu nhận biết

• Cây vàng lá, rụng lá và gié, sinh trưởng kém, suy dần (khác chết nhanh là diễn tiến từ từ).
• Đào rễ thấy nốt u sưng (tuyến trùng), rễ thối, ít rễ tơ (nấm rễ).
• Suy từng trụ, lan dần; nặng ở vườn đất bí, thoát nước kém, ít hữu cơ.

Cách phòng trị (phải xử lý cả hai)

• Thoát nước tốt, tăng hữu cơ hoai + nấm đối kháng (Trichoderma) để nuôi vi sinh có lợi kìm tuyến trùng và nấm — nền tảng.
• Khi cần, dùng thuốc trừ tuyến trùng và thuốc trị nấm rễ theo khuyến cáo, xử lý đồng thời.
• Hom giống sạch bệnh, mật độ hợp lý, hạn chế làm tổn thương rễ.
• Bón cân đối, tránh bón sốc; phục hồi bộ rễ cho cây suy.

Câu hỏi thường gặp

Chết chậm khác chết nhanh thế nào? Chết nhanh (Phytophthora) làm cây héo rũ, chết trong thời gian ngắn sau úng. Chết chậm (tuyến trùng + nấm) làm cây vàng lá, suy dần từng trụ trong thời gian dài. Cách xử lý có điểm chung: thoát nước, hữu cơ – nấm đối kháng.

Vì sao trị hoài không dứt? Vì thường chỉ trị nấm mà bỏ tuyến trùng (hoặc ngược lại). Tuyến trùng tiếp tục mở đường cho nấm tái nhiễm. Phải xử lý cả hai và cải thiện đất, thoát nước.

Cây suy nặng có cứu được không? Cây mất phần lớn rễ khó phục hồi. Nên phát hiện sớm, xử lý khi mới vàng lá; trụ nặng thì cân nhắc nhổ bỏ, xử lý đất để tránh lây.

Chết chậm khó trị dứt điểm; hãy đào rễ kiểm tra và tham khảo cán bộ bảo vệ thực vật để có phác đồ xử lý đồng bộ.