Japfa định hình tương lai ngành chăn nuôi: [Bài 2] Gặp tỷ phú nuôi 3 triệu con gà cho Japfa

Đệ nhất trại gà Mía thương phẩm đất Bắc

Nuôi gia công khoảng 70.000 con gà Mía mỗi năm cho Công ty Japfa Comfeed Việt Nam, nhưng dáng vẻ ông Nguyễn Mạnh Hải (58 tuổi) - chủ trang trại ở thôn Yên Thịnh, xã Bất Bạt, TP. Hà Nội khá thảnh thơi. 3 khu chuồng gà đã có công nhân túc trực, ông chỉ quán xuyến chung, thăm khám đàn gà xem có vấn đề gì bất thường để xử lý. Với 18 mắt camera giăng kín các ngóc ngách trong trang trại, dù có đi du lịch nước ngoài cả tuần, đàn gà vẫn nằm trong tầm mắt của lão nông U60 này.

Người ta hay bảo “hôi như phân gà”, “chua như phân mèo”. Nhưng bước vào khuôn viên trại gà ông Hải cứ ngỡ như lạc vào trang viên của một sĩ phu nho nhã. Mùi hôi đâu chẳng thấy, chỉ thấy hương thơm của rặng dâm bụt cổ thụ nở hoa đỏ rực. Căn chòi tre mái lá rộng chừng hai gian được dựng lên giữa vườn bưởi sai trĩu quả và những luống rau non mơn mởn.

26.800m2 đất trang trại cùng 3 dãy chuồng kín, mỗi chuồng rộng 1.000m2 sàn là thành quả vợ chồng ông Hải có được sau 20 năm thủy chung với nghề chăn nuôi gia công gà trắng và gà lông màu cho Japfa. Tất nhiên, đó chỉ là một phần tài sản hữu hình trưng ra trước mắt chúng tôi. Còn “của chìm của nổi”, đặc biệt là giá trị kinh nghiệm chăn nuôi gà và uy tín thương hiệu “ông Hải gà Mía” với đối tác kinh doanh, bạn bè trong giới thì khó lòng đong đếm được.

Ông Hải đã kinh qua 15 nghề khác nhau, từ kinh doanh, chăn nuôi lợn đến nghề mộc…, và đến nghề thứ 16 - chính là nghề chăn nuôi gà, ông mới tìm thấy con đường có thể đeo đuổi lâu bền.

Có lẽ, nhờ bước vào nghề chăn nuôi gà năm 38 tuổi, nên ông Hải vừa có độ chín về tư duy, vừa có đủ tham vọng để làm ăn lớn.

“Một số người bạn của tôi làm trang trại gà trắng, vừa mới thấy bạn vào gà giống mà chỉ hơn tháng sau đã cho thu hoạch, tôi mê lắm. Tôi quyết định bàn với vợ gom hết tài sản và vay mượn để có 38 cây vàng xây dựng một chuồng nuôi rộng 1.000m2. Lúc đó là năm 2006, vàng chỉ 1 triệu đồng/chỉ, nhưng bây giờ là số tiền không nhỏ”, ông Hải kể.

Vốn là người cẩn trọng, nên làm bất cứ nghề gì, ông Hải đều tìm đến ông chủ lớn để hợp tác. Ông nói đùa “lỡ chẳng may mình thiếu nợ người ta thì cũng không đến mức người ta bắt nợ mình”. Và thời điểm ấy, Japfa Comfeed Việt Nam là “ngôi sao” trong liên kết chăn nuôi gà trắng với nông dân.

“Từ thức ăn, con giống đến vật tư thú y Japfa cung cấp hết. Công ty cũng thường xuyên cử cán bộ kỹ thuật bám chuồng và đào tạo kỹ thuật chăn nuôi cho tôi”, ông Hải chia sẻ.

Sau những thắng lợi liên tiếp từ nuôi gà trắng, ông Hải tiếp tục mua thêm đất và đầu tư thêm chuồng nuôi thứ hai, thứ ba vào năm 2008 và 2015, mỗi chuồng có thể nuôi từ 8.500 đến 9.000 con gà. Theo lão nông này, liên kết với Japfa không chỉ được cái lợi là đầu vào - đầu ra không phải suy nghĩ, mà quan trọng hơn là chủ trại được tiếp cận với phương thức quản trị chuồng trại chuyên nghiệp và những công nghệ mới trong chăn nuôi.

“Trước đây, việc tiếp nước và cám vào máng ăn, máng uống đều phải làm thủ công. Bởi vậy, mỗi chuồng phải mất 2 nhân công làm việc. Khi công ty Japfa họp bàn vấn đề đưa hệ thống cho ăn uống tự động vào chăn nuôi, tôi tiên phong làm trước. Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu khá cao nhưng đổi lại mỗi chuồng nuôi có thể giảm bớt một nhân công. Việc cho ăn cũng rất đơn giản, chỉ cần đổ cám vào toa là tự động chảy xuống dưới theo dây chuyền, thức ăn cũng không vương vãi, thất thoát như đổ cám vào máng ăn thủ công”, ông Hải kể tiếp.

Định kỳ hàng quý, công ty lại cử cán bộ kỹ thuật xuống lấy mẫu nước để test, đồng thời lấy mẫu máu để kiểm tra lưu hành các mầm bệnh trong chuồng nuôi, nhất là các dịch bệnh nguy hiểm như cúm gia cầm. Từ đó, đưa ra liệu trình tiêm phòng thuốc thú y, vaccine hiệu quả. Bởi vậy, suốt 20 năm qua, ngành chăn nuôi gia cầm hứng chịu đủ những dịch bệnh nguy hiểm, trang trại của ông Hải chưa bao giờ phải đi… dập dịch.

Với ông, khó khăn lớn nhất là thời điểm Covid-19 bùng phát, giá gà trắng có thời điểm xuống chỉ còn 5.000 đồng/kg. Tuy nhiên, đó cũng là lúc Japfa sẻ chia rủi ro cùng trang trại. Bởi vậy, với ông Hải, đội ngũ của Japfa không đơn thuần là đối tác, mà là anh em, là người trong gia đình.

Lợi nhuận tiền tỷ mỗi năm

Năm 2022, ở tuổi 53, ông Hải bắt đầu chuyển đổi từ nuôi gà trắng sang nuôi gia công gà màu. Ông bảo, mình có tuổi rồi, nuôi gà màu đỡ áp lực hơn và nếu chăn tốt thì lợi nhuận từ con gà trắng và gà màu cũng “một chín một mười”.

Trong hợp đồng, Japfa cho phép tỷ lệ hao hụt đầu con trên tổng đàn là 5%, tuy nhiên, ở trang trại của ông Hải, tỷ lệ hao hụt thường chỉ dao động từ 3,8-4,2%, thậm chí có những đàn chỉ hao hụt 3%. Phần dôi dư số gà thương phẩm ngoài 95% công ty thu lại, chủ trại nghiễm nhiên được hưởng lợi.

Bên cạnh đó, công ty trả công cho người chăn nuôi từ 8.000 - 9.000 đồng/kg thương phẩm. Như năm vừa rồi, biểu cân công ty thu lại từ 2,75 - 2,8kg/con. “Nếu tôi vào khoảng 25.500 con gà Mía, thì tôi trả cho công ty khoảng 24.200 con, tương đương khoảng 65-70 tấn gà thương phẩm”, theo lời ông Hải, mỗi lứa gà xuất chuồng, chủ trại sẽ nhận được hơn 500 triệu đồng. Đặc biệt, mỗi năm trang trại của lão nông này có thể nuôi 2,5 lứa gà lông màu, trừ hết các chi phí phát sinh trong vận hành chuồng trại, lợi nhuận ông Hải thu được không dưới 1 tỷ đồng.

Ông kể, cán bộ thị trường của rất nhiều doanh nghiệp đến ngỏ ý mời ông hợp tác chăn nuôi, nhưng họ chỉ nhận lại những cái lắc đầu từ chối. Bởi, ở tuổi 58, ông không cho phép mình lao vào một mô hình thử nghiệm đầy may rủi nữa, ông làm để lấy kinh tế. Và hai thập kỷ vừa qua đã chứng minh, Japfa chính là cây ATM của ông.

Để mục sở thị khu chuồng nuôi tại “đệ nhất trại gà Mía thương phẩm đất Bắc”, chúng tôi phải mặc bộ áo liền quần kín mít từ đầu đến chân để phòng dịch bệnh gây hại lây nhiễm. Bước vào chuồng là không gian choáng ngợp của gần vạn con gà Mía thương phẩm đã đạt hơn 80 ngày tuổi, mỗi con nặng hơn 2kg, đã phun mào đỏ chót và khoe bộ lông sặc sỡ.

Dưới chân những chú gà là lớp đệm lót sinh học được phối trộn bằng trấu và chế phẩm vi sinh phân giải chất hữu cơ. Hóa ra, nhờ phương pháp này mà dù ở trong chuồng, chúng tôi vẫn không bị quá khó chịu bởi mùi hôi của phân gà. Ông Hải cho biết, sau mỗi lứa gà, 3 chuồng nuôi thu được khoảng 3.000 - 3.300 bao mùn hỗn hợp phân gà và trấu, bán được khoảng 70 - 80 triệu đồng cho bà con trồng cây ăn quả.

Chúng tôi thắc mắc, con gà Mía trống tính khá hung hăng, tại sao khi nuôi ở mật độ dày đặc như vậy mà chúng không cắn mổ hoặc dẫm đạp lên nhau? Ông Hải không giấu nghề mà chia sẻ cặn kẽ: Bí quyết nằm ở việc điều chỉnh ánh sáng và nhiệt độ.

Con gà cũng giống như con người vậy, nếu lạnh quá chúng sẽ nằm co cụm lại để ấm hơn. Còn khi nóng quá, chúng cũng bị stress. Gà giống 1 ngày tuổi cần nhiệt độ chuồng từ 35-37 độ C trong ngày đầu tiên, sau đó mỗi ngày cần hạ 1 độ C cho đế khi đạt 28-30 độ C thì dừng lại. Như vậy, những con gà sẽ nằm trải đều khắp mặt sàn và ngủ rất ngon.

Ánh sáng cũng phải điều chỉnh phù hợp, ví dụ, gà từ 1 đến 30 ngày tuổi rất cần đủ ánh sáng để phát triển. Nhưng từ 30 - 70 ngày phải giảm bớt cường độ ánh sáng nếu không chúng sẽ đánh nhau. Từ ngày 80 trở lên phải tiếp tục giảm nhiệt độ để con gà thuần, hiền. Còn gần đến ngày xuất chuồng thì phải đẩy ánh sáng lên để con gà đẹp mã, phù hợp thị hiếu người tiêu dùng.

Hóa ra, những chú gà Mía ưa thích chạy bộ vườn đồi và tính tình nóng nảy lại được được điều chỉnh hành vi bằng những “mẹo” đơn giản như vậy. Suốt 5 năm qua, bộ phận nghiên cứu và đầu tư phát triển mô hình liên kết chăn nuôi gà màu thương phẩm của Công ty JNHH Japfa Comfeed Việt nam đã giúp hàng nghìn người chăn nuôi, nhất là bà con tại các vùng khó khăn như Tây Nguyên, phát triển sinh kế bền vững như vậy.

Trong 20 năm qua, ông Nguyễn Mạnh Hải có 16 năm nuôi gà trắng (ước chừng 280 đàn) và 4 năm nuôi gà lông màu (ước chừng 30 đàn). Như vậy trong vòng 20 năm qua tôi đã chăn khoảng 300 đàn gà (khoảng 3 triệu con). Hiện nay, tổng quy mô trang trại của ông Hải có 3 chuồng nuôi, tổng số gà mỗi lứa khoảng 25.500 con.