Không phải gạo hay sầu riêng, một loại nông sản Việt Nam sắp lên sàn đấu giá tại Mỹ ngay tháng 11

Không phải sầu riêng, loại nông sản này của Việt Nam dự kiến lên sàn đấu giá tại Hawaii (Mỹ) ngay tháng 11/2026, mở ra cơ hội xuất khẩu mới.

Tại hội nghị với chủ đề “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành Nông nghiệp và Môi trường” diễn ra ngày 27/10, ông Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, cho biết địa phương đã thống nhất với các đối tác về định hướng đưa cà phê Arabica Sơn La lên sàn đấu giá tại Hawaii (Mỹ) vào tháng 11/2026.

Hội nghị do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương, tổ chức. Theo ông Nguyễn Thành Công, Sơn La phấn đấu đến quý II/2027 đưa cà phê Arabica của tỉnh tham gia sàn giao dịch cà phê cấp quốc gia tại Mỹ, đồng thời hướng tới thúc đẩy cà phê Arabica Việt Nam tham gia thị trường này. Đây là một trong những định hướng nhằm nâng cao vị thế cà phê Arabica của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Sơn La xác định truy xuất nguồn gốc là nền tảng quan trọng trong tổ chức lại vùng nguyên liệu, xác định ranh giới các thửa đất trồng cà phê và đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Tỉnh tập trung triển khai các yêu cầu của Liên minh châu Âu về chống mất rừng (EUDR), đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận những thị trường tiềm năng khác.

Theo lãnh đạo tỉnh, Sơn La đã xác định được 158.451 thửa đất trồng cà phê. Dữ liệu bước đầu cho thấy diện tích cà phê Arabica của tỉnh khoảng 65.000 ha. Trên cơ sở đó, địa phương sẽ xác định rõ những vùng trồng đáp ứng tiêu chuẩn, tiêu chí EUDR và yêu cầu nhập khẩu của các thị trường.

Việc số hóa vùng trồng không chỉ phục vụ truy xuất nguồn gốc mà còn giúp tỉnh xác định những khu vực có điều kiện phù hợp để phát triển cà phê, quy hoạch vùng sản xuất tập trung và nâng cao hiệu quả quản lý.

Sơn La cũng khuyến khích doanh nghiệp chia sẻ dữ liệu vùng trồng với cơ quan quản lý nhằm rút ngắn thời gian hoàn thiện thông tin, bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác và có thể sử dụng chung. Qua quá trình triển khai, tỉnh nhận thấy sự phối hợp giữa Nhà nước và doanh nghiệp giúp đẩy nhanh việc thực hiện EUDR và xây dựng mã số vùng trồng.

Đối với ngành cà phê, các doanh nghiệp đã hỗ trợ chuyển giao dữ liệu từ những nhà máy chế biến cho tỉnh. Khi kết hợp với dữ liệu hiện có, quá trình xác định vùng trồng đáp ứng yêu cầu được thực hiện nhanh chóng hơn.

Ông Nguyễn Thành Công cho biết cây cà phê đang đóng góp đáng kể vào tăng trưởng nông nghiệp của Sơn La. Năm 2025, cà phê đóng góp 26,6% điểm tăng trưởng. Năm 2026, sản lượng cà phê của tỉnh dự kiến đạt khoảng 75.000 tấn.

Sơn La đặt mục tiêu tăng trưởng nông nghiệp cả năm 2026 đạt 8,4%. Trong 9 tháng đầu năm, mức tăng trưởng của ngành đạt 5,26%. Theo lãnh đạo tỉnh, cây ăn quả và cà phê Arabica đang giữ vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp địa phương. Tỉnh mong muốn thương hiệu cà phê Arabica cùng với Robusta góp phần thúc đẩy tăng trưởng ngành cà phê quốc gia.

Bên cạnh cà phê, Sơn La cũng đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong phát triển nông nghiệp. Hiện tỉnh có khoảng 85.500 ha cây ăn quả tập trung, với các loại cây chủ lực như cà phê, nhãn, xoài, thanh long, bơ và dâu tây. Địa phương đồng thời nghiên cứu, đưa nhiều giống cây trồng mới vào sản xuất, trong đó có việc trồng thành công kiwi tại Mộc Châu.

Tỉnh cũng chú trọng thu hút đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến nhằm nâng cao giá trị sản phẩm sau thu hoạch. Một trong những dự án được đề cập là nhà máy chế biến rau quả của DOVECO Sơn La, ứng dụng dây chuyền công nghệ chế biến, tiệt trùng và đóng gói sản phẩm trong hộp giấy. Sản phẩm có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu như Mỹ và Nhật Bản.

Đến nay, trái cây Sơn La đã xuất khẩu sang 21 quốc gia, trong khi các sản phẩm chế biến sâu được đưa tới hơn 50 quốc gia. Theo lãnh đạo tỉnh, kết quả này cho thấy vai trò của khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong phát triển nông nghiệp.

Trong thời gian tới, Sơn La mong muốn tăng cường tiếp nhận, ứng dụng công nghệ từ các nước trên thế giới phù hợp với nhu cầu thực tiễn, đồng thời đề nghị các nhà khoa học và bộ, ngành Trung ương quan tâm nghiên cứu công nghệ bảo quản sau thu hoạch để duy trì chất lượng, nâng cao giá trị sản phẩm.

Địa phương cũng mong muốn cơ sở dữ liệu được xây dựng theo hướng đúng, đủ, sạch, sống, có thể dùng chung và kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia. Đây được xem là một trong những nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý, phát triển vùng nguyên liệu và hỗ trợ nông sản địa phương tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao.

Với kế hoạch đưa cà phê Arabica lên sàn đấu giá tại Hawaii vào tháng 11/2026, Sơn La đang hướng tới mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường Mỹ, đồng thời thúc đẩy truy xuất nguồn gốc, số hóa vùng trồng và nâng cao giá trị cho sản phẩm cà phê của tỉnh.

Việc hướng tới sàn đấu giá tại Mỹ diễn ra trong bối cảnh thị trường cà phê nước này có quy mô lớn và nhu cầu tiêu dùng đang thay đổi.

Thị trường cà phê Mỹ hiện có quy mô khoảng 90,97 tỷ USD, dự báo tăng trưởng bình quân 5,8% mỗi năm và đạt 150,88 tỷ USD vào năm 2034. Người tiêu dùng nước này ngày càng ưu tiên cà phê đặc sản, cà phê hữu cơ, cà phê pha sẵn và cà phê lạnh, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, cà phê chế biến chiếm 17,9% tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam. Để tận dụng dư địa tại Mỹ, ngành cà phê cần đẩy mạnh chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, đáp ứng yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn bền vững, qua đó nâng cao giá trị và giảm phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô.