Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 22/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 22/10/2026, hàng chục ngàn lượt xem trên diễn đàn nông dân tập trung vào một chủ đề nóng: làm sao để sầu riêng Monthong không chỉ chín đều, đẹp trái mà còn vượt qua cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị một cách “mượt mà”? Câu hỏi [7149 lượt xem] về việc Trung Quốc siết kiểm dịch từ 01/05/2026 và câu hỏi [4640 lượt xem] chia sẻ kinh nghiệm bán Ri6 cho thương lái TQ là hai tín hiệu rõ ràng: thị trường xuất khẩu giờ đây đòi hỏi chuẩn mực từ gốc — từ mã vùng trồng, đến dư lượng thuốc BVTV, đến từng centimet vỏ trái.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc không phải “càng to càng tốt”, mà phải đạt ba tiêu chí đồng thời: (1) Đạt mã vùng trồng được cấp bởi Cục Bảo vệ Thực vật (Bộ NN&PTNT), (2) Không phát hiện dư lượng thuốc BVTV ngoài giới hạn cho phép (theo quy chuẩn QCVN 01-183:2025), (3) Trái đạt độ chín sinh lý đồng đều, không nứt, trọng lượng ≥3kg/trái (loại 1). Đây không phải kỹ thuật “thêm bước”, mà là cách tổ chức sản xuất bài bản — từ ghi chép nhật ký đồng ruộng đến lựa chọn phân bón, thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc rõ ràng.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký và duy trì mã vùng trồng
– Liên hệ Trạm Bảo vệ Thực vật huyện nơi trồng để đăng ký mã vùng. Hồ sơ gồm bản đồ vị trí, danh sách hộ tham gia, kế hoạch canh tác. Thời gian cấp mã: tối đa 15 ngày làm việc.
Bước 2: Quản lý phân bón đúng cách
– Dùng phân hữu cơ vi sinh đã được Bộ NN&PTNT công nhận; tuyệt đối không dùng phân DAP giả như cảnh báo tại Gia Lai (câu hỏi [6384]). Kiểm tra tem chống giả, số lô sản xuất trước khi bón.
Bước 3: Phòng trừ sâu bệnh theo nguyên tắc IPM
– Chỉ phun thuốc khi mật độ sâu đục trái ≥5% trên mẫu 50 trái/ngẫu nhiên. Ưu tiên chế phẩm sinh học (nấm Beauveria, vi khuẩn Bacillus thuringiensis). Ghi đầy đủ tên thuốc, liều lượng, ngày phun trong sổ nhật ký.
Bước 4: Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch
– Thu hái khi cuống trái chuyển vàng nhạt, gai mềm, vỗ nhẹ có tiếng trầm. Không để trái nằm dưới đất quá 2 giờ. Rửa sạch bằng nước sạch (không dùng hóa chất), lau khô, đóng hộp carton có nhãn ghi rõ mã vùng, ngày thu hoạch, tên chủ vườn.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

❌ Dùng phân bón hoặc thuốc không có tên trong Danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng tại Việt Nam — gây tồn dư vượt ngưỡng.
❌ Ghi nhật ký không đầy đủ hoặc thiếu chữ ký xác nhận của cán bộ khuyến nông — khiến mã vùng bị đình chỉ.
❌ Chủ quan với khâu vận chuyển: để trái chồng cao, không chèn lót → dập vỏ → bị trả lại tại cửa khẩu dù đạt chuẩn dư lượng.
✅ Luôn giữ mẫu phân, thuốc, trái tươi ít nhất 30 ngày sau khi xuất hàng — để đối chứng nếu có khiếu nại.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất thành công 12 tấn Monthong sang Trung Quốc đầu tháng 5/2026, chia sẻ: “Tôi bắt đầu ghi nhật ký từ tháng 3 năm ngoái — ngày bón, ngày phun, thời tiết, sâu bệnh. Mỗi lần phun, tôi chụp ảnh chai thuốc, ghi rõ số lô. Khi kiểm tra tại Tân Thanh, cán bộ hải quan chỉ yêu cầu xuất trình sổ tay và mã vùng — không lấy mẫu xét nghiệm vì hồ sơ minh bạch”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng), người xen canh sầu riêng – cà phê, nhấn mạnh: “Trồng xen giúp giảm áp lực sâu bệnh tự nhiên, nên lượng thuốc BVTV giảm 40% so với trồng đơn canh — điều kiện tiên quyết để đạt chuẩn xuất khẩu”.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp — nhưng đòi hỏi tính kỷ luật cao và tư duy minh bạch. Giá tại vườn loại 1 đang ở mức 52.000 – 55.000 đ/kg (Tiền Giang, Bến Tre, đầu tháng 5/2026), cao hơn giá trung bình 15–20%. Đó chính là phần thưởng xứng đáng cho bà con tuân thủ đúng quy trình. Hãy bắt đầu từ việc đăng ký mã vùng, kiểm tra lại nguồn phân thuốc, và ghi chép nhật ký mỗi ngày — không phải để “làm cho có”, mà để cây trồng, thị trường và chính mình đều được bảo vệ.

Biên tập Nông Dân Việt