Lịch khuyến nông tháng 9/2026: việc cần làm ngay cho vườn cây

Lịch khuyến nông tháng 9 — Việc cần làm ngay

Ngày 11/9/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa trên cả nước — thời điểm lượng mưa tăng đều, độ ẩm cao, mực nước sông Cửu Long bắt đầu dâng chậm nhưng chưa đạt đỉnh lũ. Đây là giai đoạn “vàng” để chăm sóc cây trồng đang trong giai đoạn sinh trưởng mạnh, đồng thời cũng là lúc sâu bệnh phát triển nhanh. Bà con cần tập trung vào việc kiểm tra ruộng đồng hàng ngày, chủ động tiêu thoát nước ở vùng trũng, không để ngập úng kéo dài quá 24 giờ. Lưu ý: ĐBSCL đang bước vào giai đoạn lũ đầu mùa, nên các hộ ven sông, rạch cần theo dõi bản tin thủy văn thường xuyên để chủ động bảo vệ vườn cây và ao cá.

Cây lúa (ĐBSCL và miền Bắc)

Ở ĐBSCL, lúa hè thu đang ở giai đoạn chín sáp – thu hoạch (tuần lễ từ 5–12/9), còn lúa thu đông đã gieo sạ rộ từ cuối tháng 7 đến giữa tháng 8, nay đang ở giai đoạn đẻ nhánh mạnh (25–35 ngày sau sạ). Bà con cần kiểm tra mật độ khóm, bón thúc lần 2 (NPK 16-16-8) nếu cây thiếu dinh dưỡng, kết hợp xới xáo nhẹ để thông khí rễ. Với lúa vụ mùa ở miền Bắc, đa số đang trong giai đoạn làm đòng (20–25 ngày sau cấy), cần đảm bảo mực nước ruộng ổn định ở mức 3–5 cm, tránh để khô hạn hoặc ngập sâu. Cảnh báo: Ruộng lúa đang đẻ nhánh và làm đòng rất dễ bị rầy nâu di cư, đặc biệt khi có gió tây nam mạnh kèm mưa rào — bà con nên tuần tra 2–3 lần/tuần, phát hiện sớm dấu hiệu “cháy rầy” để xử lý kịp thời.

Cây cà phê và hồ tiêu (Tây Nguyên)

Cà phê đang trong giai đoạn nuôi quả và tích lũy chất — đây là thời điểm quyết định năng suất vụ tới. Bà con nên bón phân kali (KCl) và vi lượng (kẽm, bo) để tăng độ chắc quả, giảm rụng trái. Tránh bón đạm quá mức gây mềm cây, dễ nhiễm bệnh gỉ sắt. Với hồ tiêu, cần kiểm tra kỹ gốc: nếu thấy đất ẩm lâu ngày, rễ bị nhũn, lá vàng úa — đó là dấu hiệu của bệnh chết nhanh do Phytophthora. Giải pháp ưu tiên: rắc vôi bột quanh gốc (1–1,5 kg/gốc), cắt bỏ cành bệnh, dùng chế phẩm sinh học Trichoderma phun gốc 7–10 ngày/lần. Không tưới thêm nước khi trời mưa liên tục.

Cây ăn trái

Sầu riêng (giống Monthong, Ri6): Đang trong giai đoạn quả lớn nhanh (tháng thứ 2–3 sau đậu trái). Cần tưới đều nhưng không úng, bổ sung canxi và kali qua lá 10–12 ngày/lần để chống nứt trái. Xoài (giống Đài Loan, Cát Chu): Cây đang cho trái vụ nghịch hoặc chuẩn bị ra hoa sớm — giữ độ ẩm vừa phải, hạn chế tưới vào cuối tháng để tạo điều kiện phân hóa mầm hoa. Nhãn (xuất khẩu): Vườn đang nuôi trái vụ chính — chú ý chống rụng trái bằng cách phun hỗn hợp acid humic + kali nitrat (tỷ lệ theo hướng dẫn bao bì), kết hợp tỉa bỏ cành vượt, cành sâu bệnh.

Khuyến cáo phòng trừ sâu bệnh tháng này

Tháng 9 là cao điểm của bệnh đạo ôn cổ bông trên lúa, rệp sáp bông cà phê, nhện đỏ trên xoài và thối rễ trên hồ tiêu. Với lúa: Khi thấy vết loét nâu trên cổ bông hoặc bông lép trắng, phun thuốc sinh học Bacillus subtilis hoặc thuốc hóa học có hoạt chất trifloxystrobin (theo liều khuyến cáo trên bao bì). Với rệp sáp trên cà phê: Dùng bàn chải mềm lau sạch bông bị rệp, sau đó phun dầu khoáng 99,5% (dạng EC) pha loãng 1/100. Nhện đỏ trên xoài: Phun abamectin hoặc spirodiclofen, luân phiên để tránh kháng thuốc. Lưu ý: Tất cả các loại thuốc đều phải phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, không phun khi trời mưa hoặc gió mạnh. Bà con hãy ghi chép nhật ký phòng trừ để đánh giá hiệu quả và điều chỉnh kịp thời.

Biên tập Nông Dân Việt