Lịch khuyến nông tháng 9/2026: việc cần làm ngay cho vườn cây

Lịch khuyến nông tháng 9 — Việc cần làm ngay

Ngày 14/9/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa trên cả nước, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và miền Bắc. Mưa tập trung, độ ẩm cao, nhiệt độ dao động 25–32°C — điều kiện thuận lợi cho cây trồng sinh trưởng nhưng cũng là “thời điểm vàng” cho nấm bệnh phát triển. Tại ĐBSCL, mực nước sông Tiền – sông Hậu đang lên chậm, chưa có lũ lớn, nhưng cần theo dõi sát diễn biến để chủ động điều tiết nước trong ruộng lúa và bảo vệ vườn cây ăn trái ven sông. Đây là thời điểm then chốt để chăm sóc hậu gieo sạ, kiểm soát dịch hại và chuẩn bị cho vụ thu hoạch cuối năm.

Cây lúa (ĐBSCL và miền Bắc)

Ở ĐBSCL, đa số diện tích lúa hè thu đã vào giai đoạn làm đòng – trổ bông (tuần thứ 3–4 sau sạ), một phần diện tích lúa thu đông mới sạ từ cuối tháng 8 đang ở giai đoạn đẻ nhánh mạnh. Cần giữ mực nước ruộng ổn định ở mức 3–5 cm, tránh ngập sâu gây lép hạt. Bón thúc kali trước trổ 7–10 ngày để tăng khả năng chống đổ và chắc hạt. Tại miền Bắc, lúa mùa đang ở giai đoạn đứng cái – làm đòng; chú ý kiểm tra độ ẩm đất, không để ruộng khô hạn đột ngột rồi lại ngập úng — dễ gây rễ thối, cây yếu. Cảnh báo: bệnh đạo ôn lá và cổ bông xuất hiện nhiều trên giống nhiễm, đặc biệt khi trời âm u kéo dài sau mưa lớn.

Cây cà phê và hồ tiêu (Tây Nguyên)

Cà phê đang trong giai đoạn nuôi quả non và hình thành quả vụ tới. Tỉa cành tạo tán thông thoáng, cắt bỏ cành sâu bệnh, cành vượt — giúp giảm ẩm độ trong tán, hạn chế nấm hồng và rệp sáp. Bón phân lần 2 (NPK 16-16-8) kết hợp với phân hữu cơ hoai mục, rải xung quanh vùng tán, cách gốc 30–50 cm. Với hồ tiêu, đây là thời điểm cây tích lũy dinh dưỡng cho ra hoa cuối năm: ưu tiên bón kali sulphate và vi lượng (bo, kẽm) qua lá 2 lần cách nhau 10 ngày. Không tưới đẫm liên tục — dễ gây thối rễ do nấm Phytophthora.

Cây ăn trái

Sầu riêng (giống Monthong, Ri6): đang đậu quả ổn định, cần bổ sung kali và canxi qua lá để chống rụng trái non và nứt vỏ. Che phủ gốc bằng rơm hoặc thân cây chuối để giữ ẩm và giảm sốc nhiệt khi mưa ngắt quãng. Xoài (giống Đài Loan, Cát Chu): cây đang ra đọt non và hoa sớm — phun ngừa bệnh thán thư bằng thuốc sinh học (trichoderma + bạc nano) trước khi mưa lớn. Nhãn (nhất là nhãn xuồng cơm vàng): kiểm tra kỹ cuống quả, nếu thấy vết nâu mềm, chảy nhựa — xử lý ngay bằng thuốc gốc đồng kết hợp cắt bỏ cành bệnh, tiêu hủy ngoài vườn.

Khuyến cáo phòng trừ sâu bệnh tháng này

Mưa nhiều khiến bệnh lem lép hạt, đạo ôn cổ bông, rầy nâu (đợt 3), ốc bươu vàng tái phát mạnh trên lúa. Dùng thuốc sinh học Isaria fumosorosea hoặc thuốc hóa học có hoạt chất trifloxystrobin + tebuconazole để phun phòng khi lúa vào giai đoạn đòng – trổ. Trên cây ăn trái, bệnh nấm hồng (cà phê), thán thư (xoài, sầu riêng), và nhện đỏ (hồ tiêu) lan nhanh khi độ ẩm >85%. Phun luân phiên giữa thuốc sinh học và thuốc có nguồn gốc thực vật (dầu neem, chiết xuất tỏi) để tránh kháng thuốc. Luôn dọn sạch tàn dư cây bệnh, không vứt bừa bãi trong vườn — vì đây chính là “ổ chứa” mầm bệnh cho mùa sau.

Biên tập Nông Dân Việt