Lịch khuyến nông tháng 9/2026: việc cần làm ngay cho vườn cây

Lịch khuyến nông tháng 9 — Việc cần làm ngay

Ngày 15/9/2026 rơi vào đầu giữa mùa mưa tại hầu hết các vùng nông nghiệp Việt Nam. Mưa vẫn đều, lượng mưa trung bình từ 200–350 mm/tháng, độ ẩm không khí cao (75–90%), nhiệt độ ban ngày dao động 28–32°C. Đây là thời điểm then chốt để chăm sóc cây trồng đang trong giai đoạn sinh trưởng mạnh, đồng thời chủ động phòng bệnh trước nguy cơ lũ sớm ở ĐBSCL. Lịch thời vụ nông nghiệp tháng này đòi hỏi sự linh hoạt: vừa tận dụng nước mưa cho cây trồng, vừa kiểm soát úng ngập và dịch hại phát triển mạnh trong điều kiện ẩm thấp.

Cây lúa (ĐBSCL và miền Bắc)

Ở ĐBSCL, lúa hè thu đang ở giai đoạn chín sữa – chín sớm (từ ngày 10–25/9), cần theo dõi sát tiến độ chín để thu hoạch kịp thời, tránh mất trắng do mưa lớn hoặc lũ bất thường. Lúa thu đông đã gieo sạ rộ từ 1–10/9, hiện đang ở giai đoạn mạ 7–15 ngày tuổi. Cần kiểm tra hệ thống tiêu thoát nước, vét cống, nâng bờ bao; nếu có dấu hiệu ngập úng kéo dài trên 48 giờ, phải bơm rút nước ngay và phun bổ sung kali humate để tăng sức chống chịu. Ở miền Bắc, lúa mùa đang trổ bông – vào chắc (10–20/9), tuyệt đối không phun thuốc trừ sâu trong 3 ngày trước và sau khi trổ — dễ gây lép hạt. Đây cũng là lúc kiểm tra mật độ rầy nâu, nếu vượt 3 con/bông, xử lý bằng thuốc sinh học như Beauveria bassiana hoặc Isaria fumosorosea, kết hợp thăm đồng sáng – chiều để bắt sâu cuốn lá nhỏ.

Cây cà phê và hồ tiêu (Tây Nguyên)

Cà phê đang trong giai đoạn nuôi trái non và hình thành quả mới. Từ 15/9, bà con nên bón thúc đợt 2: 300–400 g ure + 200 g kali clorua/cây (cây 5–7 năm tuổi); rải xung quanh tán, cách gốc 0,5–0,8 m, sau đó phủ rơm hoặc cỏ khô dày 5–10 cm để giữ ẩm và hạn chế rửa trôi. Hồ tiêu đang ra hoa rộ – đậu trái non: cần cắt tỉa cành già, cành bị sâu bệnh, đảm bảo thông thoáng; phun bổ sung bo và kẽm dạng chelate (theo liều ghi trên bao bì) để giảm rụng hoa. Lưu ý: không tưới quá nhiều trong tuần có mưa liên tục — dễ gây thối rễ và chết dây.

Cây ăn trái

Sầu riêng (giống Monthong, Ri6): đang vào giai đoạn căng trái (tuần thứ 4–6 sau đậu), cần duy trì độ ẩm ổn định — tưới nhỏ giọt 2–3 lần/tuần nếu trời nắng, nhưng ngưng tưới hoàn toàn khi mưa kéo dài trên 3 ngày. Xoài (giống Đài Loan, Cát Hòa Lộc): cây đang nuôi cành thu hoạch vụ hè, nên bón phân hữu cơ vi sinh (1–2 kg/gốc) và cắt tỉa nhẹ để tạo tán cho vụ đông xuân. Nhãn (giống xuồng cơm vàng, nhục): cây chuẩn bị phân hóa mầm hoa — cần giảm tưới, kiểm soát đạm, tăng kali và phun foliar chứa canxi-bô để tăng khả năng ra hoa đồng loạt sau Tết.

Khuyến cáo phòng trừ sâu bệnh tháng này

Mùa mưa là thời điểm bệnh đạo ôn cổ bông, lem lép hạt, rầy nâu, sâu cuốn lá nhỏ, bệnh thối rễ sầu riêng và nấm Phytophthora trên hồ tiêu phát triển mạnh. Với lúa: phun ngừa đạo ôn cổ bông bằng tricyclazole hoặc azoxystrobin khi lúa trổ 5–10%; dùng bẫy đèn bắt sâu cuốn lá vào buổi tối. Với cây ăn trái và cây công nghiệp: ưu tiên biện pháp sinh học — treo bẫy dính vàng để bắt rầy mềm, phun Trichoderma harzianum định kỳ 10–12 ngày/lần để phòng nấm đất. Không sử dụng thuốc trừ nấm nhóm strobilurin liên tục quá 2 lần/vụ để tránh kháng thuốc. Đây là khuyến nông tháng này — hành động sớm, đúng kỹ thuật canh tác mùa mưa sẽ giúp bà con giữ vững năng suất và an toàn sinh học.

Biên tập Nông Dân Việt