Lịch khuyến nông tháng 9/2026: việc cần làm ngay cho vườn cây
Ngày 17/9/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa trên cả nước, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang bước vào giai đoạn mưa tập trung, mực nước sông rạch dâng dần nhưng chưa đến mức báo động lũ.
Lịch khuyến nông tháng 9 — Việc cần làm ngay
Ngày 17/9/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa trên cả nước, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang bước vào giai đoạn mưa tập trung, mực nước sông rạch dâng dần nhưng chưa đến mức báo động lũ. Tại miền Bắc, mưa rào và dông rải rác vẫn tiếp diễn, độ ẩm cao kéo dài. Đây là thời điểm then chốt để chăm sóc cây trồng đã xuống giống, đồng thời chuẩn bị ứng phó với nguy cơ ngập úng cục bộ và bùng phát sâu bệnh do ẩm độ tăng cao. Lịch thời vụ nông nghiệp tháng này đòi hỏi sự linh hoạt: ưu tiên thoát nước tốt, theo dõi sát diễn biến thời tiết, không chủ quan với “mưa cuối hạ – đầu thu” thường đi kèm gió giật mạnh.
Cây lúa (ĐBSCL và miền Bắc)
Tại ĐBSCL, lúa hè thu đang ở giai đoạn đòng – trổ (tuần thứ 3–4), lúa thu đông mới gieo sạ (từ 15/8 trở đi) đang trong pha đẻ nhánh mạnh. Cần kiểm tra hệ thống tiêu thoát nước thường xuyên, vét cống rãnh, mở cống khi nước ngoài sông thấp hơn ruộng để tránh ngập úng cục bộ. Không bón đạm quá muộn cho lúa đòng – trổ vì dễ gây đổ ngã và giảm chất lượng hạt. Tại miền Bắc, lúa mùa đang ở giai đoạn làm đòng – trổ (đặc biệt vùng trung du và đồng bằng); chú ý tưới giữ ẩm đều, tránh để ruộng khô hạn đột ngột rồi gặp mưa lớn gây nứt bể đất và rễ lúa bị tổn thương. Lịch canh tác lúa tháng này cũng cảnh báo: không gieo sạ thêm lúa mùa muộn sau ngày 20/9 vì nguy cơ trổ vào lúc trời lạnh sớm hoặc gặp mưa to làm lép hạt.
Cây cà phê và hồ tiêu (Tây Nguyên)
Mưa tháng 9 giúp cây phục hồi sau nắng hạn, nhưng cũng là lúc nấm hồng, nấm gốc và rệp sáp phát triển mạnh. Đối với cà phê: tỉa cành tạo tán thoáng, dọn sạch cành khô, lá rụng dưới gốc; bón phân kali và vi lượng (bo, kẽm) để tăng sức đề kháng, không bón đạm nhiều vì dễ kích thích mầm non non yếu, dễ nhiễm bệnh. Với hồ tiêu: kiểm tra kỹ gốc, phát hiện sớm vết thối thân, rễ; xử lý bằng chế phẩm sinh học Trichoderma hoặc thuốc gốc đồng (theo hướng dẫn trên bao bì), kết hợp phủ gốc bằng rơm hoặc cỏ khô để hạn chế bắn tung tóe bào tử khi mưa. Đây là thời điểm vàng để cắt bỏ các trụ tiêu bị chết và chuẩn bị ghép lại.
Cây ăn trái
Sầu riêng (giống Monthong, Ri6): đang nuôi trái vụ nghịch (ra hoa tháng 5–6), cần bổ sung kali và canxi qua lá 2 lần cách nhau 10 ngày để chống rụng trái và nứt vỏ. Xoài (các giống Đài Loan, Cát Chu): cây đang ra đọt non và hình thành mầm hoa sớm — hạn chế tưới quá nhiều, tránh bón đạm; phun boron để hỗ trợ phân hóa mầm hoa. Nhãn (xuất khẩu): sau thu hoạch, tiến hành tỉa cành tạo tán, bón lót phân hữu cơ hoai mục + lân supe trước khi bước vào mùa mưa chính thức — đây là bước nền để cây ra hoa đồng loạt tháng 12–2026.
Khuyến cáo phòng trừ sâu bệnh tháng này
Phòng bệnh mùa mưa là ưu tiên số một. Rầy nâu, rầy lưng trắng trên lúa có nguy cơ bộc phát mạnh do độ ẩm cao và gió tây nam vận chuyển. Dùng bẫy đèn, bẫy dính vàng để theo dõi mật số; chỉ phun thuốc khi mật số rầy vượt ngưỡng (≥ 3 con/tép lúa) và chọn thuốc nhóm butenolide hoặc pymetrozine. Trên cây ăn trái, bệnh thối trái do nấm Phytophthora, Colletotrichum lan nhanh khi mưa kéo dài — phun ngừa bằng mancozeb hoặc copper oxychloride trước mưa lớn. Trên cà phê, bệnh gỉ sắt tái xuất hiện ở lá già — phun sớm khi thấy vết đốm vàng nhỏ, dùng triadimefon hoặc azoxystrobin. Luôn luân phiên thuốc, phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, đảm bảo an toàn lao động và môi trường.
Khuyến nông tháng này — không chờ đợi, không chủ quan. Thời tiết không chờ người, nhưng người làm vườn thì luôn có thể chủ động.
Biên tập Nông Dân Việt