Lịch khuyến nông tháng 9/2026: việc cần làm ngay cho vườn cây

Lịch khuyến nông tháng 9 — Việc cần làm ngay

Ngày 3/9/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa trên cả nước, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và miền Bắc. Mưa tập trung, độ ẩm cao, nhiệt độ dao động 25–32°C, kèm theo nguy cơ ngập cục bộ và lũ sớm ở ĐBSCL. Đây là thời điểm then chốt để chăm sóc cây trồng đang trong giai đoạn sinh trưởng mạnh, đồng thời chủ động phòng bệnh — nhất là các loại nấm và vi khuẩn phát triển mạnh trong điều kiện ẩm ướt. “Lịch thời vụ nông nghiệp” tháng này không còn là kế hoạch dài hạn mà là hành động cụ thể từng ngày: kiểm tra ruộng, rà soát cống tiêu, vệ sinh vườn và phun phòng đúng lúc.

Cây lúa (ĐBSCL và miền Bắc)

Tại ĐBSCL, lúa hè thu đang ở giai đoạn trổ bông – chín sữa (15–35 ngày sau trổ), một số vùng gieo muộn đang đẻ nhánh rộ. Miền Bắc, lúa mùa đang trong giai đoạn làm đòng – trổ bông (20–40 ngày sau sạ). Cần tăng cường thăm đồng ít nhất 2 lần/tuần, đặc biệt chú ý các chân ruộng trũng, nơi dễ ngập úng kéo dài. Với ruộng đã trổ, giữ mực nước ổn định 3–5 cm; ruộng chưa trổ, rút nước nhẹ để cây cứng cây, tránh đổ ngã khi có gió mạnh. Không bón đạm quá muộn — chỉ bổ sung kali (15–20 kg KCl/ha) nếu lá đòng bị vàng đầu. Đây cũng là thời điểm “lịch canh tác lúa” cảnh báo cao về đạo ôn cổ bông và lem lép hạt do ẩm độ cao — phun phòng sớm trước trổ 3–5 ngày và sau trổ 7 ngày bằng thuốc có hoạt chất Tricyclazole hoặc Isoprothiolane.

Cây cà phê và hồ tiêu (Tây Nguyên)

Cà phê đang trong giai đoạn nuôi quả non và hình thành quả vụ mới. Hồ tiêu bước vào kỳ ra hoa – đậu trái. Cần bón thúc lần 2: dùng phân hữu cơ vi sinh (5–8 kg/gốc) kết hợp với NPK 16-16-8 (150–200 g/gốc) cho cà phê; với hồ tiêu, bón NPK 12-12-17-2MgO (100–150 g/gốc), rải xung quanh tán, phủ lớp rơm dày 5–7 cm. Tỉa bỏ cành sâu bệnh, cành vượt, tạo thông thoáng. Lưu ý: không tưới quá nhiều — dù mưa nhiều nhưng đất bazan Tây Nguyên dễ rửa trôi dinh dưỡng và gây úng rễ nếu thoát nước kém.

Cây ăn trái

Sầu riêng (giống Monthong, Ri6): đang nuôi trái vụ nghịch, cần phun kali humate + canxi nitrat (liều 0,2%) cách 10 ngày/lần để chống rụng trái và nứt trái. Xoài (các giống Đài Loan, Cát Chu): cây đang ra đợt lá cuối cùng trước ra hoa — cắt tỉa cành già, vệ sinh gốc, phun Bo + kẽm để chuẩn bị cho hoa năm sau. Nhãn (Xuồng cơm vàng, Nhãn xuồng): duy trì tưới đều (tránh khô hạn đột ngột sau mưa), bón phân hữu cơ hoai mục (3–5 kg/gốc) kết hợp với kali sunfat (100 g/gốc) để tăng độ ngọt và chống rụng trái non.

Khuyến cáo phòng trừ sâu bệnh tháng này

“Phòng bệnh mùa mưa” là ưu tiên hàng đầu. Các đối tượng phổ biến:

Bệnh thối rễ, chết nhanh trên hồ tiêu và sầu riêng: xử lý bằng Trichoderma + Fosetyl-Aluminium (theo hướng dẫn nhãn); rắc vôi bột quanh gốc (0,5–1 kg/gốc) nếu đất chua.
Bệnh nấm hồng, thối trái trên xoài, nhãn: phun Mancozeb hoặc Azoxystrobin trước và sau mưa lớn.
Rầy nâu, rầy lưng trắng trên lúa: kiểm tra thường xuyên, phun thuốc sinh học (Nimbicidin, Beauveria bassiana) khi mật độ >3 con/khóm.
Không phun thuốc vào buổi chiều muộn hay khi trời sắp mưa — giảm hiệu lực và gây lãng phí. Ghi nhớ: “khuyến nông tháng này” không phải đợi, mà là làm ngay hôm nay — vì thời tiết không chờ ai.

Biên tập Nông Dân Việt