Lịch khuyến nông tháng 9/2026: việc cần làm ngay cho vườn cây
Ngày 4/9/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa trên cả nước, đặc biệt ở ĐBSCL và miền Bắc đang bước vào giai đoạn mưa tập trung, độ ẩm cao, nhiều nơi có nguy cơ ngập úng cục bộ. Tây Nguyên bắt đầu mưa đều hơn, giúp cây công nghiệp hồi phục sau khô hạn đầu mùa.
Lịch khuyến nông tháng 9 — Việc cần làm ngay
Ngày 4/9/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa trên cả nước, đặc biệt ở ĐBSCL và miền Bắc đang bước vào giai đoạn mưa tập trung, độ ẩm cao, nhiều nơi có nguy cơ ngập úng cục bộ. Tây Nguyên bắt đầu mưa đều hơn, giúp cây công nghiệp hồi phục sau khô hạn đầu mùa. Đây là thời điểm then chốt để chăm sóc cây trồng đã xuống giống, đồng thời chuẩn bị cho vụ thu đông. Cần theo dõi sát diễn biến lũ tại ĐBSCL — nếu lũ về sớm và dâng nhanh, phải chủ động tiêu thoát nước, không để ruộng ngập quá 7 ngày liên tục. Đây cũng là lúc sâu bệnh phát triển mạnh do ẩm độ cao, nên việc phòng bệnh phải đặt lên hàng đầu.
Cây lúa (ĐBSCL và miền Bắc)
Ở ĐBSCL, lúa hè thu đang trong giai đoạn trổ bông đến chín sữa (tuần thứ 3–4 sau trổ), còn lúa thu đông mới gieo sạ từ cuối tháng 8, đang ở giai đoạn mạ non – đẻ nhánh sớm. Tại miền Bắc, lúa mùa đang trổ bông rộ (đặc biệt ở vùng đồng bằng sông Hồng và trung du), một số diện tích muộn đang làm đòng. Cần kiểm tra thường xuyên độ sâu mực nước: giữ mức 3–5 cm trong giai đoạn đẻ nhánh, giảm dần còn 2–3 cm khi trổ. Với lúa đang trổ, tuyệt đối không tưới đẫm hay để ruộng ngập sâu — dễ gây nghẹt rễ, lép hạt. Đối với lúa thu đông mới sạ, cần kiểm tra lại mật độ, dặm kịp thời những chỗ thiếu cây. Lưu ý: không phun thuốc trừ sâu trong 3 ngày trước và sau khi trổ — tránh ảnh hưởng đến thụ phấn.
Cây cà phê và hồ tiêu (Tây Nguyên)
Mưa tháng 9 giúp cây cà phê phục hồi sinh trưởng, nhưng cũng là lúc nấm hồng, rỉ sắt và rệp sáp phát triển mạnh. Bà con nên phun phòng định kỳ cách 10–12 ngày/lần bằng các chế phẩm sinh học như Trichoderma, Bacillus subtilis, kết hợp tỉa cành thông thoáng, dọn sạch cành khô, lá rụng dưới tán. Với hồ tiêu, đây là thời điểm cây ra đọt non — dễ bị rệp sáp, bọ cánh cứng và bệnh chết nhanh tấn công. Bón bổ sung kali sulphate (100–150 g/cây) và vi lượng (kẽm, bo) qua lá để tăng sức đề kháng. Không bón đạm urê lúc này — dễ kích thích đọt non mềm, thu hút sâu hại.
Cây ăn trái
Sầu riêng đang trong giai đoạn nuôi trái (sau đậu quả 45–60 ngày): cần tưới đều, tránh khô hạn đột ngột gây nứt trái; bón phân hữu cơ hoai mục + kali sulphate (200–300 g/cây) để tăng độ ngọt và chống rụng trái. Xoài thu hoạch xong cần cắt tỉa cành già, tạo tán, bón lót phân chuồng hoai + lân super (300–500 g/cây) để chuẩn bị cho đợt ra hoa tháng 10–11. Nhãn đang ra đọt thu đông — phun phân bón lá chứa bo và kẽm (2 lần cách nhau 7 ngày) để hỗ trợ hình thành mầm hoa khỏe.
Khuyến cáo phòng trừ sâu bệnh tháng này
Tháng 9 là “thời điểm vàng” cho bệnh đạo ôn lá và cổ bông trên lúa, rầy nâu (truyền virus vàng lùn – lùn xoắn lá), và sâu cuốn lá nhỏ. Trên cây ăn trái, bệnh thối trái do nấm Phytophthora, sâu đục trái và ruồi đục quả hoạt động mạnh. Biện pháp ưu tiên: sử dụng bẫy đèn, bẫy dẫn dụ sinh học; phun thuốc sinh học (Metarhizium anisopliae, Beauveria bassiana) vào sáng sớm hoặc chiều mát; không phun hóa chất khi trời mưa hoặc độ ẩm >85%. Với ruộng lúa, nếu phát hiện rầy nâu mật độ >3.000 con/m², phun sớm bằng thuốc nhóm buprofezin hoặc pymetrozine — tránh dùng thuốc nhóm neonicotinoid khi lúa đang trổ.
Biên tập Nông Dân Việt