Lịch khuyến nông tháng 9/2026: việc cần làm ngay cho vườn cây

Lịch khuyến nông tháng 9 — Việc cần làm ngay

Ngày 6/9/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa trên cả nước, đặc biệt tại ĐBSCL đang bước vào giai đoạn mưa dông rào rào, mực nước sông Cửu Long bắt đầu lên chậm nhưng có nguy cơ ngập cục bộ ở vùng trũng. Tại miền Bắc, mưa vẫn còn rải rác, độ ẩm cao kéo dài; Tây Nguyên mưa đều hơn, thuận lợi cho cây công nghiệp nhưng cũng là điều kiện lý tưởng cho nấm bệnh phát triển. Đây là thời điểm then chốt để chăm sóc cây trồng đang trong giai đoạn sinh trưởng mạnh, đồng thời chủ động phòng trừ sâu bệnh trước khi lũ lớn về.

Cây lúa (ĐBSCL và miền Bắc)

Tại ĐBSCL, lúa hè thu đang ở giai đoạn đòng – trổ (70–85% diện tích), lúa thu đông mới gieo sạ (15–20 ngày tuổi). Cần kiểm tra thường xuyên mực nước ruộng: giữ mực nước ổn định 3–5 cm ở giai đoạn đòng, thoát nước nhẹ trước trổ 5–7 ngày để tăng khả năng thụ phấn. Với lúa thu đông, ưu tiên sạ thưa (80–100 kg/ha giống xác nhận), bón lót đầy đủ phân hữu cơ + 50% đạm, 100% lân và 50% kali. Lưu ý không để ruộng ngập sâu quá 7 cm sau sạ — dễ gây úng cây con. Tại miền Bắc, lúa mùa đang trổ đến chín sữa: cần phun ngừa đạo ôn cổ bông và bạc lá nếu trời mưa kéo dài, kết hợp bón kali thúc chín đều, tránh đổ ngã.

Cây cà phê và hồ tiêu (Tây Nguyên)

Cà phê đang trong giai đoạn nuôi trái non và hình thành quả vụ mới. Bón thúc lần 2 bằng phân NPK 16-8-16 hoặc 15-15-15 (300–400 g/cây, tùy tuổi), kết hợp bón thêm 1–2 kg phân hữu cơ hoai mục/gốc. Phủ gốc bằng cỏ khô hoặc rơm rạ dày 10–15 cm để giữ ẩm và hạn chế xói mòn. Hồ tiêu đang ra hoa – đậu trái: cần tưới nhẹ nếu có nắng xen kẽ, nhưng tuyệt đối không để nước đọng gốc. Phun Bo và Kali humate (theo liều khuyến cáo trên bao bì) để tăng tỷ lệ đậu trái. Cảnh báo cao về bệnh chết nhanh do Phytophthora — cắt bỏ cành bị bệnh, rắc vôi bột quanh gốc và phun mancozeb hoặc fosetyl-aluminium nếu phát hiện sớm.

Cây ăn trái

Sầu riêng (giống Monthong, Ri6): đang trong giai đoạn nuôi trái cuối — bón kali sulphate (150–200 g/cây) kết hợp phun canxi-bo để giảm rụng trái và nứt vỏ. Tránh bón đạm lúc này. Xoài (giống Đài Loan, Cát Chu): cây đang ra đọt non và hoa muộn — phun phân bón lá giàu Bo và kẽm, tỉa bỏ đọt vô hiệu để tập trung dinh dưỡng cho hoa. Nhãn (xuất khẩu): cây đã đậu trái ổn định — duy trì tưới đều, chống úng, bón kali + magie để trái to, vỏ sáng. Không dùng thuốc trừ sâu nhóm organophosphate trong thời tiết ẩm — dễ gây cháy lá.

Khuyến cáo phòng trừ sâu bệnh tháng này

Mưa nhiều làm tăng nguy cơ bệnh đạo ôn (lúa), thối rễ (cà phê, tiêu), thối trái (xoài, sầu riêng) và rầy nâu (lúa). Với lúa: phun trichoderma hoặc validamycin khi phát hiện vết bệnh đạo ôn lá; dùng thuốc sinh học Isaria fumosorosea để trừ rầy nâu. Với cây ăn trái: phun copper oxychloride hoặc nano đồng khi trời tạnh ráo 2–3 ngày liên tiếp, không phun khi mưa sắp đến. Luôn luân canh thuốc, ghi chép lịch sử phun để tránh kháng thuốc. Đặc biệt: không phun thuốc trừ sâu vào buổi chiều muộn hoặc khi gió mạnh — dễ gây ngộ độc cho người và ô nhiễm môi trường.

Biên tập Nông Dân Việt