Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 10/7/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 10/7/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre, Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng không ít người lo lắng vì giá dù cao (52.000–55.000 đ/kg cho loại 1 ≥3kg/trái, không nứt), nhưng nhiều xe hàng bị trả về tại cửa khẩu Tân Thanh do vi phạm quy định kiểm dịch từ 01/05/2026. Câu hỏi “Làm sao để trái đạt chuẩn xuất khẩu, vừa bán được giá cao, vừa tránh rủi ro kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng?” đang là mối quan tâm hàng đầu.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc không chỉ cần đẹp về hình thức mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt hai tiêu chí: an toàn sinh học (không dư lượng thuốc BVTV ngoài giới hạn cho phép) và truy xuất nguồn gốc (mã vùng trồng đã đăng ký với cơ quan chức năng). Đây không phải yêu cầu “thêm”, mà là điều kiện bắt buộc để thông quan. Nguyên tắc cốt lõi là: canh tác sạch từ gốc — ghi chép minh bạch từng lần phun, bón — kiểm soát chặt thời điểm cách ly trước thu hoạch.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
— Liên hệ Phòng NN&PTNT huyện hoặc Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp tỉnh để đăng ký mã vùng trồng (miễn phí). Hồ sơ gồm bản đồ vị trí, danh sách hộ tham gia, phương án quản lý dịch hại. Thời gian xử lý: tối đa 7 ngày làm việc.

Bước 2: Quản lý phân bón & thuốc BVTV
— Chỉ dùng thuốc trong Danh mục được Bộ NN&PTNT cho phép xuất khẩu sang Trung Quốc (tra cứu tại Cổng Thông tin Xuất khẩu Nông sản – https://xuatkhau.nongnghiep.vn).
— Không sử dụng thuốc trừ sâu nhóm organophosphate (như Diazinon, Methidathion) và thuốc diệt nấm nhóm triazole (như Tebuconazole) trong vòng 45 ngày trước thu hoạch.
— Ghi chép đầy đủ: ngày phun, tên thuốc, liều lượng, diện tích, thời tiết — lưu ít nhất 2 năm.

Bước 3: Thu hoạch & đóng gói
— Chỉ hái trái khi cuống khô, vỏ chuyển vàng nhạt, gai nở đều, độ Brix ≥13,5%.
— Dùng kéo sạch, cắt cuống dài 3–5 cm, tránh dập.
— Rửa nhẹ bằng nước sạch (không dùng hóa chất), phơi bóng râm 2–3 giờ, sau đó đóng thùng carton có nhãn rõ ràng: mã vùng trồng, ngày thu hoạch, tên chủ vườn.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

❌ Dùng phân bón giả (như lô DAP 18-46 giả tại Pleiku) khiến cây suy yếu, dễ nhiễm bệnh và tăng nguy cơ phải dùng thuốc mạnh hơn → dư lượng vượt ngưỡng.
❌ Nhầm lẫn giữa “thu hoạch sớm để giành giá” và “thu hoạch đúng độ chín sinh lý”: trái chưa đủ độ Brix sẽ bị từ chối tại cửa khẩu dù đẹp.
❌ Ghi chép sổ tay thiếu chi tiết hoặc viết tắt — cơ quan kiểm tra Trung Quốc yêu cầu bản tiếng Trung hoặc tiếng Anh có xác nhận của địa phương.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất thành công 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc tháng 5/2026, chia sẻ: “Mình áp dụng ‘lịch phun theo màu lá’: nếu lá xanh đậm, không phun; nếu lá hơi vàng nhạt, mới phun bổ sung vi lượng kẽm + bo. Từ đầu vụ tới giờ không dùng thuốc trừ sâu lần nào, chỉ dùng nấm xanh Beauveria để phòng rầy mềm. Thương lái kiểm tra mẫu ngẫu nhiên 3 trái — cả 3 đều đạt chuẩn dư lượng.”
Tương tự, chị Đặng Thị Hoa (Bảo Lâm, Lâm Đồng) cho biết mô hình xen canh sầu riêng – cà phê giúp giảm 30% áp lực sâu bệnh nhờ cân bằng sinh thái, nên lượng thuốc BVTV giảm đáng kể — một lợi thế lớn khi xuất khẩu.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp, nhưng đòi hỏi tính kỷ luật cao và tư duy “sản xuất có trách nhiệm”. Với giá hiện tại 52.000–55.000 đ/kg cho loại 1, mỗi hecta đạt 8–10 tấn sẽ mang lại thu nhập thực tế 416–550 triệu đồng/vụ — cao hơn 25% so với bán nội địa. Bà con nên bắt đầu từ việc kiểm tra lại mã vùng trồng, rà soát danh mục thuốc đang dùng, và lập nhật ký canh tác điện tử (dùng app Nông Nghiệp Việt miễn phí) để chủ động truy xuất. Nhớ rằng: chất lượng không phải là tiêu chuẩn cuối cùng — mà là nền tảng đầu tiên.

Biên tập Nông Dân Việt