Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 12/9/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Gần đây, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre, Đắk Lắk và Lâm Đồng liên tục đặt câu hỏi: “Làm sao để trái sầu riêng Monthong vừa đạt giá cao (52.000–55.000 đ/kg loại 1), vừa qua được cửa khẩu Tân Thanh mà không bị trả về?” — đặc biệt sau khi Trung Quốc siết kiểm dịch từ 01/05/2026, tăng cường kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng. Đây không còn là chuyện “bán được hay không”, mà là “bán đúng cách hay không”.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc yêu cầu 3 tiêu chí song hành: (1) Chất lượng trái (≥3kg/trái, không nứt, vỏ xanh đều, cuống tươi); (2) An toàn sinh học (không dư lượng thuốc trừ sâu nhóm organophosphate, carbamate vượt ngưỡng cho phép); (3) Truy xuất nguồn gốc rõ ràng (mã vùng trồng đã đăng ký với Cục Bảo vệ Thực vật). Không có “cửa sau” — chỉ có quy trình minh bạch từ gốc.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
Trước khi thu hoạch ít nhất 30 ngày, chủ vườn phải đăng ký mã vùng tại Chi cục BVTV tỉnh. Hồ sơ gồm bản đồ vị trí, nhật ký chăm sóc 12 tháng gần nhất, danh mục thuốc đã sử dụng kèm thời điểm và liều lượng. Mã được cấp miễn phí, có hiệu lực 2 năm.

Bước 2: Quản lý thuốc BVTV theo danh mục cho phép
Chỉ dùng thuốc trong Danh mục 2026 của Bộ NN&PTNT cho sầu riêng xuất khẩu TQ (ví dụ: Abamectin 1,8% EC, Azoxystrobin 250 g/L — không dùng Chlorpyrifos, Diazinon). Dừng phun ít nhất 21 ngày trước thu hoạch. Ghi chép đầy đủ vào sổ nhật ký theo mẫu của Cục BVTV.

Bước 3: Thu hoạch và xử lý hậu thu hoạch

• Thu hái lúc 7–10 giờ sáng, trái còn cuống dài ≥5 cm, không dập, không rạn.
• Phơi nắng nhẹ 2–3 giờ (không phơi trực tiếp quá 45 phút), sau đó đóng thùng carton có lót xốp, dán nhãn rõ: tên vườn, mã vùng, ngày thu hoạch, khối lượng.
• Không dùng hóa chất bảo quản trái — Trung Quốc kiểm tra rất gắt phần này.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

❌ Dùng phân bón giả như lô DAP 18-46 nhái thương hiệu Phú Mỹ (đang lưu hành tại Gia Lai) → cây suy kiệt, trái nhỏ, dễ nhiễm bệnh, khó đạt trọng lượng ≥3kg.
❌ Gộp trái loại 1 và loại 2 vào cùng một xe — bị từ chối ngay tại cửa khẩu Tân Thanh do vi phạm quy định phân loại.
❌ Tin lời “đại lý trung gian” hứa “lo hết thủ tục xuất khẩu” — thực tế không có mã vùng hợp lệ, hàng bị giữ lại, phí lưu kho lên tới 2,5 triệu đồng/ngày.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Năm nay mình bán 12 tấn sầu riêng Monthong cho thương lái xuất khẩu, giá trung bình 53.500 đ/kg. Bí quyết? Mỗi tuần cắt mẫu trái gửi lab tư nhân kiểm tra dư lượng (chi phí 450.000 đ/mẫu), và luôn giữ 3 bản sao nhật ký chăm sóc — một bản nộp cơ quan, một bản đưa cho thương lái, một bản giữ riêng.”
Chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) bổ sung: “Xen canh sầu riêng với cà phê giúp giảm 40% áp lực sâu đục thân — vì cà phê tạo bóng râm, hạn chế côn trùng phát triển. Nhưng phải giữ khoảng cách 8m giữa hai hàng sầu riêng để đảm bảo thông gió và thuận tiện cho kiểm tra mã vùng.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong xuất khẩu không phức tạp — nhưng đòi hỏi tính kỷ luật cao và tư duy minh bạch. Giá cao (52.000–55.000 đ/kg) chỉ dành cho người làm đúng quy trình, không chạy theo lợi nhuận ngắn hạn. Bà con nên ưu tiên đăng ký mã vùng ngay từ đầu vụ, kết hợp kiểm tra định kỳ dư lượng thuốc, và tuyệt đối tránh phân bón, thuốc giả. Với thị trường Trung Quốc đang mở rộng nhập khẩu nông sản Việt Nam (xuất khẩu quý II/2026 tăng 18%), cơ hội vẫn rất lớn — nếu chúng ta chuẩn bị kỹ từ hôm nay.

Biên tập Nông Dân Việt