Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 15/7/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 15/7/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang gấp rút chuẩn bị cho vụ sầu riêng Monthong cuối năm. Nhưng không ít người lo lắng: “Trái đẹp rồi, giá cũng tốt (52.000–55.000 đ/kg loại 1 tại vườn), sao lô hàng gửi qua cửa khẩu Tân Thanh lại bị trả về?” — câu hỏi xuất hiện trong 7.011 lượt xem trên diễn đàn, phản ánh đúng thực trạng: từ 01/05/2026, Trung Quốc siết kiểm dịch nghiêm ngặt hơn bao giờ hết.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu không chỉ cần “to – đều – bóng”, mà phải đạt hai tiêu chí bắt buộc: mã vùng trồng được cấp và công bố đầy đủ, và dư lượng thuốc BVTV dưới ngưỡng cho phép (theo quy định mới của Cục Kiểm dịch Thực vật Trung Quốc). Đây không phải yêu cầu “thêm”, mà là điều kiện tiên quyết để thông quan — bất kỳ lô hàng nào thiếu mã vùng hoặc vượt giới hạn 3 hoạt chất thường dùng (carbendazim, chlorpyrifos, imidacloprid) đều bị trả lại ngay tại cửa khẩu.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng

• Liên hệ trực tiếp Trạm Bảo vệ Thực vật huyện để được hướng dẫn đăng ký miễn phí. Hồ sơ gồm: bản đồ vị trí vườn, danh sách cây, lịch sử sử dụng thuốc trong 12 tháng gần nhất. Thời gian cấp mã: tối đa 7 ngày làm việc.
  Bước 2: Ghi chép nhật ký đồng ruộng
• Dùng sổ tay hoặc app “Nông dân Việt” (có sẵn trên CH Play/App Store) để ghi rõ ngày phun, tên thuốc, liều lượng, thời điểm cách ly. Ví dụ: nếu phun thuốc trừ nấm vào ngày 10/6, phải ghi rõ “cách ly 14 ngày → thu hoạch sớm nhất ngày 24/6”.
  Bước 3: Chọn thuốc và thời điểm phun hợp lý
• Chỉ dùng thuốc có trong Danh mục được phép xuất khẩu sang Trung Quốc (tra cứu tại trang web Cục Bảo vệ Thực vật – Bộ NN&PTNT). Không phun thuốc trừ sâu trong vòng 30 ngày trước thu hoạch.
  Bước 4: Thu hoạch và đóng gói
• Cắt trái khi cuống còn xanh, không dập, không nứt. Phơi nhẹ dưới bóng râm 2–3 giờ, sau đó đóng thùng carton có lót xốp, ghi rõ mã vùng trồng, ngày thu hoạch, tên chủ vườn — tất cả phải trùng khớp với hồ sơ đã đăng ký.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• Sai lầm lớn nhất: tin lời thương lái “bao thông quan” rồi bỏ qua đăng ký mã vùng. Thực tế, không có bất kỳ bên thứ ba nào được phép thay mặt nông dân khai báo mã — chỉ chủ vườn mới có quyền ký xác nhận.
• Lưu ý quan trọng: Không dùng phân bón giả như cảnh báo tại Gia Lai (DAP 18-46 giả), vì cây suy yếu sẽ tăng nguy cơ nhiễm bệnh, dẫn đến phải phun thuốc nhiều hơn — vô tình làm dư lượng vượt ngưỡng.
• Một số hộ vẫn phun thuốc vào chiều muộn để “tránh nắng”, nhưng điều này khiến thuốc không bám đều và dễ rửa trôi — nên phun vào sáng sớm (6–9h) hoặc chiều mát (15–17h).

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất thành công 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc đầu tháng 5/2026, chia sẻ: “Tôi bắt đầu ghi nhật ký từ tháng 10 năm ngoái, mỗi lần phun đều chụp ảnh biên lai mua thuốc, lưu hóa đơn gốc. Khi kiểm tra đột xuất tại Tân Thanh, cán bộ hải quan chỉ xem 3 phút là thông quan luôn.” Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng), xen canh sầu riêng với cà phê, cho biết: “Cây sầu riêng được che bóng tự nhiên bởi tán cà phê nên ít bị stress nắng, ít bệnh hơn → giảm 40% số lần phun thuốc so với trồng thuần.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong xuất khẩu giờ đây không chỉ là “làm cho cây ra trái”, mà là quản lý minh bạch từ gốc đến ngọn. Bà con nên ưu tiên đăng ký mã vùng trồng ngay từ bây giờ, kết hợp ghi chép nhật ký điện tử và lựa chọn thuốc theo danh mục được cập nhật thường xuyên trên cổng thông tin Cục Bảo vệ Thực vật. Với giá loại 1 ổn định ở mức 52.000–55.000 đ/kg tại vườn, việc tuân thủ đúng quy trình không chỉ giúp tránh rủi ro bị trả hàng, mà còn mở đường cho hợp đồng dài hạn với các đối tác uy tín.

Biên tập Nông Dân Việt