Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 15/8/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Gần đây, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đặt câu hỏi về việc làm sao để sầu riêng Monthong không chỉ đạt giá cao (52.000–55.000 đ/kg loại 1 tại vườn) mà còn vượt qua kiểm dịch khắt khe tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị từ ngày 01/05/2026. Đây không còn là chuyện “trái đẹp là bán được”, mà là bài toán tổng hợp: từ mã vùng trồng, quản lý thuốc BVTV, đến thu hoạch và đóng gói đúng quy chuẩn xuất khẩu.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc yêu cầu hai trụ cột không thể thiếu: chất lượng trái đồng đều (≥3kg/trái, vỏ xanh mướt, không nứt, cuống tươi) và an toàn thực phẩm tuyệt đối (không dư lượng thuốc BVTV ngoài giới hạn cho phép). Từ đầu tháng 5/2026, Trung Quốc siết chặt kiểm tra cả mã vùng trồng đã đăng ký với cơ quan chức năng Việt Nam và kết quả xét nghiệm mẫu ngẫu nhiên tại cửa khẩu. Một trái bị phát hiện dư lượng thuốc vượt ngưỡng sẽ khiến cả lô hàng bị trả về — dù chỉ 1–2 kg trong xe 20 tấn.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng trước khi ra hoa
Liên hệ Phòng NN&PTNT huyện để đăng ký mã vùng trồng trên Cổng Dịch vụ công quốc gia (cấp miễn phí). Thời điểm đăng ký tối thiểu 30 ngày trước khi cây bắt đầu phân hóa mầm hoa.

Bước 2: Quản lý thuốc BVTV theo nguyên tắc “3 đúng” + ghi chép đầy đủ

Chỉ dùng thuốc có tên trong Danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng tại Việt Nam năm 2026 (tra tại website Cục Bảo vệ Thực vật).
Ghi chép nhật ký phun thuốc: ngày phun, tên thuốc, liều lượng, thời gian cách ly (ít nhất 21 ngày trước thu hoạch).
Không phun thuốc trừ sâu nhóm organophosphate (như Methomyl, Chlorpyrifos) trong vòng 45 ngày trước thu hoạch.

Bước 3: Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch

Thu hái khi trái có độ chín sinh lý: cuống chuyển vàng nhạt, gai mềm, vỗ nhẹ thấy tiếng “bộp” rõ.
Dùng kéo sắc cắt cuống dài 3–4 cm, tránh dập trái.
Rửa sạch bằng nước sạch (không dùng hóa chất), lau khô, bọc nilon chống va đập, dán tem mã vùng trồng rõ ràng trên mỗi thùng.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Nhiều hộ vẫn nghĩ “trái to là đạt chuẩn”, nhưng thương lái Trung Quốc từ chối thẳng nếu: trái có vết trầy xước do côn trùng, vỏ bị rám nắng quá mức, hoặc cuống bị thâm đen do hái muộn. Sai lầm nghiêm trọng khác là dùng phân bón giả (như lô DAP 18-46 giả đang lưu hành tại Gia Lai) — khiến cây suy kiệt, trái nhỏ, dễ nhiễm bệnh, tăng nguy cơ dư lượng kim loại nặng. Luôn kiểm tra tem chống giả, mua tại đại lý được cấp phép của Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Cần Thơ hoặc Phú Mỹ.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Tôi ghi chép nhật ký thuốc bằng sổ tay giấy, kèm ảnh chụp nhãn thuốc và tem niêm phong mỗi lần phun. Khi xuất hàng, thương lái chỉ cần xem lại là tin tưởng ngay. Năm nay tôi bán được 12 tấn loại 1, giá trung bình 53.500 đ/kg — cao hơn thị trường nội địa 7.000 đ/kg.” Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: xen canh sầu riêng Monthong với cà phê giúp giảm nhiệt độ vườn, hạn chế rệp sáp và nấm hồng — nhờ đó số lần phun thuốc giảm 30% so với trồng đơn thuần.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong xuất khẩu không khó, nhưng đòi hỏi tính kỷ luật cao và tư duy “sản xuất có trách nhiệm”. Bà con nên ưu tiên áp dụng tưới nhỏ giọt (tiết kiệm 60% nước, ổn định độ ẩm giúp trái đều) và tích cực đăng ký mã vùng trồng ngay từ đầu vụ. Đồng thời, chủ động liên hệ các tổ hợp tác, HTX được Bộ NN&PTNT công nhận để được hỗ trợ xét nghiệm mẫu định kỳ miễn phí. Với giá hiện tại và xu hướng xuất khẩu tăng mạnh (xuất khẩu nông sản 4 tháng đầu năm 2026 tăng 18%), đây chính là cơ hội để nâng thu nhập bền vững — không phải bằng may mắn, mà bằng kỹ thuật canh tác bài bản, hỏi đáp nông nghiệp sát thực và kinh nghiệm trồng trọt được kiểm chứng.

Biên tập Nông Dân Việt