Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 17/6/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu — Giải đáp chi tiết từ thực tế bà con Tiền Giang, Bến Tre

Gần đây, hàng ngàn lượt xem trên diễn đàn nông dân đặt câu hỏi về việc “làm sao để sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc”, đặc biệt sau khi phía bạn siết kiểm dịch tại cửa khẩu Tân Thanh từ 01/05/2026. Bà con ở Tiền Giang, Bến Tre, Đắk Lắk đang rất lo lắng: trái đẹp nhưng bị trả về vì dư lượng thuốc BVTV, hoặc giá cao (52.000–55.000 đ/kg loại 1) nhưng không bán được do thiếu mã vùng trồng. Đây không còn là chuyện “trái ngon là đủ”, mà là bài toán kỹ thuật toàn diện — từ gốc đến cuống, từ vườn đến biên giới.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu yêu cầu đồng thời ba yếu tố: chất lượng trái (≥3kg/trái, vỏ nhẵn, không nứt, cuống tươi), an toàn sinh học (không dư lượng thuốc cấm, đúng thời gian cách ly), và minh bạch nguồn gốc (mã vùng trồng được cấp và cập nhật đầy đủ trên hệ thống của Cục Bảo vệ Thực vật). Không phải cứ bón nhiều phân là trái to, cũng không phải phun thuốc lúc nào cũng được — mọi thao tác phải tuân theo “lịch canh tác có chứng nhận”.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng — Liên hệ Chi cục Trồng trọt & BVTV tỉnh (Tiền Giang/Bến Tre/Đắk Lắk) trước khi ra hoa ít nhất 30 ngày. Hồ sơ gồm bản đồ vị trí, danh sách lao động, sổ nhật ký chăm sóc mẫu. Mã được cấp miễn phí, có hiệu lực 2 năm.
Bước 2: Quản lý phân bón — Dừng bón phân hóa học 45 ngày trước thu hoạch. Ưu tiên phân hữu cơ vi sinh (đã được Bộ NN&PTNT công bố) và kali sulphate để tăng độ ngọt, cứng vỏ. Không dùng phân DAP nghi ngờ (như lô hàng giả đang lưu hành tại Gia Lai — đã gây vàng lá, rụng trái).
Bước 3: Kiểm soát sâu bệnh — Chỉ dùng thuốc BVTV trong Danh mục được phép xuất khẩu sang Trung Quốc (xem tại https://bvth.baoventhucvat.gov.vn). Ví dụ: trừ rệp sáp bằng dầu khoáng 98%, cách ly 14 ngày; phòng nấm hồng bằng Trichoderma liều 2kg/ha, không cần cách ly.
Bước 4: Thu hoạch & xử lý sau thu — Cắt trái khi cuống chuyển vàng nhạt, độ Brix ≥14°, dùng kéo sạch, không dập cuống. Phơi nắng nhẹ 2–3 giờ rồi đóng vào thùng carton có lót xốp, ghi rõ mã vùng, ngày thu, người thu hoạch.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Sai lầm lớn nhất: Chủ quan “trái đẹp là đạt”, bỏ qua khâu đăng ký mã vùng — dẫn đến xe hàng ùn ứ tại Tân Thanh.
Không kiểm tra nguồn phân bón: Nhiều đại lý tại Pleiku đang bán DAP 18-46 giả (giống bao bì Phú Mỹ) nhưng hàm lượng P₂O₅ chỉ 12–15%, gây thiếu lân, trái nhỏ, dễ nứt.
Phun thuốc sát ngày thu hoạch: Một số hộ dùng abamectin để trừ nhện đỏ chỉ 7 ngày trước hái — vượt ngưỡng dư lượng cho phép của Trung Quốc (0,01 ppm), bị hủy lô hàng.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình ghi chép nhật ký bằng điện thoại — mỗi lần phun thuốc đều chụp ảnh nhãn, ghi ngày, liều lượng, thời tiết. Khi kiểm tra tại cửa khẩu, cán bộ chỉ cần quét mã QR trên thùng là thấy hết. Năm nay bán được 12 tấn loại 1, giá ổn định 54.000 đ/kg”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng với cà phê giúp giảm 30% chi phí tưới, bóng cà phê che nắng gắt, trái Monthong ít nứt hơn hẳn”.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không khó — chỉ cần kỷ luật, minh bạch và cập nhật. Giá hiện tại (52.000–55.000 đ/kg loại 1) hoàn toàn xứng đáng nếu bà con tuân thủ đúng quy trình. Hãy bắt đầu từ việc kiểm tra lại mã vùng trồng, rà soát nguồn phân thuốc, và lập nhật ký canh tác đơn giản bằng giấy hoặc app miễn phí của Cục Trồng trọt. Mỗi trái đạt chuẩn không chỉ mang lại thu nhập, mà còn giữ vững thương hiệu sầu riêng Việt trên thị trường quốc tế.

Biên tập Nông Dân Việt