Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 18/6/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu — Giải đáp chi tiết từ thực tế bà con Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk

Từ đầu tháng 5/2026, giá sầu riêng Monthong tại vườn ở Tiền Giang và Bến Tre dao động 52.000 – 55.000 đ/kg cho loại 1 (≥3kg/trái, không nứt), nhưng nhiều hộ vẫn bị trả giá thấp hoặc hàng bị từ chối tại cửa khẩu Tân Thanh do không đáp ứng yêu cầu kiểm dịch Trung Quốc. Nguyên nhân chủ yếu không phải do năng suất, mà do thiếu kỹ thuật canh tác bài bản trong khâu cuối: thu hoạch, xử lý sau thu hoạch và quản lý mã vùng trồng. Đây chính là “điểm nghẽn” khiến nông dân bỏ lỡ cơ hội bán giá cao dù đã đầu tư lớn.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong là cây nhạy cảm với dư lượng thuốc BVTV và điều kiện vệ sinh đồng ruộng. Theo quy định mới từ 01/05/2026 của phía Trung Quốc, mỗi lô hàng xuất khẩu phải kèm theo mã vùng trồng được cấp bởi Cục Bảo vệ Thực vật (Bộ NN&PTNT), và mẫu trái sẽ được xét nghiệm ngẫu nhiên tại Tân Thanh, Hữu Nghị về 12 chỉ tiêu thuốc trừ sâu nhóm organophosphate và neonicotinoid. Kỹ thuật canh tác lúc này không chỉ nhằm tăng năng suất cây trồng, mà còn là “giấy thông hành” để trái được chấp nhận.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Quản lý mã vùng trồng
– Đăng ký mã vùng trồng miễn phí tại Trạm BVTV huyện trước ngày 15/3 hằng năm. Hồ sơ gồm bản đồ vị trí, danh sách hộ tham gia, nhật ký sử dụng thuốc/bón phân.
Bước 2: Kiểm soát thuốc BVTV
– Ngưng phun bất kỳ loại thuốc nào ít nhất 21 ngày trước thu hoạch. Ưu tiên dùng chế phẩm sinh học (nấm Beauveria, vi khuẩn Bacillus thuringiensis) để phòng rệp sáp, bọ xít.
Bước 3: Thu hoạch đúng thời điểm
– Dùng đồng hồ đo độ cứng trái (penetrometer): độ cứng ≥ 7,2 kg/cm² → đạt độ chín sinh lý. Không hái khi trời mưa hoặc nắng gắt trên 35°C.
Bước 4: Xử lý sau thu hoạch
– Rửa nhẹ bằng nước sạch có pha 0,5% vôi bột (không dùng hóa chất tẩy rửa). Phơi bóng râm 2–3 giờ, sau đó đóng vào thùng carton có lót giấy chống sốc, dán nhãn rõ mã vùng trồng.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

– Sai lầm thường gặp: dùng phân DAP giả (như trường hợp ở Pleiku) khiến cây suy kiệt, trái nhỏ, dễ nứt — làm mất giá trị xuất khẩu. Luôn kiểm tra tem chống giả, quét mã QR trên bao bì, mua tại đại lý được cấp phép.
– Không “đánh đồng” các loại sầu riêng: Monthong đòi hỏi độ ẩm đất ổn định 65–75%, nếu tưới quá nhiều trong tháng cuối sẽ làm trái mềm, dễ nứt và nhiễm nấm Phytophthora.
– Tránh bón phân qua lá gần ngày thu hoạch — dễ để lại dư lượng vượt ngưỡng.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình bán 12 tấn sầu riêng Monthong cho thương lái Trung Quốc tuần rồi, giá trung bình 53.500 đ/kg. Bí quyết là giữ nhật ký canh tác chi tiết: ngày phun thuốc, loại thuốc, liều lượng, thời gian cách ly — gửi sẵn cho thương lái trước khi xuất hàng.”
Chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) bổ sung: “Xen canh sầu riêng với cà phê giúp giảm nhiệt độ mặt đất, hạn chế nứt trái. Mình bố trí sầu riêng cách hàng cà phê 8m, tỉa cành cà phê định kỳ để đảm bảo tán sầu riêng thông thoáng.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong hiện nay không chỉ là “làm sao cho cây ra trái”, mà là cả một chuỗi hành động minh bạch, tuân thủ và ghi chép đầy đủ. Với giá thị trường đang ở mức cao (52.000 – 55.000 đ/kg cho loại 1), chỉ cần áp dụng đúng 4 bước trên, hộ trồng 1ha có thể tăng thu nhập thêm 80–100 triệu/vụ so với canh tác truyền thống. Bà con nên chủ động liên hệ Trạm BVTV huyện để cập nhật mã vùng trồng và tham gia lớp tập huấn kỹ thuật miễn phí do Sở NN&PTNT tổ chức quý II/2026.

Biên tập Nông Dân Việt