Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 2/11/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Gần đây, hàng chục ngàn lượt xem trên diễn đàn nông dân hỏi về cách trồng, thu hoạch và xuất khẩu sầu riêng Monthong đúng quy chuẩn, đặc biệt sau khi Trung Quốc siết kiểm dịch từ 01/05/2026 tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị. Bà con ở Bến Tre, Tiền Giang, Đắk Lắk lo lắng: “Trái đẹp mà không qua được kiểm tra thì mất trắng!”. Thực tế, không phải trái ngon là đủ — mà phải đạt cả mã vùng trồng, dư lượng thuốc BVTV dưới ngưỡng cho phép, và tiêu chuẩn thu hoạch nghiêm ngặt.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc không chỉ cần độ ngọt, cơm vàng, hạt lép — mà còn tuân thủ bộ tiêu chí kép: an toàn sinh học (không dư lượng thuốc cấm, không sâu bệnh lây nhiễm) và truy xuất nguồn gốc (mã vùng trồng do Cục Bảo vệ Thực vật cấp). Theo báo cáo mới nhất, hơn 30% lô hàng bị trả lại tại Tân Thanh trong tháng 4/2026 do vi phạm một trong hai yếu tố này. Vì thế, kỹ thuật canh tác phải bắt đầu từ khâu chọn giống sạch, quản lý phân bón hữu cơ, và ghi chép nhật ký đồng ruộng đầy đủ.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ Chi cục Bảo vệ Thực vật tỉnh để được hướng dẫn đăng ký mã vùng (miễn phí). Hồ sơ gồm: bản đồ vị trí vườn, danh sách cây, lịch sử phun thuốc 12 tháng gần nhất. Thời gian xử lý: tối đa 7 ngày làm việc.

Bước 2: Quản lý phân bón – tránh phân giả, bón đúng liều
Không dùng DAP 18-46 không rõ nguồn gốc như cảnh báo tại Gia Lai. Tháng 5/2026, nhiều đại lý ở Pleiku bán phân giả khiến lá vàng, rễ thối. Với sầu riêng Monthong, ưu tiên phân hữu cơ hoai mục (15–20 kg/cây/năm) kết hợp NPK 15-15-15 (300–400 g/cây/lần, bón 3 lần/vụ), cách gốc 1–1,5 m.

Bước 3: Kiểm soát sâu bệnh không dùng thuốc cấm
Tuyệt đối không dùng Carbofuran, Methamidophos, hay các loại thuốc nằm trong danh mục cấm của Trung Quốc (xem danh sách cập nhật tại trang web Cục BVTV). Dùng thuốc sinh học như Bacillus thuringiensis (phòng sâu đục cuống) hoặc chiết xuất neem (phòng rệp sáp). Phun vào sáng sớm, cách thu hoạch ít nhất 21 ngày.

Bước 4: Thu hoạch và đóng gói
Chỉ hái trái ≥3 kg, vỏ xanh đậm, gai nở đều, cuống khô tự nhiên — không hái non, không dùng dao cắt cuống quá sát. Sau thu hoạch, rửa nhẹ bằng nước sạch, phơi gió 2 giờ, đóng thùng carton có lót xốp, dán nhãn rõ mã vùng, ngày thu hoạch, tên chủ vườn.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Sai lầm lớn nhất: “Thấy trái đẹp là bán ngay” — nhưng nếu chưa có mã vùng hoặc chưa kiểm tra dư lượng, hàng sẽ bị giữ tại cửa khẩu.
Không ghi chép nhật ký phun thuốc → không chứng minh được thời điểm cách ly → mất tư cách xuất khẩu.
Dùng phân bón “giả hiệu” (như vụ DAP ở Pleiku) khiến cây suy kiệt, trái dễ nứt, không đạt loại 1 (giá 52.000–55.000 đ/kg), chỉ còn loại 2 (dưới 45.000 đ/kg).

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình ghi chép đầy đủ mỗi lần phun thuốc vào sổ tay, gửi mẫu trái đi xét nghiệm dư lượng định kỳ 2 tháng/lần. Năm nay, 98% lô hàng qua được Tân Thanh, giá ổn định ở mức 53.000 đ/kg loại 1”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) áp dụng xen canh sầu riêng Monthong với cà phê Arabica: “Cà phê che bóng giúp giảm nhiệt độ, hạn chế nứt trái vào mùa nắng — tỷ lệ trái đạt loại 1 tăng 22% so với trồng thuần”.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp — nhưng đòi hỏi tính kỷ luật cao trong ghi chép, lựa chọn đầu vào và tuân thủ quy trình. Giá thị trường đang rất khả quan (52.000–55.000 đ/kg loại 1), nhưng chỉ dành cho người làm đúng chuẩn. Bà con nên chủ động đăng ký mã vùng, liên hệ trạm khuyến nông địa phương để được hỗ trợ xét nghiệm dư lượng miễn phí (theo chương trình hỗ trợ của Bộ NN&PTNT quý II/2026). Hãy nhớ: Chuẩn hóa sản xuất hôm nay — là bảo vệ thu nhập và thương hiệu sầu riêng Việt ngày mai.

Biên tập Nông Dân Việt