Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 2/7/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Ngày 2/7/2026, hàng chục ngàn lượt xem trên diễn đàn nông dân tập trung vào ba vấn đề nóng: giá sầu riêng Monthong tại vườn Tiền Giang – Bến Tre đang ở mức 52.000 – 55.000 đ/kg (loại 1, ≥3kg/trái, không nứt); Trung Quốc siết kiểm dịch từ 01/05/2026 tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị; đồng thời nhiều hộ trồng sầu riêng phản ánh bị thương lái từ chối nhận hàng do trái không đạt chuẩn xuất khẩu — dù đã “bón đủ, tưới đều”. Đây không phải chuyện thiếu kỹ thuật, mà là thiếu kỹ thuật đúng mục tiêu: xuất khẩu.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong không chỉ cần “trái to”, mà phải đạt độ chín sinh lý đồng đều, vỏ dày đều, gai cứng, không nứt, và không tồn dư thuốc BVTV vượt ngưỡng. Cơ sở khoa học rất rõ: khi cây bị stress nước hoặc dinh dưỡng bất cân đối, lớp vỏ ngoài phát triển chậm hơn phần thịt, gây nứt trái. Còn việc phun thuốc không đúng thời điểm, liều lượng hay không ghi chép đầy đủ mã vùng trồng sẽ khiến lô hàng bị trả về ngay tại cửa khẩu — dù giá thị trường đang cao.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Quản lý nước trước thu hoạch (45–30 ngày)
Giảm tưới 30% so với giai đoạn nuôi trái. Dùng cảm biến độ ẩm đất hoặc đào hố kiểm tra: độ sâu 20 cm, đất khô rời tay nhưng vẫn còn ẩm nhẹ. Mục tiêu: làm chậm sinh trưởng vỏ, tăng độ dày và độ cứng gai.

Bước 2: Bón phân đúng cách cho trái xuất khẩu

• Không dùng phân urê hay NPK có hàm lượng đạm cao sau tháng thứ 5 của kỳ trái.
• Từ tháng thứ 6 trở đi: bón kali sulphate (0-0-50) 200g/cây/lần, cách 15 ngày/lần, tổng cộng 3 lần. Kết hợp phun foliar Canxi-Boron (liều theo hướng dẫn nhà sản xuất) để tăng độ liên kết tế bào vỏ.

Bước 3: Ghi chép và mã vùng trồng
Tất cả vườn sầu riêng xuất khẩu phải được cấp mã vùng trồng từ Chi cục Trồng trọt & Bảo vệ thực vật tỉnh. Mỗi lần phun thuốc phải ghi rõ: ngày, tên thuốc, liều lượng, thời gian cách ly, người thực hiện — lưu ít nhất 2 năm. Đây là giấy thông hành bắt buộc tại Tân Thanh.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• Sai lầm lớn nhất: dùng phân DAP 18-46 giả (đang lưu hành tại Gia Lai và Tây Nguyên) — loại này thiếu lân thực tế, gây vàng lá, trái nhỏ, dễ nứt. Kiểm tra bằng cách hòa 1 muỗng cà phê phân trong 100ml nước: nếu tan hoàn toàn, không cặn trắng đục, khả năng cao là giả.
• Không cắt bỏ trái non trong mùa mưa (tháng 6–8): chúng cạnh tranh dinh dưỡng, làm trái chính giảm chất lượng.
• Phun thuốc BVTV sát ngày thu hoạch: vi phạm thời gian cách ly tối thiểu 14–21 ngày tùy loại — đây là nguyên nhân chính bị trả hàng.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất thành công 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc, chia sẻ: “Mình dừng phun mọi loại thuốc từ ngày 15/3, chỉ dùng chế phẩm sinh học Bacillus subtilis định kỳ 10 ngày/lần. Trước khi hái 10 ngày, kiểm tra lại độ đường Brix bằng khúc xạ kế: đạt 13,5–14,5 thì mới hái. Thương lái họ mang máy đo ngay tại vườn.”
Tương tự, chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) áp dụng xen canh sầu riêng – cà phê cho biết: “Cà phê che bóng 30%, giúp giảm nhiệt độ mặt đất, hạn chế nứt trái vào tháng 5–6. Nhưng phải tỉa cành cà phê thường xuyên để sầu riêng vẫn nhận đủ nắng.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp — nhưng đòi hỏi tính kỷ luật cao trong quản lý nước, phân bón và hồ sơ sản xuất. Với giá hiện tại 52.000–55.000 đ/kg (loại 1), mỗi hecta đạt 8–10 tấn sẽ thu 416–550 triệu đồng/vụ — cao gấp 3–4 lần lúa. Bà con nên ưu tiên kiểm tra mã vùng trồng, tập huấn ghi chép nhật ký đồng ruộng cùng HTX, và tuyệt đối không mua phân bón tại đại lý không có tem kiểm định. Hãy nhớ: thị trường không trả tiền cho “trái to”, mà trả tiền cho “trái đúng chuẩn”.

Biên tập Nông Dân Việt