Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 20/6/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Gần đây, hàng chục ngàn lượt xem từ bà con Tiền Giang, Bến Tre, Đắk Lắk đặt câu hỏi: “Làm sao để trái sầu riêng Monthong không chỉ đẹp mà còn qua được cửa khẩu Tân Thanh, Hữu Nghị sau khi Trung Quốc siết kiểm dịch từ 01/05/2026?” — đặc biệt khi giá loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) đang ở mức 52.000 – 55.000 đ/kg tại vườn. Đây không còn là chuyện “bán được hay không”, mà là “bán đúng chuẩn, bán được giá cao và bán bền vững”.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc hiện yêu cầu kép: chất lượng trái (kích cỡ, độ chín đồng đều, không nứt, không trầy xước) và an toàn thực phẩm (dư lượng thuốc BVTV dưới ngưỡng cho phép, mã vùng trồng hợp lệ). Từ 01/05/2026, cửa khẩu Tân Thanh tăng cường lấy mẫu xét nghiệm ngẫu nhiên và từ chối lô hàng không có mã vùng trồng đăng ký trên hệ thống quốc gia hoặc phát hiện dư lượng thuốc vượt giới hạn.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
– Liên hệ trực tiếp Trạm Trồng trọt & Bảo vệ Thực vật tỉnh (hoặc Phòng NN&PTNT huyện) để đăng ký mã vùng trồng trước khi ra hoa ít nhất 45 ngày. Mã này phải gắn với sổ nhật ký đồng ruộng (ghi rõ ngày phun, loại thuốc, liều lượng, thời gian cách ly).

Bước 2: Quản lý nước và dinh dưỡng theo giai đoạn
– Giai đoạn nuôi trái (sau đậu 30–60 ngày): giảm tưới 30% so với bình thường để hạn chế nứt trái; bón kali sulphate (0,8–1,2 kg/cây/lần), không dùng kali clorua.
– Giai đoạn 15–20 ngày trước thu hoạch: ngưng hoàn toàn thuốc BVTV, chỉ dùng chế phẩm sinh học như Trichoderma hoặc Bacillus subtilis để phòng thối cuống.

Bước 3: Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch
– Chỉ hái khi cuống trái khô, vỏ chuyển vàng nhạt, gai nở đều, độ Brix đạt ≥13,5°. Dùng kéo sắc, cắt cách cuống 3–4 cm, tránh dập.
– Sau hái, rửa nhẹ bằng nước sạch (không dùng hóa chất), phơi nắng nhẹ 2–3 giờ, đóng vào thùng carton có lót xốp, dán nhãn đầy đủ: mã vùng trồng, ngày thu hoạch, tên chủ hộ, loại trái (Loại 1/Loại 2).

Lưu ý và sai lầm phổ biến

– Không dùng phân bón giả: gần đây, nhiều hộ ở Tây Nguyên mua phải phân DAP 18-46 giả (giống bao bì Phú Mỹ) khiến cây suy kiệt, lá vàng, trái nhỏ — kiểm tra bằng cách hòa 1 muỗng canh phân trong 200ml nước: nếu tan hoàn toàn, không cặn đen, không mùi khai nồng là đạt.
– Không phun thuốc gần ngày thu hoạch: thời gian cách ly tối thiểu với thuốc trừ sâu nhóm organophosphate là 21 ngày — nhiều hộ vì nóng vội phun sát ngày hái nên bị trả lại lô hàng.
– Không bỏ qua việc ghi chép: sổ nhật ký không chỉ để kiểm tra mà còn là cơ sở để được cấp chứng nhận vùng trồng.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình ghi chép đầy đủ từ ngày phun thuốc đầu tiên, gửi bản sao cho thương lái trước khi xuất hàng. Năm nay, 3 lô sầu riêng của gia đình đều được thông quan ngay lần đầu tại Tân Thanh, giá ổn định ở mức 54.000 đ/kg loại 1.”
Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng), người xen canh sầu riêng Monthong với cà phê Arabica, nhấn mạnh: “Trồng xen giúp giảm nhiệt độ vườn, hạn chế nứt trái vào mùa nắng — năm nay, tỷ lệ trái đạt loại 1 của tôi lên tới 78%, cao hơn đơn canh 12%.”

Kết luận và khuyến nghị

Để tận dụng tốt giá sầu riêng Monthong đang ở mức cao (52.000 – 55.000 đ/kg loại 1), bà con cần chuyển tư duy từ “canh tác theo kinh nghiệm” sang “canh tác theo chứng nhận”. Không cần đầu tư lớn, chỉ cần tuân thủ 3 điều: đăng ký mã vùng trồng đúng hạn, ghi chép minh bạch, và tôn trọng thời gian cách ly thuốc. Với những ai chưa có điều kiện xây dựng hệ thống tưới nhỏ giọt (chi phí ~45 triệu/2ha như anh Trần Minh Phúc chia sẻ), hãy ưu tiên kiểm soát nước bằng màng phủ gốc và đào rãnh thoát — vì 60% nứt trái bắt nguồn từ biến động độ ẩm đột ngột.

Biên tập Nông Dân Việt