Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 21/6/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho thị trường xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Ngày 21/6/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre, Đắk Lắk và Lâm Đồng đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng không ít người lo lắng: trái đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc thì phải làm sao? Giá tại vườn đang cao (52.000–55.000 đ/kg với loại 1), nhưng nếu bị trả về vì nứt vỏ, dư lượng thuốc hoặc mã vùng trồng không hợp lệ thì thiệt hại nặng. Đây cũng là nội dung được hỏi nhiều nhất trên diễn đàn nông dân gần đây — đặc biệt sau khi Trung Quốc siết kiểm dịch tại cửa khẩu Tân Thanh từ 01/05/2026.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu không chỉ đòi hỏi độ ngọt, mùi thơm hay trọng lượng ≥3kg/trái — mà còn phải đáp ứng ba trụ cột: (1) An toàn thực phẩm (không dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng cho phép), (2) Truy xuất nguồn gốc rõ ràng (mã vùng trồng đã đăng ký với cơ quan chức năng), và (3) Chất lượng đồng đều (không nứt, không dập, cuống tươi, độ chín sinh lý ổn định). Tất cả đều bắt nguồn từ kỹ thuật canh tác bài bản từ giai đoạn ra hoa đến thu hoạch.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Kiểm tra và cập nhật mã vùng trồng
Trước ngày 15/4 hàng năm, chủ vườn phải đăng ký lại mã vùng trồng với Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh. Mã này phải in rõ trên bao bì, tem nhãn và khai báo trong tờ khai xuất khẩu. Không có mã hoặc mã hết hạn → hàng bị giữ tại Tân Thanh.

Bước 2: Quản lý thuốc BVTV theo “nguyên tắc 3 đúng + 1 không”

Đúng thuốc (chỉ dùng danh mục được Bộ NN&PTNT cấp phép cho sầu riêng),
Đúng liều (theo hướng dẫn ghi trên bao bì),
Đúng thời điểm (ngưng phun tối thiểu 21 ngày trước thu hoạch),
Không dùng thuốc cấm như Carbofuran, Methamidophos, hay các sản phẩm không có tên trong Danh mục 2026.

Bước 3: Bón phân đúng cách để tăng độ chắc thịt và chống nứt
Từ tháng thứ 4 sau đậu trái, giảm đạm, tăng kali (K₂O) và canxi. Dùng phân NPK 12-12-17+2MgO hoặc phân hữu cơ vi sinh có bổ sung canxi nitrat. Bón 2 lần/tháng, kết hợp tưới nhỏ giọt để cây hấp thu đều — tránh bón dồn gây nứt vỏ do hút nước đột ngột.

Bước 4: Thu hoạch và sơ chế
Cắt trái khi cuống chuyển vàng nhạt, gai cứng và có màu xanh đậm. Không hái sớm (dễ rụng cuống) hay để quá chín (dễ nứt, lên men). Sau cắt, rửa nhẹ bằng nước sạch, phơi bóng râm 2–3 giờ, đóng thùng xốp có lót giấy mềm — tuyệt đối không dùng túi ni-lông kín.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Sai lầm lớn nhất: Tin lời đại lý bán “phân bón giả” (như trường hợp DAP 18-46 giả ở Pleiku) → cây thiếu dinh dưỡng, trái lép, dễ nhiễm bệnh. Luôn kiểm tra tem QR trên bao bì và tra cứu tại Cổng Thông tin Phân bón Quốc gia.
Không ghi chép nhật ký đồng ruộng (thời điểm phun thuốc, bón phân, tưới nước) → không chứng minh được “thời gian cách ly”, mất quyền truy xuất nguồn gốc.
Chủ quan khi xen canh: Nếu trồng sầu riêng xen cà phê, cần đảm bảo khoảng cách ≥10m giữa hai loại cây để tránh cạnh tranh ánh sáng và dinh dưỡng — như mô hình thành công tại Bảo Lâm (Lâm Đồng).

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Năm nay mình xuất 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc, không bị trả về lần nào. Bí quyết là: mỗi tuần kiểm tra 5 trái mẫu ngẫu nhiên bằng máy đo độ cứng vỏ; dùng phần mềm quản lý vườn miễn phí của Tổng cục Hải quan để cập nhật nhật ký tự động”. Chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng – cà phê giúp giảm 30% chi phí tưới, vì tán sầu riêng che mát, giữ ẩm đất tốt hơn”.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp — nhưng đòi hỏi sự kỷ luật, minh bạch và cập nhật thông tin thường xuyên. Bà con nên: (1) Đăng ký mã vùng trồng sớm, (2) Ghi chép đầy đủ nhật ký đồng ruộng, (3) Chỉ mua phân bón, thuốc BVTV tại đại lý được cấp phép, và (4) Chủ động liên hệ cán bộ khuyến nông địa phương để được hỗ trợ kiểm tra mẫu đất, lá, trái miễn phí. Với giá loại 1 đang ở mức 52.000–55.000 đ/kg, chỉ cần nâng tỷ lệ trái đạt chuẩn từ 65% lên 85%, thu nhập sẽ tăng thêm 15–20 triệu đồng/ha/vụ.

Biên tập Nông Dân Việt