Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 22/6/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 22/6/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng không ít người lo lắng: trái đạt chuẩn chưa? Giá tốt nhưng bị trả về cửa khẩu Tân Thanh vì kiểm dịch? Hay mất công sức mà thương lái “bớt” giá do lỗi mã vùng trồng? Đây chính là nỗi băn khoăn thực tế từ câu hỏi [6965 lượt xem] và [4542 lượt xem] trên diễn đàn nông dân.

Tổng quan kỹ thuật

Canh tác sầu riêng Monthong phục vụ xuất khẩu không chỉ đòi hỏi cây khỏe, trái đẹp — mà còn phải tuân thủ chuỗi kiểm soát kép: từ vườn đến biên giới. Từ 01/05/2026, Trung Quốc siết chặt kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và bắt buộc mã vùng trồng được khai báo đầy đủ tại cửa khẩu Tân Thanh, Hữu Nghị. Đồng thời, giá thu mua tại vườn vẫn hấp dẫn: loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) đạt 52.000 – 55.000 đ/kg — nhưng chỉ dành cho trái đạt chuẩn xuất khẩu, không phải trái “đẹp mắt” thông thường.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng đúng hạn
– Liên hệ Phòng NN&PTNT huyện để đăng ký mã vùng trồng trước khi ra hoa ít nhất 45 ngày. Hồ sơ gồm bản đồ vị trí, nhật ký chăm sóc 6 tháng gần nhất, danh mục thuốc đã sử dụng (có hóa đơn rõ ràng).
Bước 2: Kiểm soát thuốc BVTV nghiêm ngặt
– Chỉ dùng thuốc trong Danh mục được Bộ NN&PTNT cho phép xuất khẩu sang Trung Quốc (tra cứu tại Cổng Thông tin Xuất khẩu Nông sản – www.xuatkhau.nongnghiep.vn). Không dùng carbendazim, thiophanate-methyl, hay bất kỳ hoạt chất nào nằm trong danh sách cấm của Trung Quốc. Thời điểm phun cuối cùng phải cách thu hoạch tối thiểu 35 ngày.
Bước 3: Quản lý chín và thu hái chuẩn
– Thu hái khi cuống trái chuyển vàng nhạt, gai mềm, có mùi thơm nhẹ — độ chín sinh lý đạt 75–80%. Tránh hái sớm (dễ rụng cuống) hoặc quá chín (dễ nứt, nhiễm nấm). Dùng kéo sạch, cắt cách cuống 2–3 cm, đặt nhẹ lên tấm lót mềm, không chồng cao quá 3 lớp.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

– Sai lầm lớn nhất: Ghi nhật ký “cho có”, không lưu hóa đơn mua thuốc → bị từ chối cấp mã vùng hoặc bị trả lô hàng.
– Lưu ý quan trọng: Không dùng phân bón giả — như cảnh báo tại Gia Lai về phân DAP 18-46 kém chất lượng làm cây suy yếu, dễ nhiễm bệnh, trái kém độ ngọt và dễ bị phát hiện dư lượng. Luôn kiểm tra tem chống giả, số điện thoại nhà sản xuất in rõ trên bao bì.
– Một số hộ chủ quan với khâu vệ sinh trái sau thu hoạch: rửa bằng nước sạch + clo (100 ppm), lau khô kỹ trước đóng thùng — nếu để ẩm, nấm Phytophthora phát triển gây thối cuống, rất dễ bị kiểm tra phát hiện tại cửa khẩu.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất thành công 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc đầu tháng 5/2026, chia sẻ: “Mình ghi chép nhật ký bằng sổ tay có chữ ký của cán bộ khuyến nông mỗi lần phun thuốc. Mỗi trái đều dán nhãn mã vùng + ngày hái. Thương lái nhận hàng ngay tại vườn, không qua trung gian — nên giá ổn định ở mức 54.000 đ/kg loại 1.”
Tương tự, mô hình xen canh sầu riêng – cà phê tại Bảo Lâm (Lâm Đồng) của chị Đặng Thị Hoa cũng giúp giảm áp lực sâu bệnh nhờ đa dạng sinh học — cây sầu riêng ít bị rệp sáp hơn 40% so với trồng thuần.

Kết luận và khuyến nghị

Sầu riêng Monthong vẫn là “vàng xanh” cho nông dân miền Tây và Tây Nguyên — nhưng giá trị thực chỉ đến khi bà con làm đúng quy trình xuất khẩu, không chạy theo số lượng mà bỏ qua chất lượng và minh bạch. Hãy bắt đầu từ việc kiểm tra lại mã vùng trồng, rà soát lại danh mục thuốc đang dùng, và ghi chép nhật ký như một hồ sơ pháp lý — không phải chỉ để “thi hành”. Với giá thị trường hiện tại và xu hướng xuất khẩu tăng mạnh (xuất khẩu nông sản 4 tháng đầu năm 2026 tăng 18%), cơ hội đang mở — miễn là chúng ta canh tác đúng kỹ thuật canh tác, đúng quy trình xuất khẩu, và đúng tinh thần trách nhiệm với thương hiệu nông sản Việt.

Biên tập Nông Dân Việt