Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 22/8/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Gần đây, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đặt câu hỏi: “Làm sao để trái sầu riêng Monthong vừa bán được giá cao (52.000–55.000 đ/kg loại 1), vừa qua được cửa khẩu Tân Thanh mà không bị trả về?” — đặc biệt sau khi Trung Quốc siết kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng từ 01/05/2026. Đây không còn là chuyện “bán được hay không”, mà là “bán đúng cách – đúng chuẩn – đúng thời điểm”.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu đòi hỏi đồng thời ba yếu tố: chất lượng trái, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Không phải cứ trái to, đẹp là đủ — nếu có dư lượng thuốc trừ sâu vượt ngưỡng hoặc thiếu mã vùng trồng được cấp bởi cơ quan chức năng, lô hàng sẽ bị giữ lại tại cửa khẩu Hữu Nghị, Tân Thanh dù đã đóng container. Nguyên tắc then chốt: canh tác sạch từ gốc — ghi chép minh bạch từng lần phun, bón — đăng ký mã vùng trước thu hoạch ít nhất 30 ngày.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ Trạm Bảo vệ Thực vật huyện nơi bạn canh tác để làm hồ sơ đăng ký mã vùng. Cần đầy đủ: bản đồ vị trí vườn, sổ nhật ký sản xuất, giấy chứng nhận đất không nhiễm kim loại nặng (nếu chưa có, cơ quan chuyên môn hỗ trợ lấy mẫu miễn phí). Thời gian xử lý: 7–10 ngày làm việc.

Bước 2: Kiểm soát thuốc BVTV
Chỉ sử dụng danh mục thuốc được Bộ NN&PTNT cho phép trên sầu riêng (xem tại https://bvhtv.vietnam.gov.vn). Tuyệt đối không dùng thuốc cấm như carbendazim, thiophanate-methyl, hoặc phun sát ngày thu hoạch. Thời điểm an toàn: ngừng phun thuốc ít nhất 21 ngày trước khi hái. Ghi rõ tên thuốc, liều lượng, ngày phun vào sổ nhật ký.

Bước 3: Chọn trái và thu hoạch
Chỉ hái trái ≥3kg, vỏ xanh đậm, gai nở đều, cuống khô tự nhiên — không hái sớm để ép chín. Dùng kéo sạch, cắt cuống dài 3–4 cm, tránh trầy xước. Sau thu hoạch, rửa nhẹ bằng nước sạch (không dùng hóa chất), phơi bóng râm 2–3 giờ rồi đóng thùng có thông khí.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• ❌ Dùng phân bón giả (như lô DAP 18-46 giả đang lưu hành ở Gia Lai) → cây suy, trái nhỏ, dễ nhiễm bệnh, khó đạt độ ngọt ≥28°Bx yêu cầu xuất khẩu.
• ❌ Ghi nhật ký “cho có” hoặc bỏ sót lần phun → mất tư cách truy xuất nguồn gốc.
• ❌ Nhầm lẫn giữa “giấy chứng nhận VietGAP” và “mã vùng trồng”: chỉ mã vùng do cơ quan nhà nước cấp mới được công nhận tại cửa khẩu Trung Quốc.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc tháng 4/2026, chia sẻ: “Mình gắn camera giám sát vườn, mỗi lần phun thuốc đều quay clip gửi lên app quản lý của Sở NN&PTNT tỉnh. Thương lái TQ đến tận vườn kiểm tra, thấy rõ ràng nên họ chủ động đặt giá cao hơn thị trường 3.000 đ/kg.” Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng với cà phê giúp giảm 40% áp lực sâu đục trái nhờ thiên địch tự nhiên — không cần phun nhiều, trái vẫn đạt chuẩn.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp — nhưng đòi hỏi sự kỷ luật và minh bạch tuyệt đối. Với giá loại 1 đang ở mức 52.000–55.000 đ/kg tại vườn, chỉ cần tăng thêm 10% trái đạt chuẩn, hộ 1ha có thể tăng thu nhập thêm 35–40 triệu đồng/vụ. Bà con nên ưu tiên: (1) đăng ký mã vùng ngay trong tháng này, (2) kiểm tra lại nguồn phân bón tại đại lý gần nhất (so sánh mã QR trên bao bì với website Cục Bảo vệ Thực vật), và (3) áp dụng nhật ký số miễn phí qua ứng dụng “Nông dân Thông thái” (do Bộ NN&PTNT phát triển).

Biên tập Nông Dân Việt