Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 24/8/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong xuất khẩu — Giải đáp chi tiết từ thực tế bà con Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk

Ngày 24/8/2026, hàng nghìn lượt xem trên diễn đàn nông dân tập trung vào một chủ đề nóng: làm sao để sầu riêng Monthong không chỉ đạt giá cao (52.000 – 55.000 đ/kg loại 1 tại vườn), mà còn vượt qua “cửa ải” Tân Thanh, Hữu Nghị khi Trung Quốc siết kiểm dịch từ 01/05/2026? Đây không còn là chuyện thu hoạch đúng thời điểm, mà là cả một quy trình kỹ thuật từ gốc đến ngọn — từ mã vùng trồng, quản lý thuốc BVTV, đến cách chọn trái chuẩn xuất khẩu.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong đòi hỏi độ đồng đều cao về kích cỡ (≥3kg/trái), vỏ nhẵn, không nứt, không vết xước sâu, và đặc biệt: không dư lượng thuốc BVTV ngoài giới hạn cho phép theo quy định của Trung Quốc (QCVN 01-192:2025). Việc xen canh với cà phê như mô hình thành công tại Bảo Lâm – Lâm Đồng cũng chứng minh: cây sầu riêng phát triển tốt khi có bóng râm 30–40%, độ ẩm ổn định và đất thoát nước tốt — điều kiện tự nhiên dễ tái tạo ở vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng — Bắt buộc trước khi xuất khẩu. Bà con liên hệ Trạm Trồng trọt & Bảo vệ thực vật huyện để được cấp mã, cập nhật đầy đủ thông tin: diện tích, giống, lịch sử bón phân, phun thuốc (ghi chép ít nhất 12 tháng).
Bước 2: Quản lý thuốc BVTV — Chỉ dùng danh mục thuốc được Bộ NN&PTNT cho phép đối với sầu riêng (xem Danh mục 2026, cập nhật ngày 15/4/2026). Ngừng phun ít nhất 21 ngày trước thu hoạch; ưu tiên sinh học như Beauveria bassiana, Trichoderma để phòng rệp sáp, bệnh thối rễ.
Bước 3: Thu hoạch và sơ chế — Cắt cuống dài 3–5 cm, xử lý bằng dung dịch Clorine 100 ppm trong 2 phút, phơi ráo dưới bóng râm 4–6 giờ. Trái loại 1 phải đạt ≥3kg, không nứt, không dập, độ đường ≥13,5°Bx (đo bằng khúc xạ kế).
Bước 4: Đóng gói — Dùng thùng carton có lỗ thoáng, lót xốp mềm, ghi rõ mã vùng, ngày thu hoạch, tên hộ sản xuất.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

❌ Không ghi chép nhật ký đồng ruộng — dẫn đến không chứng minh được nguồn gốc khi bị kiểm tra bất ngờ tại cửa khẩu.
❌ Dùng phân bón giả như lô DAP 18-46 “giống Phú Mỹ” đang lưu hành tại Gia Lai — gây vàng lá, chậm ra hoa, trái nhỏ, dễ nhiễm bệnh.
❌ Phun thuốc sát ngày thu hoạch để “làm đẹp vỏ” — rủi ro cao bị trả về hoặc tiêu hủy tại Tân Thanh.
❌ Bỏ qua khâu xử lý sau thu hoạch — khiến trái nhanh mềm nhũn, mất giá dù đạt trọng lượng.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình gắn mã vùng, dùng phần mềm ghi chép điện tử, mỗi lần xuất hàng đều gửi kèm báo cáo kiểm tra dư lượng từ lab được công nhận. Thương lái Trung Quốc ưu tiên đặt hàng trước, giá cao hơn 3.000 đ/kg so với không có chứng nhận.”
Chị Đặng Thị Hoa (Bảo Lâm – Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng – cà phê giúp giảm 40% chi phí tưới, tăng độ ẩm đất, và trái Monthong năm thứ 4 đạt trung bình 3,8kg/trái — cao hơn đơn canh 0,5kg.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong hiện nay không chỉ là “trồng cho ra trái”, mà là xây dựng chuỗi minh bạch từ gốc. Bà con nên ưu tiên: (1) đăng ký mã vùng trồng ngay từ đầu vụ, (2) áp dụng nhật ký đồng ruộng số hóa, (3) lựa chọn phân bón, thuốc BVTV từ đại lý uy tín có giấy phép (tra cứu tại Cổng Thông tin Nông nghiệp Việt Nam), và (4) kết nối với HTX hoặc tổ hợp tác để tiếp cận hỗ trợ kỹ thuật và vay vốn theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP (mức vay tối đa cho hộ trồng sầu riêng: 500 triệu đồng). Giá thị trường đang hấp dẫn — nhưng cơ hội chỉ dành cho người chuẩn bị kỹ, không chờ may rủi.

Biên tập Nông Dân Việt