Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 25/8/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 25/8/2026, hàng ngàn lượt hỏi từ bà con Tiền Giang, Bến Tre, Đắk Lắk dồn về diễn đàn: “Làm sao để trái sầu riêng Monthong đạt giá 52.000–55.000 đ/kg tại vườn và qua được cửa khẩu Tân Thanh?” — đặc biệt sau khi Trung Quốc siết kiểm dịch từ 01/05/2026, yêu cầu nghiêm ngặt về mã vùng trồng và dư lượng thuốc BVTV. Đây không còn là chuyện “trái đẹp là bán được”, mà là bài toán tổng hợp giữa kỹ thuật canh tác, quản lý chuỗi và tuân thủ quy chuẩn xuất khẩu.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu đòi hỏi 3 trụ cột song hành: (1) Chất lượng trái đồng đều (≥3kg/trái, vỏ xanh mướt, gai dày đều, không nứt); (2) An toàn sinh học (không dư lượng thuốc BVTV ngoài giới hạn cho phép, có mã vùng trồng được cấp bởi cơ quan chức năng); (3) Quản lý vườn minh bạch (ghi chép đầy đủ ngày bón phân, phun thuốc, tưới nước). Không phải cứ “bón nhiều – phun mạnh” là được; ngược lại, sai lầm ở khâu này khiến cả vườn bị trả về, dù trái đẹp đến đâu.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Kiểm tra và đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh để được hướng dẫn đăng ký mã vùng trước ít nhất 90 ngày thu hoạch. Mỗi mã gắn với sổ nhật ký sản xuất điện tử — bắt buộc ghi rõ loại phân bón (ví dụ: DAP 18-46), liều lượng, ngày dùng, thời gian cách ly.

Bước 2: Bón phân đúng cách theo giai đoạn

• Giai đoạn nuôi trái (tháng 2–4): Dùng phân hữu cơ vi sinh + kali sunfat (không dùng clorua kali), tỷ lệ NPK 5-10-20. Không bón phân hóa học trong vòng 30 ngày trước thu hoạch.
• Tránh phân giả: Như cảnh báo từ Gia Lai, phân DAP 18-46 giả làm cây thiếu lân, lá vàng, trái nhỏ — chỉ mua tại đại lý được Sở NN&PTNT công bố, kiểm tra tem QR trên bao bì.

Bước 3: Phòng trừ sâu bệnh bằng giải pháp sinh học
Dừng phun thuốc hóa học từ 45 ngày trước thu hoạch. Thay vào đó: dùng chế phẩm Beauveria bassiana cho rầy mềm, bẫy đèn LED cho bọ cánh cứng, và phun tỏi – ớt – gừng loãng (1:1:100) mỗi 7–10 ngày để tăng sức đề kháng.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• Sai lầm lớn nhất: Chủ quan “trái to là đạt chuẩn”. Thực tế, trái ≥3kg nhưng có vết nứt, thâm cuống hoặc vỏ nhăn do tưới không đều sẽ bị loại ngay tại kho đóng gói.
• Lưu ý then chốt: Không dùng thuốc trừ sâu nhóm organophosphate (như diazinon, methidathion) — đây là nhóm bị Trung Quốc kiểm tra định kỳ và cấm tuyệt đối.
• Một số hộ ở Bến Tre đã bị trả lại lô hàng vì không cập nhật nhật ký phun thuốc lên hệ thống VinaCert — phần mềm bắt buộc từ tháng 5/2026.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Tôi ghi chép bằng app ‘Nông Dân Thông Thái’, chụp ảnh trái mỗi tuần, lưu trữ video phun thuốc. Thương lái Trung Quốc kiểm tra trực tiếp qua QR code trên tem nhãn — họ thấy rõ ngày cuối cùng tôi phun thuốc là 12/4, thu hoạch 15/5, cách ly đủ 33 ngày nên nhận ngay.”
Tương tự, mô hình xen canh sầu riêng Monthong – cà phê ở Bảo Lâm (Lâm Đồng) giúp giảm 40% áp lực sâu bệnh nhờ đa dạng sinh học — trái sầu riêng ít bị rám vỏ, đạt tỷ lệ loại 1 trên 85%.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp — nhưng đòi hỏi sự kỷ luật, minh bạch và cập nhật thông tin thường xuyên. Giá 52.000–55.000 đ/kg chỉ dành cho trái đạt chuẩn vừa chất lượng vừa chứng minh được nguồn gốc. Bà con nên ưu tiên tham gia các lớp tập huấn của Trung tâm Khuyến nông tỉnh về “Quản lý vườn theo tiêu chuẩn xuất khẩu”, đồng thời tận dụng chính sách vay vốn ưu đãi (tối đa 100 triệu đồng/hộ cho trồng sầu riêng theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP sửa đổi). Hãy nhớ: thị trường không trả tiền cho “cố gắng”, mà trả tiền cho “chứng cứ”.

Biên tập Nông Dân Việt