Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 26/6/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 26/6/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang gấp rút hoàn thiện khâu cuối vụ sầu riêng Monthong để xuất hàng qua cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị. Nhưng từ đầu tháng 5/2026, nhiều xe bị trả về do không đạt yêu cầu kiểm dịch — chủ yếu vì dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng và thiếu mã vùng trồng hợp lệ. Cùng lúc, giá thu mua tại vườn loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) vẫn ổn định ở mức 52.000 – 55.000 đ/kg, cho thấy thị trường vẫn “hở cửa” với trái sạch, đúng quy chuẩn.

Tổng quan kỹ thuật

Canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không chỉ là chăm cho trái to, ngọt — mà là quản lý toàn bộ chuỗi từ đất đến trái, đặc biệt khi Trung Quốc siết kiểm tra từ 01/05/2026. Yêu cầu cốt lõi gồm: (1) đăng ký mã vùng trồng trên hệ thống quốc gia; (2) ghi chép đầy đủ nhật ký sử dụng thuốc BVTV theo đúng danh mục được phép; (3) đảm bảo thời gian cách ly trước thu hoạch tối thiểu 14 ngày đối với các loại thuốc phổ biến như Abamectin, Chlorpyrifos-ethyl; (4) xử lý vệ sinh vườn sau thu hoạch bằng vôi bột hoặc CuSO₄ 1% để cắt nguồn bệnh nấm Phytophthora.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng tại Trạm Trồng trọt & Bảo vệ thực vật cấp huyện — hoàn tất trước khi cây ra hoa đợt đầu. Hồ sơ cần bản đồ vị trí, diện tích, tên chủ vườn, giống, năm trồng.
Bước 2: Ghi nhật ký canh tác bằng sổ tay hoặc app “Nông dân số” (có tích hợp với Cổng thông tin Nông nghiệp Việt Nam). Mỗi lần phun thuốc phải ghi rõ: ngày, tên thuốc, liều lượng, thời gian cách ly, diện tích phun.
Bước 3: Trước thu hoạch 20 ngày, dừng toàn bộ thuốc BVTV. Chỉ dùng chế phẩm sinh học như Trichoderma hoặc Bacillus subtilis để phòng thối cuống và nứt trái.
Bước 4: Thu hái vào sáng sớm hoặc chiều mát, dùng kéo sắc cắt cuống dài 3–5 cm, nhẹ tay, tránh trầy xước vỏ. Trái thu về phải phân loại ngay: loại 1 (≥3kg, vỏ xanh đều, gai cứng, không vết nứt) để xuất; loại 2 bán nội địa.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Không dùng phân DAP giả — như cảnh báo tại Gia Lai, loại phân này gây vàng lá, rễ thối do hàm lượng đạm cao nhưng lân không tan. Với sầu riêng, ưu tiên phân hữu cơ vi sinh (10–15 kg/gốc/lần) kết hợp NPK 15-15-15 (200–300g/gốc/lần) vào đầu mùa mưa và sau thu hoạch. Sai lầm lớn nhất là “phun thuốc dự phòng liên tục” — vừa tốn tiền, vừa làm mất cân bằng sinh thái vườn, khiến nhện đỏ, rệp sáp bùng phát mạnh hơn.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình gắn mã vùng trồng từ năm 2024, mỗi lần xuất hàng đều mang theo biên bản kiểm tra dư lượng do Chi cục BVTV cấp — thương lái Trung Quốc nhận ngay, không đòi test lại. Giá loại 1 luôn cao hơn thị trường trong nước 7.000–9.000 đ/kg”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng Monthong với cà phê giúp giảm nhiệt độ mặt đất, tăng độ ẩm, nên trái ít nứt hơn — tỷ lệ loại 1 đạt 82% so với 65% khi trồng thuần”.

Kết luận và khuyến nghị

Sầu riêng Monthong không còn là “cây làm giàu một lần”, mà là cây đòi hỏi kỷ luật sản xuất. Để tận dụng giá tốt (52.000–55.000 đ/kg), bà con cần ưu tiên đăng ký mã vùng trồng ngay từ đầu vụ, áp dụng nhật ký canh tác điện tử, và tuyệt đối không sử dụng phân, thuốc ngoài danh mục. Với những vườn đã có mã vùng, hãy chủ động liên hệ Chi cục BVTV để lấy giấy xác nhận kiểm tra dư lượng định kỳ — đây chính là “tấm vé thông hành” vững chắc nhất cho xuất khẩu quý III/2026.

Biên tập Nông Dân Việt