Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 27/8/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 27/8/2026, hàng ngàn lượt truy cập vào diễn đàn nông dân đặt câu hỏi nóng: “Làm sao để sầu riêng Monthong của mình được thương lái Trung Quốc chấp nhận, không bị trả về tại cửa khẩu Tân Thanh?” — đặc biệt sau khi từ 01/05/2026, phía Trung Quốc siết kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng. Đồng thời, giá sầu riêng Monthong loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) tại vườn Tiền Giang – Bến Tre đang ở mức cao: 52.000 – 55.000 đ/kg, cho thấy thị trường thưởng xứng đáng cho sản phẩm sạch, đúng quy chuẩn.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu không chỉ cần đẹp trái, nặng cân mà phải “sạch từ gốc”: mã vùng trồng được cấp bởi cơ quan chức năng, hồ sơ quản lý đồng ruộng đầy đủ, và đặc biệt là không tồn dư thuốc BVTV ngoài ngưỡng cho phép theo quy định của Trung Quốc (QCVN 01-141:2022). Đây không phải yêu cầu “thêm việc”, mà là điều kiện bắt buộc để thông quan — và cũng là chìa khóa giữ giá ổn định trên 52.000 đ/kg thay vì rơi xuống mức loại 2 (45.000–48.000 đ/kg).

Hướng dẫn thực hiện từng bước

1. Đăng ký mã vùng trồng trước khi ra hoa: Liên hệ Chi cục Trồng trọt & Bảo vệ thực vật tỉnh (Bến Tre, Tiền Giang, Đắk Lắk…) để được cấp mã số vùng trong vòng 15 ngày. Hồ sơ gồm bản đồ vị trí, danh sách hộ tham gia, kế hoạch canh tác năm.
2. Ghi chép nhật ký đồng ruộng đầy đủ: Ghi rõ ngày bón phân, phun thuốc (tên sản phẩm, liều lượng, thời điểm cách thu hoạch), tưới nước và xử lý ra hoa. Nhật ký phải lưu ít nhất 2 năm.
3. Dừng phun thuốc BVTV tối thiểu 21 ngày trước thu hoạch: Ưu tiên dùng chế phẩm sinh học (nấm Beauveria, vi khuẩn Bacillus thuringiensis) hoặc thuốc có thời gian cách ly ngắn (như spinosad – cách ly 7 ngày). Tránh dùng carbendazim, hexaconazole, chlorpyrifos — những chất thường bị phát hiện vượt ngưỡng tại Tân Thanh.
4. Thu hoạch đúng độ chín sinh lý: Trái đạt ≥3kg, vỏ xanh đậm, gai nở đều, cuống còn tươi, không nứt — cắt cuống dài 3–5cm, nhẹ tay, tránh trầy xước.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• Sai lầm lớn nhất: Chủ quan nghĩ “vườn nhà mình ít sâu nên không cần ghi chép” → khi kiểm tra đột xuất, không xuất trình được nhật ký → mất mã vùng, hàng bị trả về.
• Nhầm lẫn về phân bón: Nhiều bà con ở Tây Nguyên đang dùng phân DAP giả (bao bì giống Phú Mỹ nhưng không tan, cây không hấp thụ — như cảnh báo từ Gia Lai) → làm suy yếu cây, tăng nguy cơ nhiễm bệnh, buộc phải phun thuốc nhiều hơn. Luôn kiểm tra tem chống giả, mua tại đại lý được Sở NN&PTNT công bố.
• Bỏ qua khâu vận chuyển: Dùng thùng carton không có lót xốp, xếp chồng quá cao → trái dập, lên men, dễ bị từ chối dù đạt chuẩn lúc hái.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất thành công 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc đầu tháng 5/2026, chia sẻ: “Tôi gắn camera giám sát vườn, dùng app ‘Nông Nghiệp Thông Minh’ để ghi chép tự động. Mỗi lô hàng đều gửi mẫu phân tích dư lượng tại Trung tâm Kiểm nghiệm Nông lâm thủy sản vùng II trước 5 ngày thu hoạch — phí chỉ 450.000 đ/mẫu, nhưng tránh được thiệt hại cả trăm triệu.” Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng), xen canh sầu riêng – cà phê, nhấn mạnh: “Trồng xen giúp giảm áp lực sâu bệnh, nên tôi phun thuốc ít hơn 40% so với vườn đơn canh — vừa an toàn, vừa tiết kiệm chi phí.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong xuất khẩu không phức tạp, nhưng đòi hỏi tính kỷ luật cao và tư duy minh bạch. Với giá trị thương phẩm đang ở mức 52.000–55.000 đ/kg, mỗi hecta đạt 15 tấn sẽ mang về thu nhập ròng trên 700 triệu đồng/vụ — nếu tuân thủ đúng quy trình. Bà con nên ưu tiên tập huấn tại địa phương do Trạm Khuyến nông tổ chức, đồng thời chủ động đăng ký vay vốn ưu đãi theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP (mức vay tối đa cho hộ trồng sầu riêng: 500 triệu đồng) để đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt, kho lạnh sơ bộ hoặc thiết bị kiểm soát chất lượng.

— Biên tập Nông Dân Việt