Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 28/8/2026: giải đáp từ chuyên gia

Ngày 28/8/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng nhiều người lo lắng vì từ 01/05/2026, Trung Quốc đã siết kiểm dịch tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị: tăng cường kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và…
Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết
Ngày 28/8/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng nhiều người lo lắng vì từ 01/05/2026, Trung Quốc đã siết kiểm dịch tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị: tăng cường kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và bắt buộc mã vùng trồng. Đồng thời, giá loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) vẫn ổn định ở mức 52.000 – 55.000 đ/kg tại vườn — điều kiện tốt, nhưng chỉ dành cho trái đạt chuẩn xuất khẩu.
Tổng quan kỹ thuật
Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc không chỉ đòi hỏi trọng lượng và hình dáng đẹp, mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình “3 không”: không dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng cho phép (theo tiêu chuẩn GB 2763-2021), không sử dụng thuốc cấm (như carbendazim, hexaconazole dạng phun muộn), và không thiếu mã vùng trồng được cấp bởi cơ quan chuyên môn. Đây là yếu tố then chốt quyết định trái có được thương lái Trung Quốc nhận hay không — chứ không chỉ dựa vào độ ngọt hay mùi thơm.
Hướng dẫn thực hiện từng bước
Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ Trạm Trồng trọt & Bảo vệ thực vật huyện để được kiểm tra đất, nước, ghi nhận hồ sơ quản lý đồng ruộng (ghi chép đầy đủ ngày bón phân, phun thuốc, tưới nước). Thời gian cấp mã thường mất 10–15 ngày làm việc.
Bước 2: Kiểm soát thuốc BVTV
Chỉ dùng danh mục thuốc được Bộ NN&PTNT cho phép trên sầu riêng (xem tại Quyết định 1491/QĐ-BVTV-KN, cập nhật tháng 4/2026). Ngưng phun bất kỳ loại thuốc nào ít nhất 21 ngày trước thu hoạch, đặc biệt tránh nhóm thuốc có thời gian cách ly dài như chlorpyrifos (45 ngày) hoặc abamectin (30 ngày).
Bước 3: Chọn trái và thu hoạch đúng kỹ thuật
Thu hái khi cuống trái chuyển sang màu nâu nhạt, gai mềm hơn, và có tiếng “bục nhẹ” khi gõ nhẹ. Dùng kéo sắc, cắt cách cuống 2–3 cm, không giật hay xoay trái. Sau đó rửa sạch bằng nước sạch (không dùng hóa chất), lau khô, đóng vào thùng carton có lót xốp — mỗi thùng tối đa 10 kg, ghi rõ mã vùng, ngày thu, tên chủ vườn.
Lưu ý và sai lầm phổ biến
- Sai lầm lớn nhất: “Dùng phân bón giả để tiết kiệm chi phí”. Như trường hợp ở Pleiku (Gia Lai), phân DAP 18-46 giả khiến cây suy kiệt, trái nhỏ, vỏ dày, dễ nứt — không đạt loại 1, thậm chí bị từ chối tại cửa khẩu.
- Không kiểm tra mã vùng trước khi ký hợp đồng với thương lái: Nhiều xe hàng bị trả về vì mã chưa được cập nhật vào hệ thống xuất khẩu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc.
- Phun thuốc sát ngày thu hoạch để “làm đẹp trái”: Rủi ro cao về dư lượng, dễ bị phát hiện qua xét nghiệm nhanh tại Tân Thanh.
Kinh nghiệm từ cộng đồng
Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình gắn camera giám sát vườn, ghi nhật ký số trên điện thoại, gửi báo cáo định kỳ cho thương lái. Họ tin tưởng nên đặt giá cao hơn thị trường 3.000 đ/kg cho loại 1. Năm nay, 80% trái đạt chuẩn xuất khẩu, không bị trả lại.”
Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) áp dụng xen canh sầu riêng Monthong với cà phê Arabica: “Cà phê che bóng giúp sầu riêng giảm stress nhiệt, ít bệnh thối rễ. Từ đó, mình giảm được 40% lượng thuốc trừ nấm, trái đều, mã vùng cũng dễ duy trì do quản lý tập trung.”
Kết luận và khuyến nghị
Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp — mà nằm ở sự kỷ luật trong ghi chép, lựa chọn đầu vào đúng và tôn trọng thời gian cách ly. Với giá 52.000 – 55.000 đ/kg tại vườn cho loại 1, mỗi hecta đạt 15 tấn sẽ mang về thu nhập ròng trên 750 triệu đồng/vụ (sau trừ chi phí). Bà con nên ưu tiên đăng ký mã vùng ngay từ đầu mùa, kiểm tra phân bón thật tại đại lý được cấp phép, và kết nối trực tiếp với thương lái uy tín — tránh qua trung gian để giữ trọn quyền kiểm soát chất lượng.
Biên tập Nông Dân Việt