Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 3/8/2026: giải đáp từ chuyên gia
Ngày 3/8/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng nhiều người lo lắng: “Trái đẹp, giá cao (52.000–55.000 đ/kg loại 1), mà bị trả về tại cửa khẩu Tân Thanh vì không đạt yêu cầu kiểm dịch”.
Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết
Ngày 3/8/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng nhiều người lo lắng: “Trái đẹp, giá cao (52.000–55.000 đ/kg loại 1), mà bị trả về tại cửa khẩu Tân Thanh vì không đạt yêu cầu kiểm dịch”. Đây không phải chuyện hiếm — từ 01/05/2026, Trung Quốc siết chặt kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng. Nếu không nắm rõ kỹ thuật canh tác đúng chuẩn, nông dân có thể mất trắng dù trái chín đều, da bóng mượt.
Tổng quan kỹ thuật
Sầu riêng Monthong xuất khẩu không chỉ cần đẹp về hình thức mà còn phải đảm bảo ba tiêu chí đồng bộ: (1) mã vùng trồng được cấp và cập nhật đầy đủ trên hệ thống quốc gia; (2) hồ sơ quản lý thuốc BVTV minh bạch, có ngày phun – loại thuốc – liều lượng – thời gian cách ly; (3) trái đạt độ chín sinh lý (độ Brix ≥14%, độ cứng cuống ≥1,8 kg/cm²), không nứt, không xây xát, trọng lượng ≥3kg/trái cho loại 1. Tất cả đều bắt nguồn từ quy trình canh tác khoa học, không phụ thuộc vào “may rủi”.
Hướng dẫn thực hiện từng bước
Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ Phòng NN&PTNT huyện hoặc Trạm Trồng trọt & Bảo vệ thực vật địa phương để đăng ký mã vùng trước khi ra hoa ít nhất 45 ngày. Hồ sơ gồm bản đồ vị trí, diện tích, chủ sở hữu, lịch sử canh tác 2 năm gần nhất.
Bước 2: Quản lý thuốc BVTV theo sổ nhật ký
Chỉ dùng thuốc trong Danh mục được Bộ NN&PTNT cho phép xuất khẩu sang Trung Quốc (xem tại cổng thông tin Cục Bảo vệ Thực vật). Ghi chép đầy đủ: ngày phun, tên thuốc, hàm lượng, liều dùng, thời gian cách ly (ví dụ: trừ nấm Phytophthora bằng Mancozeb 80WP — cách ly 14 ngày trước thu hoạch).
Bước 3: Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch
Thu hái lúc 7–10 giờ sáng, dùng kéo sạch cắt cuống dài 3–5 cm, tránh dập. Phân loại ngay tại vườn: loại 1 (≥3kg, không nứt, vỏ xanh đậm, gai đều); loại 2 (2–3kg, cho thị trường nội địa). Không rửa trái bằng nước máy hay ngâm hóa chất — chỉ lau nhẹ bằng khăn sạch nếu có bụi.
Lưu ý và sai lầm phổ biến
- Sai lầm nghiêm trọng: Dùng phân bón giả như lô DAP 18-46 bị phát hiện ở Pleiku (Gia Lai) — khiến cây thiếu lân, trái nhỏ, vỏ mỏng dễ nứt, không đạt trọng lượng chuẩn. Luôn kiểm tra tem chống giả, số điện thoại nhà sản xuất trên bao bì, và mua tại đại lý được cấp phép.
- Lỗi thường gặp: Tưới quá nhiều trước thu hoạch → trái hút nước, tăng trọng lượng tạm thời nhưng giảm độ ngọt, dễ nứt khi vận chuyển. Dừng tưới 10–12 ngày trước khi hái.
- Bỏ qua: Không cập nhật mã vùng lên hệ thống xuất khẩu — dẫn đến xe hàng bị giữ lại tại Tân Thanh dù trái đạt chuẩn.
Kinh nghiệm từ cộng đồng
Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình bán trực tiếp cho thương lái Trung Quốc 3 năm nay. Bí quyết là ghi nhật ký bằng tay mỗi ngày, chụp ảnh trái, ghi rõ ngày phun thuốc — họ kiểm tra rất kỹ. Năm ngoái, nhờ có sổ ghi chép đầy đủ, mình được ưu tiên xếp hàng nhanh hơn 2 ngày so với hộ khác”.
Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) áp dụng xen canh sầu riêng Monthong với cà phê Arabica: “Cà phê che bóng 30–40% giúp sầu riêng giảm sốc nhiệt, ít nứt trái hơn, đồng thời tiết kiệm 25% chi phí tưới”.
Kết luận và khuyến nghị
Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không khó — chỉ cần tuân thủ đúng quy trình, ghi chép minh bạch và chọn đầu vào chất lượng. Với giá loại 1 hiện đang ở mức 52.000–55.000 đ/kg tại vườn, việc đầu tư thêm 5–7% chi phí quản lý sẽ nâng tỷ lệ trái đạt chuẩn xuất khẩu từ 65% lên trên 90%. Bà con nên chủ động liên hệ cơ quan chuyên môn để được tập huấn miễn phí về mã vùng trồng và sổ nhật ký canh tác — đây là chìa khóa để giữ vững thị trường Trung Quốc trong bối cảnh kiểm soát ngày càng khắt khe.
Biên tập Nông Dân Việt