Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 3/9/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho thị trường xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Ngày 3/9/2026, hàng chục ngàn lượt xem từ diễn đàn nông dân cho thấy mối quan tâm nóng bỏng: giá sầu riêng Monthong tại vườn Tiền Giang – Bến Tre đang ở mức 52.000 – 55.000 đ/kg (loại 1, ≥3kg/trái, không nứt), nhưng đồng thời, Trung Quốc đã siết kiểm dịch tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị từ 01/05/2026 — yêu cầu nghiêm ngặt về mã vùng trồng và dư lượng thuốc BVTV. Bà con không chỉ cần trái đẹp, mà phải đúng chuẩn, đúng quy trình, đúng hồ sơ. Dưới đây là hướng dẫn thực tiễn, dựa trên kinh nghiệm của hơn 120 hộ trồng sầu riêng đạt chứng nhận xuất khẩu.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu không chỉ “to – ngọt – thơm”, mà phải đảm bảo 3 trụ cột: an toàn sinh học (không dư lượng BVTV vượt ngưỡng), truy xuất nguồn gốc rõ ràng (mã vùng trồng được cấp bởi Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật), và chất lượng đồng đều (độ chín sinh lý ổn định, vỏ dày ≥1,2 cm, tỷ lệ thịt ≥32%). Đây là yêu cầu bắt buộc để vượt qua kiểm tra tại cửa khẩu — không thể “xin – cho” hay “bỏ qua”.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh (Tiền Giang, Bến Tre, Đắk Lắk…) trước khi ra hoa ít nhất 45 ngày. Hồ sơ gồm: bản đồ vị trí, danh sách cây, nhật ký chăm sóc 6 tháng gần nhất, giấy cam kết không sử dụng 17 loại thuốc cấm theo Thông tư 17/2023/TT-BNNPTNT.

Bước 2: Quản lý thuốc BVTV
Chỉ dùng thuốc trong Danh mục được phép xuất khẩu sang Trung Quốc (cập nhật tại trang web Cục Bảo vệ thực vật). Không phun thuốc trừ sâu trong vòng 30 ngày trước thu hoạch. Ghi chép đầy đủ ngày phun, tên thuốc, liều lượng, diện tích xử lý — lưu ít nhất 2 năm.

Bước 3: Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch
Thu hái khi cuống trái chuyển vàng nhạt, gai mềm đầu ngọn, tiếng gõ vang nhẹ. Dùng kéo sạch cắt cuống dài 3–4 cm, tránh dập. Ngay sau đó, rửa nhẹ bằng nước sạch (không dùng hóa chất), phơi bóng râm 2–3 giờ, đóng thùng carton có lót xốp, dán tem mã vùng trồng rõ ràng.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• Sai lầm lớn nhất: dùng phân bón giả — như trường hợp phân DAP 18-46 giả tại Pleiku (Gia Lai) khiến lá vàng, trái lép, dễ nhiễm bệnh. Luôn kiểm tra tem QR trên bao bì, gọi tổng đài 1800 1002 (Tổng công ty Phân bón Phú Mỹ) để xác minh.
• Không ghi nhật ký → mất quyền đăng ký mã vùng.
• Thu hoạch sớm hơn 5–7 ngày so với độ chín sinh lý → trái mềm, dễ nứt, bị trả lại tại cửa khẩu.
• Dùng thuốc trừ nấm nhóm strobilurin quá liều → dư lượng vượt ngưỡng 0,01 mg/kg (giới hạn TQ).

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Tôi bán 12 tấn sầu riêng Ri6 và Monthong cho thương lái Trung Quốc năm 2026. Bí quyết? Mỗi vườn tôi lập 1 sổ tay ghi chép tay — từ ngày bón phân, phun thuốc đến giờ thu hoạch. Thương lái kiểm tra sổ trước khi đặt cọc. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) xen canh sầu riêng Monthong với cà phê Arabica: giữ khoảng cách 8x8m, tỉa cành cà phê định kỳ để sầu riêng đón nắng tốt, giảm 40% chi phí làm cỏ và tăng 15% độ ngọt trái nhờ vi khí hậu ổn định.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp — nhưng đòi hỏi tính kỷ luật cao, sự minh bạch tuyệt đối, và tư duy sản xuất theo chuỗi. Với giá hiện tại 52.000 – 55.000 đ/kg (loại 1), mỗi hecta đạt 15–18 tấn sẽ mang về thu nhập thực tế 780–990 triệu đồng/vụ — cao gấp 2,5 lần lúa. Bà con nên ưu tiên liên kết thành tổ hợp tác để chia sẻ chi phí đăng ký mã vùng, mua phân bón thật, và tiếp cận vốn vay theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP (hộ trồng sầu riêng được vay tối đa 500 triệu đồng, lãi suất 3,5%/năm).

Biên tập Nông Dân Việt