Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 31/8/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 31/8/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang chuẩn bị vụ sầu riêng mới, nhưng lo lắng nhất là làm sao để trái đạt chuẩn xuất khẩu vào Trung Quốc sau khi nước này siết kiểm dịch từ 01/05/2026 tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị. Nhiều người đã bị trả lại xe hàng vì dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng hoặc thiếu mã vùng trồng hợp lệ — dù giá sầu riêng Monthong hiện vẫn cao: loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) bán tại vườn đạt 52.000 – 55.000 đ/kg.

Tổng quan kỹ thuật

Canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không chỉ là “trồng cho ra trái”, mà là quản lý toàn diện từ gốc đến cuống. Yêu cầu cốt lõi từ thị trường Trung Quốc gồm ba trụ: chất lượng trái đồng đều, an toàn sinh học tuyệt đối, và truy xuất nguồn gốc minh bạch. Đây cũng chính là nền tảng để áp dụng đúng các nguyên tắc “bón phân đúng cách”, “phòng trừ sâu bệnh” theo hướng giảm hóa chất, tăng sinh học — từ đó nâng cao “tăng năng suất cây trồng” bền vững.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ Phòng NN&PTNT huyện để đăng ký mã vùng trồng trước khi ra hoa ít nhất 45 ngày. Hồ sơ gồm bản đồ ruộng, danh sách cây, lịch sử sử dụng thuốc trong 12 tháng gần nhất. Mã được cấp miễn phí, có giá trị 3 năm.

Bước 2: Quản lý phân bón và thuốc

Dừng hoàn toàn thuốc trừ sâu nhóm organophosphate và carbamate từ 45 ngày trước thu hoạch.
Chỉ dùng thuốc BVTV có trong Danh mục được phép xuất khẩu sang Trung Quốc (tra cứu tại Cổng Thông tin Xuất khẩu Nông sản – Bộ NN&PTNT).
Bón phân theo công thức cân bằng: giai đoạn nuôi trái (tháng 3–4): 100% kali sunfat + 70% lân nung chảy; không dùng phân urê sau tháng 2.

Bước 3: Thu hoạch và đóng gói

Thu hái khi cuống trái chuyển vàng nhạt, vỏ xanh đậm, gai mềm và cách mặt đất ≥1,5m.
Không để trái tiếp xúc trực tiếp với đất, không rửa bằng nước máy. Dùng khăn sạch lau nhẹ, đóng hộp carton có in rõ mã vùng trồng, ngày thu hoạch, tên chủ vườn.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Nhiều hộ vẫn nghĩ “trái to là được”, nên bón thừa đạm → trái to nhưng dễ nứt, hàm lượng nitrat cao → bị trả về. Một số người dùng phân DAP giả (như cảnh báo tại Gia Lai) khiến cây suy kiệt, trái kém ngọt, dễ nhiễm nấm sau thu hoạch. Sai lầm lớn nhất: ghi mã vùng trồng “ảo” trên bao bì — hải quan Trung Quốc kiểm tra chéo dữ liệu hệ thống quốc gia, phát hiện là hủy toàn bộ lô hàng.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình gắn camera giám sát vườn, lưu nhật ký chăm sóc điện tử, mỗi trái đều dán tem QR truy xuất được thời điểm phun thuốc, loại phân bón. Thương lái TQ kiểm tra xong, họ đặt hàng luôn, không mặc cả”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: xen canh sầu riêng Monthong với cà phê giúp giảm 30% áp lực sâu đục thân nhờ đa dạng sinh học — trái đạt chuẩn xuất khẩu cao hơn 22% so với đơn canh.

Kết luận và khuyến nghị

Sầu riêng Monthong không còn là “cây làm giàu một lần”, mà là “cây đòi hỏi kỷ luật canh tác”. Với giá ổn định 52.000 – 55.000 đ/kg tại vườn và nhu cầu xuất khẩu tăng mạnh, bà con nên ưu tiên đầu tư vào quản lý mã vùng trồng, ghi chép số liệu và chuyển đổi sang phân bón hữu cơ vi sinh. Nhớ: không có trái đẹp nếu không có sổ sách đẹp.

Biên tập Nông Dân Việt