Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 4/7/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 4/7/2026, hàng nghìn lượt hỏi từ bà con Tiền Giang, Bến Tre, Đắk Lắk dồn về diễn đàn: “Làm sao để trái sầu riêng Monthong vừa đạt giá cao (52.000–55.000 đ/kg loại 1), vừa vượt qua kiểm dịch khắt khe tại cửa khẩu Tân Thanh từ 1/5/2026?” — Đây không còn là chuyện “bán được”, mà là bài toán canh tác chính xác, từ gốc đến ngọn.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu đòi hỏi đồng thời ba tiêu chí: chất lượng trái (≥3kg/trái, không nứt, vỏ xanh đậm, gai đều), an toàn sinh học (không dư lượng thuốc BVTV cấm) và minh bạch nguồn gốc (mã vùng trồng đã đăng ký với cơ quan chức năng). Không phải cứ bón nhiều, phun mạnh là được — ngược lại, sai một bước ở khâu xử lý ra hoa hoặc thu hoạch, cả vườn có thể bị trả về hoặc hạ cấp xuống loại 2 (giá giảm 10.000–15.000 đ/kg).

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng trước ngày 30/4 mỗi năm
Gửi hồ sơ tới Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh. Cần đầy đủ bản đồ vị trí, danh sách cây, nhật ký chăm sóc 12 tháng gần nhất. Không đăng ký = không xuất khẩu được qua cửa khẩu Tân Thanh, Hữu Nghị.

Bước 2: Xử lý ra hoa đúng thời điểm (tháng 10–11 dương lịch)
Dừng tưới hoàn toàn 15–20 ngày → phun kali nitrat 2% (200g/10 lít nước) vào sáng sớm, 2 lần cách nhau 5 ngày. Sau 35–40 ngày, hoa nở đồng loạt — đây là chìa khoá để trái chín tập trung, dễ kiểm soát dư lượng thuốc.

Bước 3: Quản lý sâu bệnh bằng giải pháp sinh học
Không dùng carbendazim, thiophanate-methyl, hay cypermethrin — những chất Trung Quốc đang kiểm tra gắt gao. Thay vào đó:

• Rầy mềm, rệp sáp: phun dầu khoáng SK Enspray 99EC (20ml/10 lít) + chế phẩm vi khuẩn Beauveria bassiana.
• Bệnh thối trái: phun nano bạc 50ppm khi trái đạt 8–10cm, chỉ 1 lần duy nhất, trước thu hoạch 21 ngày.

Bước 4: Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch
Cắt trái khi cuống còn xanh, vỏ chuyển từ xanh đậm sang xanh ngả vàng nhẹ, gai nở đều. Dùng kéo sạch, khử trùng bằng cồn 70%. Không xếp chồng quá 3 lớp trong thùng; bảo quản ở 13–15°C, độ ẩm 85–90%.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• Sai lầm lớn nhất: Phun thuốc BVTV sát ngày thu hoạch để “làm đẹp vỏ” — gây dư lượng vượt ngưỡng, xe hàng bị giữ tại Tân Thanh.
• Nhầm lẫn thường gặp: Nghĩ rằng phân DAP 18-46 (như bao bì giả đang lưu hành ở Gia Lai) giúp trái to — thực tế, loại phân này thiếu kali và vi lượng, làm trái mềm, dễ nứt, giảm giá trị xuất khẩu.
• Bỏ qua yếu tố thời tiết: Tưới quá nhiều trong tháng 4–5 khiến trái hút nước đột ngột → nứt vỏ dù đạt trọng lượng.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc đầu tháng 5/2026, chia sẻ: “Tôi ghi chép đầy đủ ngày phun, loại thuốc, liều lượng vào sổ tay điện tử. Thương lái TQ yêu cầu xuất trình ngay tại vườn. Ngoài ra, tôi dùng phân hữu cơ vi sinh thay 30% phân hoá học — trái chắc, vỏ dày, ít nứt hơn hẳn”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng), xen canh sầu riêng Monthong với cà phê Arabica, cho biết: “Trồng sầu riêng theo hàng cách 10m, giữa hai hàng cà phê — vừa che nắng cho cây con, vừa tận dụng hệ thống tưới nhỏ giọt sẵn có, tiết kiệm 60% nước như anh Trần Minh Phúc ở Đắk Lắk”.

Kết luận và khuyến nghị

Canh tác sầu riêng Monthong xuất khẩu không khó — nhưng đòi hỏi tính kỷ luật cao, minh bạch tuyệt đối và cập nhật liên tục quy định thị trường. Với giá loại 1 ổn định ở mức 52.000–55.000 đ/kg tại vườn Tiền Giang – Bến Tre, chỉ cần 1ha vườn đạt 8 tấn trái loại 1, bà con đã thu về trên 400 triệu đồng/vụ (sau trừ chi phí). Hãy bắt đầu từ việc đăng ký mã vùng trồng, ghi chép nhật ký đồng ruộng và nói KHÔNG với phân, thuốc không rõ nguồn gốc.

Biên tập Nông Dân Việt