Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 4/9/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 4/9/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng không ít người lo lắng vì giá dù cao (52.000–55.000 đ/kg cho loại 1 ≥3kg/trái, không nứt) lại đi kèm rủi ro bị trả về tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị do Trung Quốc siết kiểm dịch từ 01/05/2026 — đặc biệt về dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng. Đây không còn là chuyện “bán được hay không”, mà là “bán đúng cách để không mất trắng”.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu đòi hỏi đồng thời ba yếu tố: chất lượng trái, an toàn sinh học và truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Không phải cứ trái to, vỏ xanh bóng là đạt — trái phải đều, cuống khô tự nhiên, độ chín sinh lý đạt 80–85%, không trầy xước, không nứt, và quan trọng nhất: không tồn dư thuốc trừ sâu ngoài giới hạn cho phép (theo tiêu chuẩn Trung Quốc: tối đa 0,01 mg/kg với các hoạt chất như carbendazim, chlorpyrifos). Việc ghi mã vùng trồng trên hệ thống VinaCert hoặc Bộ NN&PTNT là bắt buộc — không có mã, xe hàng không được thông quan.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Quản lý vườn trước thu hoạch 45 ngày

• Ngưng hoàn toàn mọi loại thuốc BVTV, kể cả sinh học. Chỉ dùng vôi bột phun nhẹ (2 kg/100 lít nước) nếu cần khử nấm trên thân.
• Kiểm tra độ ẩm đất: duy trì độ ẩm 65–70% (dùng que đo hoặc bóp đất thành viên, thả nhẹ xuống đất tan ra vừa đủ).

Bước 2: Thu hoạch đúng thời điểm

• Chọn trái có gai cứng, đầu gai nở đều, vỏ chuyển từ xanh đậm sang xanh sáng, cuống bắt đầu teo và khô.
• Dùng kéo cắt sát cuống, tránh giật hoặc rơi trái. Mỗi trái đặt riêng trong khay xốp, không chồng đè.

Bước 3: Xử lý sau thu hoạch

• Rửa nhẹ bằng nước sạch (không dùng hóa chất), lau khô bằng khăn mềm.
• Phơi nắng nhẹ 15–20 phút buổi sáng (từ 7–9h), sau đó bảo quản nơi thoáng mát, nhiệt độ 22–25°C, độ ẩm 85%.

Bước 4: Đăng ký và in mã vùng trồng

• Liên hệ Trung tâm Khuyến nông tỉnh hoặc Chi cục Trồng trọt & BVTV để được cấp mã vùng (miễn phí). Mã gồm 8 chữ số, dán rõ trên mỗi thùng hàng xuất khẩu.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• ❌ Dùng phân bón giả (như lô DAP 18-46 giả đang lưu hành ở Gia Lai) khiến cây suy kiệt, trái dễ nhiễm bệnh và tích tụ kim loại nặng — ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ tiêu an toàn thực phẩm.
• ❌ Thu hoạch sớm hơn 5–7 ngày để “đón giá cao” → trái non, độ đường thấp, dễ nhũn khi vận chuyển xa.
• ❌ Ghi mã vùng bằng tay hoặc in trên giấy thường — hải quan Trung Quốc yêu cầu mã QR dán trực tiếp lên thùng, quét được ngay.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình bán 12 tấn sầu riêng Ri6 và Monthong cho thương lái xuất khẩu năm nay. Bí quyết là giữ nhật ký chăm sóc chi tiết: ngày phun thuốc, loại phân, thời điểm tưới. Khi kiểm tra đột xuất tại Tân Thanh, cán bộ chỉ cần quét mã là thấy hết — không phải giải trình dài dòng.”
Chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) bổ sung: “Xen canh sầu riêng Monthong với cà phê giúp giảm áp lực sâu bệnh, vì cà phê tiết chất ức chế nấm Phytophthora. Mình trồng cách hàng 12m, sầu riêng 4 cây/ha — vừa đủ ánh sáng, vừa dễ kiểm soát dịch hại.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong không khó — nhưng đòi hỏi sự kỷ luật và minh bạch. Giá 52.000–55.000 đ/kg chỉ dành cho trái đạt chuẩn xuất khẩu; trái không đạt mã vùng hoặc vượt dư lượng thuốc sẽ bị ép giá dưới 45.000 đ/kg hoặc trả về. Bà con nên ưu tiên kiểm tra phân bón tại đại lý có giấy phép, chủ động đăng ký mã vùng trước thu hoạch 30 ngày, và kết hợp mô hình xen canh để tăng tính bền vững. Nhớ: “Chậm một chút, chuẩn một đời — vội một lần, lỗ cả vụ”.

Biên tập Nông Dân Việt