Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 5/7/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 5/7/2026, hàng ngàn lượt hỏi từ bà con Tiền Giang, Bến Tre, Đắk Lắk dồn về diễn đàn: “Làm sao để trái sầu riêng Monthong vừa đạt giá cao (52.000–55.000 đ/kg loại 1), vừa vượt qua kiểm dịch khắt khe tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị?” — đặc biệt sau khi Trung Quốc siết kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng từ 01/05/2026.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu không chỉ cần đẹp, nặng ≥3kg/trái, không nứt — mà phải “sạch từ gốc”: mã vùng trồng được cấp đầy đủ, hồ sơ đồng bộ (lịch sử bón phân, phun thuốc, tưới nước), và đặc biệt: không có dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng cho phép. Đây không phải yêu cầu “thêm”, mà là điều kiện bắt buộc để thông quan. Việc kiểm tra tại cửa khẩu Tân Thanh hiện áp dụng xét nghiệm mẫu ngẫu nhiên trên 100% lô hàng — nếu phát hiện vi phạm, toàn bộ xe bị trả về, mất phí lưu kho, và bị ghi vào danh sách cảnh báo.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ trực tiếp Phòng NN&PTNT huyện để đăng ký mã vùng trước khi ra hoa ít nhất 45 ngày. Hồ sơ gồm: bản đồ vị trí vườn, sổ nhật ký canh tác mẫu (có sẵn tại trạm khuyến nông), giấy chứng nhận không sử dụng thuốc cấm.

Bước 2: Quản lý thuốc BVTV đúng quy trình
Chỉ dùng thuốc trong Danh mục được Bộ NN&PTNT cho phép năm 2026; tuyệt đối không dùng thuốc trừ sâu nhóm organophosphate (như Methamidophos) hoặc thuốc diệt nấm chứa Hexaconazole vượt liều. Thời điểm phun cuối cùng phải cách thu hoạch tối thiểu 21 ngày — ghi rõ ngày, tên thuốc, liều lượng, người thực hiện vào sổ nhật ký.

Bước 3: Chọn trái và thu hoạch chuẩn xuất khẩu
Chỉ hái trái đạt ≥3kg, vỏ xanh đậm, gai đều, không trầy xước, không nứt. Dùng kéo cắt cuống dài 3–4cm, tránh giật mạnh. Sau thu hoạch, rửa nhẹ bằng nước sạch (không dùng hóa chất), phơi bóng râm 2–3 giờ, đóng thùng carton có lót xốp — mỗi thùng ≤12kg để tránh dập.

Bước 4: Gắn tem truy xuất nguồn gốc
In tem QR code do Cục Trồng trọt cấp, dán trực tiếp lên từng trái hoặc thùng — đảm bảo thông tin hiện đầy đủ: mã vùng, ngày thu, tên chủ vườn, cơ quan chứng nhận.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• Sai lầm lớn nhất: “Dùng phân bón giả” — như lô DAP 18-46 giả đang lưu hành ở Pleiku (Gia Lai) khiến cây suy, trái nhỏ, dễ nhiễm bệnh, làm tăng nguy cơ dùng thuốc vượt liều để “cứu cây”.
• Không kiểm tra độ ẩm đất trước tưới: tưới quá nhiều gần thời điểm chín gây nứt trái, giảm giá xuống còn 45.000 đ/kg (loại 2).
• Ghi chép nhật ký “cho có”: cán bộ kiểm tra cửa khẩu sẽ đối chiếu sổ tay với kết quả xét nghiệm — sai một ngày, sai một loại thuốc là không thông quan.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình gắn tem QR từ năm 2025, giữ sổ nhật ký bằng tay nhưng chụp ảnh gửi nhóm Zalo với cán bộ khuyến nông mỗi tuần. Năm nay bán 92% trái loại 1, giá trung bình 53.500 đ/kg — cao hơn thị trường trong nước 8.000 đ/kg”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng với cà phê giúp giảm nhiệt độ vườn, hạn chế rệp sáp — nên ít phải phun thuốc, dễ đạt chuẩn xuất khẩu”.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp — mà đòi hỏi tính kỷ luật, minh bạch và sự chủ động. Bà con đừng chờ “giá cao rồi mới lo chuẩn”, vì giá 52.000–55.000 đ/kg chỉ dành cho trái đạt chuẩn — còn trái không đạt, dù đẹp đến đâu, cũng chỉ bán được 45.000 đ/kg hoặc bị trả về. Hãy bắt đầu từ việc đăng ký mã vùng, kiểm tra lại nguồn phân thuốc, và ghi chép nhật ký thật nghiêm túc — đó chính là “chìa khóa vàng” để giữ vững thị trường Trung Quốc và mở rộng sang EU trong tương lai.

Biên tập Nông Dân Việt