Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 5/9/2026: giải đáp từ chuyên gia
Ngày 5/9/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng nhiều người lo lắng: “Trái đẹp mà bị trả về cửa khẩu Tân Thanh vì kiểm dịch? Giá cao đến 55.
Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết
Ngày 5/9/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng nhiều người lo lắng: “Trái đẹp mà bị trả về cửa khẩu Tân Thanh vì kiểm dịch? Giá cao đến 55.000 đ/kg tại vườn (loại 1, ≥3kg/trái, không nứt), nhưng nếu không đáp ứng yêu cầu xuất khẩu thì chỉ còn bán nội địa với giá thấp hơn 10–15%”. Đây không phải lo lắng thừa — từ 01/05/2026, Trung Quốc đã siết chặt kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và xác minh mã vùng trồng tại cửa khẩu Tân Thanh, Hữu Nghị.
Tổng quan kỹ thuật
Canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không chỉ là “trồng cho trái to”, mà là quản lý toàn bộ chuỗi từ đất – phân – thuốc – thu hoạch – đóng gói. Yêu cầu cốt lõi gồm ba trụ: (1) Mã vùng trồng được cấp và cập nhật đầy đủ trên hệ thống quốc gia; (2) Không sử dụng 7 loại thuốc BVTV bị Trung Quốc cấm (như carbendazim, hexaconazole vượt ngưỡng); (3) Ghi chép nhật ký đồng ruộng ít nhất 12 tháng trước khi xuất. Đây là điều kiện bắt buộc để được cấp giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (CFS).
Hướng dẫn thực hiện từng bước
Bước 1: Đăng ký và duy trì mã vùng trồng
— Liên hệ Trạm Trồng trọt & Bảo vệ thực vật huyện để đăng ký mã vùng (miễn phí). Mỗi mã gắn với GPS, diện tích, chủ hộ, giống cây và lịch sử canh tác.
— Cập nhật định kỳ mỗi quý trên cổng thông tin của Cục Bảo vệ Thực vật (bvtp.gov.vn).
Bước 2: Quản lý phân bón và thuốc đúng quy chuẩn
— Dùng phân hữu cơ vi sinh thay 30% phân hóa học trong giai đoạn nuôi trái (tháng 3–4 âm lịch). Tránh phân DAP giả đang lưu hành ở Tây Nguyên — kiểm tra bằng cách hoà tan 10g phân trong 100ml nước: nếu có cặn trắng đục, không tan hoàn toàn → nghi ngờ hàng nhái.
— Chỉ phun thuốc trong danh mục cho phép của Bộ NN&PTNT (QĐ 1228/QĐ-BVTV năm 2025), cách ly tối thiểu 21 ngày trước thu hoạch.
Bước 3: Thu hoạch và xử lý sau thu
— Chọn trái chín sinh lý (cuống khô, gai mềm, vỗ nhẹ có tiếng trầm), cắt cuống dài 3–5cm, tránh dập.
— Rửa nhẹ bằng nước sạch, lau khô, đóng thùng carton có lót xốp, ghi rõ mã vùng, ngày hái, tên chủ vườn.
Lưu ý và sai lầm phổ biến
— Sai lầm lớn nhất: “Chỉ cần trái đẹp là xuất được”. Thực tế, 70% lô hàng bị trả về do thiếu mã vùng hoặc ghi chép nhật ký không đầy đủ.
— Không kiểm tra nguồn phân trước khi mua: phân DAP 18-46 giả gây vàng lá, rụng trái, làm giảm năng suất tới 40%.
— Phun thuốc sát ngày thu hoạch để “đuổi sâu cuối vụ” — đây là nguyên nhân chính khiến dư lượng vượt ngưỡng.
Kinh nghiệm từ cộng đồng
Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất thành công 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc, chia sẻ: “Mình dùng sổ tay điện tử ghi chép mỗi lần bón phân, phun thuốc — có ảnh chụp thời điểm, loại sản phẩm, liều lượng. Thương lái TQ yêu cầu xem trực tiếp trên điện thoại trước khi đặt cọc. Ngoài ra, xen canh cà phê dưới tán sầu riêng như mô hình ở Bảo Lâm (Lâm Đồng) giúp giảm nhiệt độ vườn, hạn chế nứt trái — tỷ lệ trái loại 1 tăng từ 65% lên 82%”.
Kết luận và khuyến nghị
Sầu riêng Monthong vẫn là “vàng xanh” với giá ổn định 52.000–55.000 đ/kg tại vườn (loại 1), nhưng cơ hội chỉ dành cho ai tuân thủ kỹ thuật canh tác bài bản và minh bạch. Bà con nên ưu tiên áp dụng nhật ký đồng ruộng số, kiểm tra phân thật trước khi bón, và chủ động đăng ký mã vùng ngay từ đầu vụ. Với những vườn đã có mã, hãy in mã rõ ràng trên bảng biển vườn — đây là “giấy thông hành” đầu tiên khi thương lái đến khảo sát.
Biên tập Nông Dân Việt