Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 6/7/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 6/7/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang gấp rút chuẩn bị vụ sầu riêng Monthong mới, nhưng vẫn băn khoăn: “Làm sao để trái đạt loại 1 (≥3kg/trái, không nứt), giá 52.000–55.000 đ/kg tại vườn, đồng thời vượt qua kiểm dịch khắt khe tại cửa khẩu Tân Thanh từ 1/5/2026?” — câu hỏi được 8.143 lượt xem trên diễn đàn Nông Dân Việt, phản ánh đúng áp lực thực tế: chất lượng phải cao, quy trình phải minh bạch, và an toàn thực phẩm là điều kiện bắt buộc.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc không chỉ đòi hỏi độ lớn và hình dáng đẹp, mà còn yêu cầu mã vùng trồng được cấp và công bố đầy đủ, dư lượng thuốc BVTV dưới ngưỡng cho phép (theo tiêu chuẩn GB 2763-2021 của Trung Quốc), và thời điểm thu hoạch phải cách xa lần phun cuối ít nhất 21 ngày. Đây không phải là kỹ thuật “nâng cao”, mà là quy trình chuẩn hóa từ gốc — từ chọn giống, quản lý phân bón, đến ghi chép nhật ký đồng ruộng.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Kiểm tra và cập nhật mã vùng trồng
Trước khi thu hoạch 30 ngày, bà con phải đăng ký hoặc xác nhận lại mã vùng trồng trên Cổng thông tin Quản lý vùng trồng Bộ NN&PTNT (https://vungtrong.bnn.vn). Mã này phải in rõ trên tem nhãn khi đóng gói và xuất trình khi làm thủ tục hải quan.

Bước 2: Quản lý phân bón đúng cách
Dừng bón phân hóa học (đặc biệt là đạm urê và kali clorua) ít nhất 45 ngày trước thu hoạch. Thay vào đó, dùng phân hữu cơ vi sinh đã được Bộ NN&PTNT công nhận (tra cứu tại danh mục phân bón được phép lưu hành năm 2026). Lưu ý: Không sử dụng bất kỳ loại phân DAP giả nào như cảnh báo tại Gia Lai — lô phân DAP 18-46 giả gây vàng lá, suy cây, làm trái kém ngọt và dễ nứt.

Bước 3: Kiểm soát sâu bệnh bằng giải pháp sinh học
Không phun thuốc BVTV hóa học trong vòng 21 ngày trước thu hoạch. Với rệp sáp, nhện đỏ hay bệnh thối trái, ưu tiên dùng chế phẩm vi nấm Beauveria bassiana, dầu khoáng 0,5%, hoặc tỏi ớt lên men pha loãng (1:100). Ghi chép đầy đủ tên thuốc, liều lượng, ngày phun vào sổ nhật ký đồng ruộng — đây là tài liệu bắt buộc khi kiểm tra tại cửa khẩu.

Bước 4: Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch
Chỉ hái trái khi cuống chuyển sang màu nâu nhạt, gai nở đều, có mùi thơm nhẹ. Dùng kéo sạch, cắt cuống dài 3–4 cm, tránh dập. Sau đó rửa nhẹ bằng nước sạch, lau khô, xếp vào thùng carton có lót xốp — tuyệt đối không dùng hóa chất tẩy trắng hay sấy nóng.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Sai lầm lớn nhất: Chủ quan cho rằng “trái to là được”, nên bón quá nhiều đạm gần thu hoạch → trái to nhưng thịt mỏng, vị nhạt, dễ nứt và dư lượng nitrat cao.
Nhầm lẫn về “không nứt”: Nứt không chỉ do mưa, mà còn do tưới đột ngột sau hạn hoặc bón kali không cân đối.
Bỏ qua việc kiểm tra nguồn nước tưới: Nước ao, kênh bị ô nhiễm kim loại nặng sẽ tích tụ trong trái, gây thất bại kiểm dịch dù không dùng thuốc.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất thành công 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc đầu tháng 5/2026, chia sẻ: “Tôi ghi chép nhật ký bằng điện thoại mỗi ngày — từ lượng nước tưới, loại phân bón, đến thời tiết. Khi thương lái kiểm tra, mình mở app ra là họ thấy ngay. Trái của tôi đạt 92% loại 1, giá trung bình 53.500 đ/kg, cao hơn thị trường 1.500 đ/kg vì có mã vùng và hồ sơ minh bạch.”

Tương tự, mô hình xen canh sầu riêng Monthong – cà phê ở Bảo Lâm (Lâm Đồng) của chị Đặng Thị Hoa cũng cho thấy: cây sầu riêng được che bóng 30–40% bởi cà phê giúp giảm sốc nhiệt, trái ít nứt hơn 25%, và dễ kiểm soát sâu bệnh nhờ đa dạng sinh học.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không khó — chỉ cần tuân thủ nghiêm ngặt 4 bước: mã vùng → phân bón sạch → phòng trừ sinh học → ghi chép minh bạch. Đây chính là chìa khóa để tận dụng cơ hội giá cao (52.000–55.000 đ/kg) và tránh rủi ro ùn tắc, trả hàng tại cửa khẩu Tân Thanh. Bà con nên chủ động liên hệ Trạm Trồng trọt & Bảo vệ thực vật địa phương để được hỗ trợ cấp mã vùng và tập huấn ghi chép nhật ký đồng ruộng miễn phí.

Biên tập Nông Dân Việt