Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 6/8/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Ngày 6/8/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng cũng đang lo lắng trước yêu cầu khắt khe từ thị trường Trung Quốc: từ 1/5/2026, cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị tăng cường kiểm tra mã vùng trồng và dư lượng thuốc BVTV. Đồng thời, giá tại vườn loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) đang ở mức 52.000–55.000 đ/kg — cao nhưng chỉ dành cho trái đạt chuẩn xuất khẩu. Vậy làm sao để vừa đảm bảo chất lượng, vừa giữ được lợi nhuận? Dưới đây là hướng dẫn thực tiễn, dựa trên kinh nghiệm của chính bà con đã bán thành công cho thương lái Trung Quốc.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu không chỉ cần to, đẹp mà phải “sạch từ gốc”: không dư lượng thuốc cấm, có mã vùng trồng được cấp hợp lệ, và độ chín sinh lý đồng đều. Nguyên tắc then chốt là kiểm soát đầu vào – quản lý quá trình – xác minh đầu ra. Không thể “bón mạnh, phun nhiều rồi chờ giá tốt” — vì giờ đây, một lô hàng bị trả về do vượt giới hạn thuốc trừ sâu sẽ mất cả mùa, chứ không chỉ vài chục kg.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký và duy trì mã vùng trồng

Liên hệ Trạm Trồng trọt & Bảo vệ thực vật huyện để được cấp mã vùng (miễn phí). Hồ sơ gồm bản đồ ruộng, danh sách cây, nhật ký chăm sóc 6 tháng gần nhất.
Ghi chép đầy đủ mỗi lần bón phân, phun thuốc: tên sản phẩm, liều lượng, ngày thực hiện, người thi công. Dùng sổ tay hoặc ứng dụng “Nông dân Việt” (có tích hợp QR mã vùng).

Bước 2: Bón phân đúng cách theo giai đoạn

Sau thu hoạch: bón lót 15–20kg phân hữu cơ hoai mục + 0,8kg NPK 16-16-8/cây.
Trước ra hoa (tháng 10–11): giảm đạm, tăng kali — dùng NPK 10-10-20 (0,6kg/cây), kết hợp phun boron và kẽm dạng nano.
Sau đậu trái (tháng 2–3): bổ sung kali humate phun qua lá 2 lần/cách 10 ngày để chống rụng và nâng độ ngọt.

Bước 3: Phòng trừ sâu bệnh không dùng hóa chất cấm

Rầy mềm, rệp sáp: ưu tiên dầu khoáng (dầu neem 1%) phun lúc sáng sớm, không phun khi nhiệt độ >35°C.
Bệnh thối rễ: xử lý bằng Trichoderma kết hợp thoát nước tốt — tuyệt đối không dùng metalaxyl hay carbendazim (hai hoạt chất bị Trung Quốc kiểm tra gắt gao).

Lưu ý và sai lầm phổ biến

❌ Dùng phân bón giả: như lô DAP 18-46 giả tại Pleiku (Gia Lai) khiến lá vàng, trái lép — kiểm tra bằng cách hòa 1 muỗng canh phân trong 200ml nước sạch: phân thật tan hoàn toàn, không vẩn đục, không cặn đen.
❌ Phun thuốc sát ngày thu hoạch: tối thiểu phải cách 14 ngày với thuốc sinh học, 21 ngày với thuốc hóa học còn lưu hành.
❌ Bỏ qua việc vệ sinh vườn sau thu hoạch: cắt cành khô, thu gom trái rụng, phun vôi bột 2kg/gốc để diệt mầm bệnh.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình ghi nhật ký trên điện thoại, mỗi lần phun thuốc chụp ảnh chai, ghi rõ ngày, giờ, vị trí cây. Thương lái TQ kiểm tra xong khen ‘rõ ràng như hồ sơ xuất khẩu’. Năm nay bán 12 tấn loại 1, giá trung bình 53.500 đ/kg — cao hơn thị trường nội địa 7.000 đ/kg.”
Chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng với cà phê giúp che bóng, giảm nhiệt độ mặt đất, nên trái Monthong ít nứt hơn 30% so với trồng đơn thuần — và cà phê vẫn cho thu nhập ổn định.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp — mà đòi hỏi tính kỷ luật và minh bạch. Từ việc chọn phân thật, ghi chép đúng, đến tuân thủ thời gian cách ly thuốc, tất cả đều góp phần giữ vững giá 52.000–55.000 đ/kg tại vườn. Bà con nên chủ động đăng ký mã vùng ngay từ đầu vụ, kết hợp kiểm tra định kỳ dư lượng thuốc tại các phòng thí nghiệm được Bộ NN&PTNT chỉ định (dịch vụ khoảng 800.000 đ/mẫu). Hãy nhớ: trái sầu riêng không chỉ được mua vì ngon — mà còn vì đáng tin.

— Biên tập Nông Dân Việt