Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 6/9/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 6/9/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang chuẩn bị vào vụ sầu riêng Monthong chính. Nhưng câu hỏi nóng nhất trên diễn đàn nông dân không còn là “trái có to không?”, mà là: “Làm sao để trái đạt loại 1 (≥3kg/trái, không nứt), đủ điều kiện xuất khẩu qua cửa khẩu Tân Thanh khi Trung Quốc siết kiểm dịch từ 01/05/2026?” — câu hỏi đã thu hút 7.075 lượt xem và hàng chục bình luận chia sẻ kinh nghiệm thực tế.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc không chỉ đòi hỏi trọng lượng và hình dáng, mà còn phải đáp ứng hai tiêu chí bắt buộc: mã vùng trồng được cấp phép và dư lượng thuốc BVTV dưới ngưỡng cho phép. Đây không phải yêu cầu mới, nhưng từ tháng 5/2026, phía Trung Quốc tăng cường lấy mẫu ngẫu nhiên tại cửa khẩu Hữu Nghị và Tân Thanh — nếu phát hiện vi phạm, lô hàng bị trả về hoặc tiêu hủy ngay tại biên giới.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng

• Liên hệ Trạm Trồng trọt & Bảo vệ Thực vật huyện để đăng ký trước ít nhất 45 ngày thu hoạch.
• Cung cấp bản đồ ruộng, nhật ký sử dụng thuốc, phân bón (ghi rõ ngày, loại, liều lượng, thời điểm cách ly).

Bước 2: Quản lý nước – yếu tố then chốt chống nứt trái

• Từ giai đoạn trái đạt 1,5–2kg, giảm tưới 30% so với giai đoạn nuôi trái.
• Duy trì độ ẩm đất ổn định: dùng phủ gốc bằng rơm hoặc màng phủ sinh học, tránh tưới đột ngột sau khô hạn.

Bước 3: Bón phân đúng cách cho trái lớn đều và chắc thịt

• Giai đoạn trái 1–2kg: bón kali sunfat (K₂SO₄) 15–20kg/ha/lần, cách nhau 12 ngày, kết hợp phun foliar kali + canxi dạng nano.
• Không dùng phân urê hay DAP trong 25 ngày trước thu hoạch — dễ gây nứt và tăng dư lượng nitrat.

Bước 4: Phòng trừ sâu bệnh không để lại dư lượng

• Rệp sáp, bọ xít muỗi: ưu tiên bắt tay, bẫy dính, hoặc phun chế phẩm sinh học Beauveria bassiana (thời điểm chiều mát, cách thu hoạch tối thiểu 15 ngày).
• Tuyệt đối không dùng thuốc nhóm organophosphate (ví dụ: diazinon, methidathion) hoặc carbamate — các chất này nằm trong danh mục cấm nhập khẩu của Trung Quốc.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• Sai lầm thường gặp: “Thu hoạch sớm 2–3 ngày để tranh giá cao” → trái chưa đủ độ chín sinh lý, dễ mềm nhũn, tỷ lệ hư trong vận chuyển tăng 40%.
• Nhầm lẫn về phân bón: nhiều hộ mua nhầm phân DAP giả (như cảnh báo tại Gia Lai), khiến cây thiếu lân nhưng thừa đạm — trái nhỏ, vỏ dày, thịt nhạt. Luôn kiểm tra tem QR trên bao bì và mua tại đại lý được Sở NN&PTNT công bố.
• Bỏ qua khâu làm sạch trái: rửa nhẹ bằng nước sạch + lau khô trước đóng thùng — nếu để mủ chảy ra vỏ, dễ bị kiểm dịch nghi nhiễm nấm.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất thành công 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc đầu tháng 5/2026, chia sẻ: “Mình ghi chép nhật ký bằng sổ tay giấy, mỗi lần phun thuốc chụp ảnh gửi Zalo cho cán bộ BVTV huyện xác nhận. Thương lái TQ chỉ nhận đơn hàng khi thấy mã vùng và hồ sơ đầy đủ — không thương lượng.”
Tương tự, chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết mô hình xen canh sầu riêng – cà phê giúp giảm nhiệt độ vườn 3–4°C vào mùa nắng, trái phát triển chậm đều hơn, ít nứt hơn 25% so với trồng thuần.

Kết luận và khuyến nghị

Sầu riêng Monthong vẫn là “vàng xanh” cho nông dân, nhưng giá trị thực nằm ở tính minh bạch và tuân thủ quy trình, không phải ở tốc độ thu hoạch. Với giá loại 1 hiện dao động 52.000–55.000 đ/kg tại vườn, việc đầu tư thêm 5–7 triệu đồng/vụ cho quản lý mã vùng, phân bón sạch và tưới điều tiết sẽ giúp tăng lợi nhuận ròng 18–22% so với canh tác truyền thống. Hãy bắt đầu từ hôm nay: đăng ký mã vùng, kiểm tra lại nguồn phân bón, và ghi chép nhật ký như một thói quen — vì thị trường không còn chỗ cho “làm đại, bán đại”.

Biên tập Nông Dân Việt