Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 7/8/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 7/8/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng không ít người lo lắng vì giá dù cao (52.000–55.000 đ/kg cho loại 1 ≥3kg/trái, không nứt), nhưng nhiều xe hàng bị trả về tại cửa khẩu Tân Thanh từ 1/5/2026 do vi phạm kiểm dịch: dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng và thiếu mã vùng trồng hợp lệ. Đây không còn là chuyện “bán được hay không”, mà là “bán đúng cách để không mất trắng”.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu đòi hỏi đồng thời ba tiêu chí: chất lượng trái, an toàn sinh học và truy xuất nguồn gốc. Không phải cứ ngọt, to, bóng là đạt — Trung Quốc hiện áp dụng tiêu chuẩn GB 2763-2021 với giới hạn tối đa (MRL) cho hơn 20 hoạt chất BVTV, trong đó có chlorpyrifos (≤0,01 mg/kg), carbendazim (≤0,1 mg/kg) và abamectin (≤0,02 mg/kg). Đồng thời, mỗi vườn xuất khẩu bắt buộc phải có mã vùng trồng do Cục Bảo vệ Thực vật cấp, gắn trực tiếp lên tem nhãn khi đóng thùng.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Kiểm tra mã vùng trồng — Liên hệ Chi cục Trồng trọt & BVTV tỉnh trước ngày 15/4 hàng năm để đăng ký, cập nhật thông tin (diện tích, giống, lịch sử phun xịt 12 tháng gần nhất). Mã này phải xuất hiện rõ trên giấy tờ vận chuyển và tem dán trên thùng.
Bước 2: Quản lý thuốc BVTV theo nguyên tắc “3 đúng” + “ngừng đúng thời điểm”: Dùng đúng thuốc (ưu tiên nhóm sinh học như Beauveria bassiana, Bacillus thuringiensis), đúng liều (theo hướng dẫn ghi trên bao bì), đúng lúc (không phun trong 30 ngày trước thu hoạch). Ghi chép đầy đủ nhật ký phòng trừ — đây là tài liệu bắt buộc khi kiểm tra tại cửa khẩu.
Bước 3: Chọn trái chuẩn xuất khẩu: Chỉ hái trái ≥3kg, vỏ xanh đậm, gai đều, không nứt, không trầy xước, cuống còn tươi. Trái hái xong phải sơ chế trong vòng 6 giờ: rửa nhẹ bằng nước sạch, lau khô, bảo quản ở 13–15°C, độ ẩm 85–90%.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Không dùng phân bón lá chứa kim loại nặng (như Zn, Cu dạng sulfat không tinh khiết) — dễ gây tồn dư kim loại trong thịt quả. Tránh bón phân DAP giả (đã cảnh báo tại Gia Lai): lô hàng kém chất lượng làm cây suy kiệt, trái nhỏ, dễ nhiễm bệnh và tăng nguy cơ dư lượng. Không “gắn mã vùng trồng” cho vườn chưa được cấp — hành vi này bị xử phạt đến 100 triệu đồng theo Nghị định 115/2022/NĐ-CP.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Tôi cắt hẳn thuốc hóa học từ tháng 10 âm lịch, chuyển sang phun dịch tỏi – ớt – gừng mỗi 10 ngày, kết hợp bẫy dính vàng để bắt bọ cánh cứng. Vườn 1,2ha năm nay đạt 100% trái loại 1, thương lái Trung Quốc nhận thẳng tại vườn, không qua kho trung gian”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng Monthong với cà phê giúp giảm 40% áp lực sâu đục thân nhờ bóng râm tự nhiên và đa dạng sinh học — trái ổn định hơn, ít cần can thiệp BVTV”.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong hiện nay không chỉ là “làm sao cho cây ra trái”, mà là “làm sao để trái được chấp nhận tại thị trường khắt khe nhất”. Bà con nên ưu tiên xây dựng hồ sơ vùng trồng minh bạch, áp dụng canh tác tổng hợp (IPM), và chủ động kiểm tra dư lượng tại các phòng thí nghiệm được Bộ Y tế công nhận trước khi xuất hàng. Với giá hiện tại dao động 52.000–55.000 đ/kg tại vườn, việc tuân thủ đúng kỹ thuật có thể giúp tăng lợi nhuận thêm 15–20% so với bán trong nước. Hãy nhớ: “Chuẩn xuất khẩu không phải là rào cản — mà là tấm vé vàng để nâng giá trị nông sản Việt”.

Biên tập Nông Dân Việt