Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 9/7/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu – Giải đáp chi tiết từ thực tế bà con Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk

Ngày 9/7/2026, hàng nghìn lượt xem trên diễn đàn nông dân tập trung vào một chủ đề nóng: làm sao để sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc, vừa giữ được giá cao (52.000–55.000 đ/kg loại 1 tại vườn), vừa tránh bị trả về do kiểm dịch siết chặt tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị từ 01/05/2026. Đây không còn là chuyện “được mùa mất giá”, mà là bài toán kỹ thuật – quản lý – minh bạch trong từng bước canh tác.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu yêu cầu đồng thời ba yếu tố: chất lượng trái (≥3kg/trái, vỏ nhẵn, không nứt, độ ngọt ≥32°Bx), an toàn sinh học (không dư lượng thuốc BVTV cấm theo quy định Trung Quốc), và truy xuất nguồn gốc rõ ràng (mã vùng trồng đã đăng ký với cơ quan chức năng). Không phải cứ bón nhiều, phun mạnh là được — ngược lại, sai lệch nhỏ ở khâu xử lý ra hoa, dưỡng trái hay thu hoạch đều khiến lô hàng bị trả về, dù giá đang ở mức cao nhất trong 3 năm qua.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Xử lý ra hoa đúng thời điểm
Dùng phương pháp “cắt nước + phun kali nitrat 2%” khi cây ngừng sinh trưởng (lá già cứng, không còn chồi non). Thời điểm tốt nhất là cuối tháng 10 – đầu tháng 11 dương lịch. Không phun vào ngày nắng gắt hoặc mưa to — dễ gây cháy lá, nứt trái sau này.

Bước 2: Bón phân đúng cách

Giai đoạn nuôi trái (tháng 2–4): Dùng phân NPK 12-12-17+TE, liều lượng 1,2–1,5 kg/cây/lần, bón 2 lần cách nhau 25 ngày.
Không dùng phân đạm đơn (ure) giai đoạn trái lớn — dễ làm trái mềm, vỏ mỏng, dễ nứt và tăng nguy cơ nhiễm nấm.

Bước 3: Phòng trừ sâu bệnh
Chỉ dùng thuốc BVTV trong danh mục được Bộ NN&PTNT cấp phép xuất khẩu sang Trung Quốc (tra cứu tại Cổng thông tin Quản lý thuốc BVTV – www.bvtt.gov.vn). Đặc biệt:

Không dùng carbendazim, thiophanate-methyl, cypermethrin trong 60 ngày trước thu hoạch.
Ưu tiên biện pháp sinh học: phun Trichoderma định kỳ 15 ngày/lần từ tháng 3 để phòng thối rễ và nấm hồng.

Bước 4: Thu hoạch & đóng gói
Thu trái khi cuống bắt đầu chuyển vàng nhạt, gai nở đều, có mùi thơm nhẹ. Dùng kéo sạch cắt cuống dài 3–5 cm, không bẻ tay. Để trái nghỉ 2–3 ngày ở nơi thoáng mát trước khi đóng thùng — giúp vỏ săn lại, giảm tổn thương vận chuyển.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Sai lầm lớn nhất: Chủ quan vì giá cao nên bỏ qua đăng ký mã vùng trồng. Từ 01/05/2026, tất cả lô hàng xuất khẩu sang Trung Quốc phải có mã vùng trồng hợp lệ, không có mã → không được thông quan.
Không kiểm tra bao bì phân bón: Tại Gia Lai, nhiều hộ mua phải phân DAP giả (giống bao bì Phú Mỹ) khiến cây thiếu lân, lá vàng, trái lép — ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng xuất khẩu.
Tưới quá nhiều trong tháng 4–5: Dễ gây nứt trái, đặc biệt khi trời nắng gắt sau mưa — đây là nguyên nhân chính khiến trái loại 2 tăng, giá giảm xuống 45.000–48.000 đ/kg.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình ghi chép nhật ký chăm sóc từng cây: ngày phun, loại thuốc, liều lượng, ngày bón phân. Khi thương lái Trung Quốc kiểm tra, mình xuất trình sổ và mã vùng trồng — họ nhận hàng ngay, không mặc cả”.
Gia đình chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) xen canh sầu riêng Monthong với cà phê Arabica cho thấy: cây sầu riêng phát triển tốt hơn nhờ bóng râm tự nhiên, ít bị cháy nắng, trái đều và vỏ dày hơn 12–15% so với trồng thuần.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp — nhưng đòi hỏi sự tỷ mỉ, minh bạch và tuân thủ tuyệt đối. Giá cao chỉ bền vững khi chất lượng ổn định và an toàn được đảm bảo. Bà con nên: (1) Đăng ký mã vùng trồng ngay nếu chưa có; (2) Kiểm tra kỹ phân bón, thuốc BVTV trước khi mua; (3) Áp dụng nhật ký sản xuất như một công cụ bắt buộc. Với giá hiện tại và nhu cầu thị trường tăng 22% (theo báo cáo xuất khẩu quý II/2026), đây là cơ hội thực sự — nếu chúng ta làm đúng, làm thật.

Biên tập Nông Dân Việt