Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 9/8/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 9/8/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng nhiều người lo lắng: “Trái đẹp, giá cao (52.000–55.000 đ/kg loại 1), mà bị trả về tại cửa khẩu Tân Thanh vì kiểm dịch không đạt”. Đây không phải chuyện hiếm — từ 1/5/2026, Trung Quốc siết chặt kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng. Nếu không nắm kỹ thuật canh tác đúng chuẩn xuất khẩu, dù trái to, da bóng, cũng dễ “mất trắng” cả vụ.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu không chỉ cần đẹp bên ngoài, mà phải đảm bảo 3 tiêu chí song hành: (1) Không dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng cho phép (đặc biệt là carbendazim, chlorpyrifos, imidacloprid); (2) Có mã vùng trồng được cấp bởi Cục Bảo vệ Thực vật và đăng ký đầy đủ trên hệ thống truy xuất nguồn gốc; (3) Chất lượng trái đồng đều, không nứt, không vết xây xát, độ chín sinh lý phù hợp (độ brix ≥ 32°, độ cứng cuống ≥ 4,5 kg/cm²). Tất cả bắt đầu từ khâu chăm sóc — không phải lúc thu hoạch mới lo.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Quản lý thuốc BVTV theo nguyên tắc “3 đúng – 1 không”
→ Đúng thuốc: Chỉ dùng danh mục thuốc được Bộ NN&PTNT cho phép sử dụng trên sầu riêng (tra tại website cuctv.gov.vn); không dùng thuốc cấm như monocrotophos, parathion-methyl.
→ Đúng liều: Pha đúng nồng độ ghi trên bao bì — ví dụ: thuốc trừ sâu abamectin 1,8% pha 10 ml/10 lít nước, phun tối đa 2 lần/vụ, cách nhau 15 ngày.
→ Đúng thời điểm: Phun trước khi ra hoa (diệt nhện đỏ), sau đậu trái non (phòng rệp sáp), và tuyệt đối không phun trong vòng 30 ngày trước thu hoạch.
→ Không dùng thuốc “lạ”, không rõ nguồn gốc — nhất là các loại thuốc nhập lậu đang lưu hành tại một số đại lý Tây Nguyên.

Bước 2: Ghi chép nhật ký vườn và đăng ký mã vùng trồng
Ghi đầy đủ ngày phun thuốc, loại phân bón, lượng bón, thời tiết… vào sổ theo mẫu của địa phương. Sau đó, mang hồ sơ đến Trạm BVTV huyện để được cấp mã vùng trồng (VD: VN-TG-078261). Mã này phải in rõ trên tem nhãn khi đóng gói và khai báo trên tờ khai xuất khẩu.

Bước 3: Bón phân đúng cách để trái chắc, ngọt, ít nứt
Thời kỳ nuôi trái (tháng 2–4 âm lịch): ưu tiên kali sulphate (K₂SO₄) thay vì KCl — giúp vỏ dày, giảm nứt. Tỷ lệ N:P:K nên là 1:0,5:2. Với cây 8–10 năm tuổi, bón 1,2–1,5 kg/cây/lần, chia làm 2 đợt cách nhau 25 ngày.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Sai lầm lớn nhất: Dùng phân bón lá chứa gibberellin hoặc GA3 để ép trái to — gây nứt vỏ, giảm độ ngọt, và dễ bị phát hiện dư lượng hormone tại cửa khẩu.
Nhầm tưởng “càng phun nhiều thuốc càng an toàn”: thực tế, phun chồng chéo hoặc quá liều làm tích tụ dư lượng, khiến mẫu kiểm tra dương tính dù đã cách ly.
Bỏ qua việc rửa sạch vòi phun, bình phun sau mỗi lần dùng — gây nhiễm chéo giữa các loại thuốc, làm mất hiệu lực và tăng độc tính.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất thành công 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc tháng 5/2026, chia sẻ: “Mình cắt hẳn thuốc trừ nấm gốc đồng, chuyển sang dùng nano đồng kết hợp với chế phẩm vi sinh Bacillus subtilis. Trái ít bệnh hơn, da sáng đều, và quan trọng là không lo dư lượng. Mỗi đợt phun, mình chụp ảnh, ghi rõ ngày giờ gửi lên nhóm Zalo ‘Sầu riêng Tiền Giang – Xuất khẩu’ để cán bộ BVTV hỗ trợ kiểm tra trước khi đóng hàng.”
Tương tự, chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) áp dụng xen canh sầu riêng – cà phê cho biết: “Cà phê che bóng giúp giảm nhiệt độ mặt đất, hạn chế rễ sầu riêng bị sốc nhiệt khi nắng gắt — nhờ vậy trái ít nứt, độ ngọt ổn định hơn.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp, nhưng đòi hỏi sự kỷ luật và minh bạch từ gốc — từ cái bao bì phân bón, chai thuốc, đến từng dòng ghi chép trong sổ tay. Giá cao (52.000–55.000 đ/kg loại 1) chỉ dành cho người làm đúng quy trình, không phải người may mắn. Bà con hãy bắt đầu ngay từ vụ tới: đăng ký mã vùng trồng, lập nhật ký vườn, và ưu tiên phân bón hữu cơ – vi sinh để giảm phụ thuộc vào hóa chất.

Biên tập Nông Dân Việt