Làm sao kiểm tra nguồn gốc và chứng nhận giống?

Để kiểm tra nguồn gốc và chứng nhận giống, bà con nên: (1) mua ở cơ sở sản xuất, kinh doanh giống có đăng ký và có thông tin rõ ràng (tên, địa chỉ, số điện thoại); (2) xem giống có trong danh mục được phép lưu hành – giống cây trồng chính phải được công nhận lưu hành hoặc tự công bố lưu hành theo quy định, tra cứu được trên cổng thông tin của Cục Trồng trọt; (3) với cây giống lâu năm (cà phê, sầu riêng, hồ tiêu, cây ăn trái…), hỏi nguồn gốc vật liệu nhân giống – lấy từ cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng được công nhận; (4) kiểm tra nhãn, bao bì: tên giống, mã số lô, cơ sở sản xuất, ngày sản xuất, tỷ lệ nảy mầm, độ sạch (hạt giống); (5) yêu cầu hóa đơn, giấy tờ: phiếu xuất vườn, giấy chứng nhận chất lượng lô giống (nếu có); (6) cảnh giác với giống "lạ", quảng cáo quá mức, giá rẻ bất thường, không có nhãn.

1. Kiểm tra cơ sở bán giống

• Có đăng ký kinh doanh, địa chỉ rõ ràng, hoạt động lâu năm.
• Có giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, buôn bán giống theo quy định (với cơ sở sản xuất giống).
• Được cán bộ khuyến nông, hợp tác xã, người trồng giới thiệu, đánh giá tốt.

2. Kiểm tra giống có được phép lưu hành

• Tra cứu danh mục giống được công nhận lưu hành, tự công bố lưu hành trên trang của Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
• Giống không có trong danh mục (đối với loài cây trồng chính) là không được phép sản xuất, kinh doanh.

3. Kiểm tra nguồn gốc cây giống lâu năm

• Hỏi cây mẹ, vườn cây đầu dòng đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận.
• Xin xem quyết định công nhận cây đầu dòng/ vườn cây đầu dòng (bản chụp).
• Kiểm tra cây giống đạt chuẩn: thân khỏe, vết ghép liền, không sâu bệnh, bầu nguyên vẹn (xem khi nào cây con đủ tiêu chuẩn đem trồng).

4. Kiểm tra nhãn hạt giống

Nhãn hạt giống thường phải thể hiện:

• Tên giống, loài cây.
• Tên, địa chỉ cơ sở sản xuất/ nhập khẩu.
• Mã hiệu lô, ngày sản xuất/ đóng gói, hạn sử dụng.
• Chỉ tiêu chất lượng: tỷ lệ nảy mầm, độ sạch, độ ẩm (xem tỷ lệ nảy mầm của hạt giống được tính thế nào).
• Khối lượng tịnh, hướng dẫn sử dụng.

5. Giữ giấy tờ mua bán

• Hóa đơn, phiếu xuất vườn ghi rõ tên giống, số lượng, ngày bán.
• Là căn cứ khiếu nại nếu giống sai, kém chất lượng.

Dấu hiệu giống không rõ nguồn gốc

• Không nhãn mác, không hóa đơn.
• Tên giống lạ, quảng cáo "năng suất gấp đôi", "siêu trái".
• Giá rẻ bất thường so với thị trường.
• Người bán không cho xem vườn cây mẹ.
• Bán rong, bán qua mạng không địa chỉ.

Xem thêm nên mua cây giống ở đâu để hạn chế rủi ro.

Câu hỏi thường gặp

Mua phải giống kém chất lượng thì khiếu nại ở đâu? Liên hệ cơ sở bán để giải quyết; nếu không được, gửi phản ánh đến UBND xã, cơ quan quản lý chuyên ngành về trồng trọt và bảo vệ thực vật của tỉnh, kèm hóa đơn, nhãn, hình ảnh.

Cây đầu dòng là gì? Là cây có năng suất, chất lượng vượt trội được cơ quan có thẩm quyền công nhận, dùng làm nguồn vật liệu nhân giống (lấy cành ghép, mắt ghép).

Giống tự để từ vườn nhà có được không? Có thể dùng cho bản thân, nhưng giống lai (F1) để lại đời sau thường phân ly, năng suất giảm; cây lâu năm nên nhân giống vô tính từ cây mẹ tốt.

Thông tin mang tính tham khảo; bà con nên tra cứu danh mục giống và tham khảo cán bộ khuyến nông tại địa phương.