Bệnh đốm nâu trên lá lúa: dấu hiệu thiếu dinh dưỡng

Bệnh đốm nâu trên lá lúa tạo các đốm nhỏ màu nâu rải trên lá, thường là dấu hiệu ruộng thiếu dinh dưỡng, đất nghèo, chua phèn hoặc cây suy yếu. Khác với đạo ôn (vết hình thoi mắt én), đốm nâu là đốm tròn/bầu dục nâu đều. Bệnh nặng ở ruộng đói phân, đất xấu; khắc phục chủ yếu bằng cải thiện dinh dưỡng và đất, chứ không chỉ phun thuốc.

Dấu hiệu nhận biết

• Lá có nhiều đốm nâu nhỏ, tròn đến bầu dục, rải đều; nặng thì lá vàng, khô.
• Có thể xuất hiện trên hạt (góp phần lem lép hạt).
• Thường ở ruộng thiếu phân, đất nghèo/chua phèn, cây còi, giai đoạn nào cũng có thể gặp.

Cách khắc phục

• Cải thiện dinh dưỡng: bón cân đối, đủ đạm – lân – kali; ruộng đói phân là nguyên nhân chính.
• Cải tạo đất: đất chua phèn bón lân, vôi hợp lý; tăng hữu cơ để đất khỏe.
• Quản lý nước tốt, tránh để ruộng khô hạn, cây suy.
• Khi bệnh nặng và lan trên lá đòng, hạt, phun thuốc trừ nấm theo khuyến cáo, nhưng gốc rễ vẫn là dinh dưỡng và đất.

Câu hỏi thường gặp

Đốm nâu khác đạo ôn thế nào? Đạo ôn có vết hình thoi (mắt én), tâm xám viền nâu, lan nhanh, nguy hiểm. Đốm nâu là đốm tròn nâu đều, gắn với thiếu dinh dưỡng/đất xấu, ít bùng phát dữ dội bằng đạo ôn.

Chỉ phun thuốc có hết đốm nâu không? Thường không dứt nếu không cải thiện dinh dưỡng và đất. Bệnh gắn với ruộng đói phân, đất nghèo; bón cân đối và cải tạo đất mới giải quyết gốc.

Đốm nâu có làm lép hạt không? Có thể góp phần nếu hại nặng trên lá đòng và bông (liên quan lem lép hạt). Giữ cây khỏe, đủ dinh dưỡng giai đoạn đòng – trổ giúp hạn chế.

Để xác định nguyên nhân dinh dưỡng/đất và cách xử lý, hãy tham khảo cán bộ khuyến nông địa phương.