Bọ trĩ hại lúa giai đoạn mạ: nhận biết và quản lý

Bọ trĩ là côn trùng rất nhỏ hại lúa giai đoạn mạ – đẻ nhánh, nhất là khi thời tiết khô, nắng và ruộng thiếu nước. Chúng chích hút làm lá non cuốn lại, đầu lá vàng khô, cây còi, ruộng chậm phát triển. Bọ trĩ thường bùng khi mạ non gặp khô hạn; giữ đủ nước và chăm cho lúa nhanh qua giai đoạn mẫn cảm là cách quản lý chính.

Dấu hiệu nhận biết

• Lá non cuốn dọc, đầu lá vàng, khô, cây mạ còi cọc, ruộng chậm lớn.
• Nhìn kỹ (hoặc vuốt lá) thấy bọ trĩ rất nhỏ màu vàng nhạt đến đen trong lá cuốn.
• Bùng mạnh khi ruộng khô, thiếu nước, nắng nóng giai đoạn mạ – đẻ nhánh.

Cách quản lý

• Giữ đủ nước cho ruộng giai đoạn mạ non — ruộng đủ nước hạn chế bọ trĩ rõ rệt.
• Bón thúc kịp thời, chăm cho lúa khỏe để nhanh qua giai đoạn mẫn cảm.
• Thăm đồng phát hiện sớm; khi mật độ cao và cây bị hại nặng, phun thuốc theo khuyến cáo, tránh phun tràn lan hại thiên địch.
• Bọ trĩ thường tự giảm khi có mưa và ruộng đủ nước, cây lớn nhanh.

Câu hỏi thường gặp

Bọ trĩ có gây hại nặng không? Thường hại giai đoạn đầu, làm mạ còi, chậm lớn; nếu ruộng đủ nước và cây vượt qua giai đoạn mạ thì hồi phục. Chỉ nặng khi khô hạn kéo dài, mật độ cao.

Có cần phun thuốc ngay khi thấy bọ trĩ không? Không nhất thiết. Ưu tiên giữ nước, chăm cây khỏe; chỉ phun khi mật độ cao, cây bị hại rõ. Phun sớm tràn lan dễ hại thiên địch và tốn kém.

Vì sao ruộng khô lại nhiều bọ trĩ? Điều kiện khô nóng thuận lợi cho bọ trĩ phát triển và cây mạ yếu, dễ bị hại. Giữ nước và ẩm giúp cây khỏe và giảm bọ trĩ.

Để quyết định biện pháp phù hợp, hãy thăm đồng và tham khảo cán bộ bảo vệ thực vật địa phương.