Hạn mặn xâm nhập: tưới và giữ nước cho lúa thế nào?

Khi hạn – mặn xâm nhập (nhất là mùa khô ở ĐBSCL), việc tưới cho lúa phải né mặn: chỉ lấy nước khi độ mặn dưới ngưỡng an toàn, tích trữ nước ngọt và tránh tuyệt đối lấy nước mặn vào ruộng ở giai đoạn mẫn cảm (mạ, làm đòng – trổ). Đo độ mặn trước khi lấy nước và bám lịch thời vụ né mặn là hai việc sống còn để tránh mất trắng.

Nguyên tắc tưới trong mùa hạn – mặn

• Đo độ mặn trước khi lấy nước: chỉ lấy khi mặn dưới ngưỡng cho phép; tuyệt đối không đưa nước vượt ngưỡng mặn vào ruộng, nhất là giai đoạn mạ và làm đòng – trổ.
• Tích trữ nước ngọt khi triều/thời điểm nước ngọt về (trong ao, mương, ruộng) để dùng dần.
• Giữ nước, giảm bốc hơi: giữ mực nước hợp lý, kết hợp giữ ẩm để tiết kiệm nước ngọt.
• Bám lịch thời vụ né mặn: bố trí để lúa trổ – chín trước cao điểm mặn.

Hỗ trợ cây chống chịu

• Bón đủ kali, bổ sung dinh dưỡng giúp cây tăng sức chịu mặn – hạn.
• Chọn giống chịu mặn, ngắn ngày phù hợp vùng bị ảnh hưởng.
• Theo dõi dự báo xâm nhập mặn để chủ động lấy/trữ nước và tưới.

Câu hỏi thường gặp

Lỡ lấy nước hơi mặn vào ruộng thì sao? Rất rủi ro, nhất là giai đoạn mẫn cảm. Nếu lỡ, cần rửa mặn bằng nước ngọt khi có nguồn, giữ cây bằng dinh dưỡng; nhưng tốt nhất là đo trước, không lấy nước vượt ngưỡng mặn.

Giai đoạn nào lúa mẫn cảm với mặn nhất? Giai đoạn mạ non và làm đòng – trổ rất mẫn cảm; mặn lúc này gây thiệt hại nặng (cháy lá, lép, mất trắng). Phải đảm bảo nước ngọt cho các giai đoạn này.

Làm sao biết nước có mặn hay không? Dùng dụng cụ đo độ mặn trước mỗi lần lấy nước, hoặc theo thông báo/dự báo mặn của địa phương tại các điểm đo. Không ước lượng bằng cảm quan.

Ứng phó hạn – mặn cần theo dự báo và khuyến cáo thời vụ; hãy bám sát thông tin của cơ quan nông nghiệp và cán bộ khuyến nông địa phương.