Ngâm ủ giống lúa đúng cách để tỉ lệ nảy mầm cao

Ngâm ủ giống lúa đúng cách quyết định tỉ lệ nảy mầm và độ đồng đều của mạ: hạt phải được ngâm đủ no nước, ủ đủ ấm ẩm để nứt nanh (nảy mầm) đều rồi mới đem gieo. Nguyên tắc là ngâm no nước, rửa chua, ủ ấm ẩm và theo dõi để gieo đúng lúc mầm vừa nhú. Ngâm ủ ẩu khiến mầm không đều, mạ yếu, ruộng mất khoảng.

Các bước cơ bản

1. Xử lý, làm sạch hạt: loại hạt lép, lẫn tạp (đãi nước, loại hạt nổi); có thể xử lý phòng bệnh cho hạt giống trước.
2. Ngâm no nước: ngâm cho hạt hút đủ nước (thời gian tùy giống, nhiệt độ); thay nước, rửa chua trong quá trình ngâm để hạt không bị chua, thối.
3. Ủ ấm ẩm: vớt ra để ráo, ủ nơi kín gió, giữ ấm và ẩm đều; đảo, tưới ẩm để mầm nứt đều, không bị khô hay quá nóng.
4. Gieo khi mầm vừa nhú ("nứt nanh"), rễ mầm ngắn — không để mầm quá dài dễ gãy khi sạ.

Lưu ý theo thời tiết

• Trời lạnh: ngâm ủ lâu hơn, giữ ấm kỹ (ủ dày, che chắn) để mầm nảy đều.
• Trời nóng: theo dõi tránh ủ quá nóng làm "luộc" mầm; đảo và tưới ẩm.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao phải rửa chua khi ngâm? Ngâm lâu, nước tù dễ chua, sinh mùi, làm hạt thối, giảm nảy mầm. Thay nước, rửa chua giúp hạt sạch, mầm khỏe và đều.

Mầm dài quá khi ủ có sao không? Mầm/rễ quá dài dễ gãy khi gieo sạ, mạ yếu, ruộng mất khoảng. Nên gieo khi mầm vừa nứt nanh, rễ còn ngắn.

Tỉ lệ nảy mầm thấp do đâu? Do giống kém/cũ, ngâm chưa no nước hoặc bị chua, ủ không đủ ấm ẩm hoặc quá nóng. Dùng giống tốt và ngâm ủ đúng kỹ thuật sẽ cải thiện.

Thời gian ngâm ủ thay đổi theo giống và thời tiết; hãy theo hướng dẫn của nhà cung ứng giống và cán bộ khuyến nông địa phương.